Przykład 1. Stała w liczniku
Oblicz całkę .
-
Wyciągnij stałą przed całkę.
Odpowiedź: .
Całka z to logarytm naturalny z wartości bezwzględnej . To jedyna potęga, której nie policzysz wzorem na całkę z potęgi, bo dla wykładnika trzeba by dzielić przez zero.
na przykład
licznik to pochodna mianownika
pole od 1 do e
Pochodna logarytmu naturalnego to , więc logarytm jest funkcją pierwotną hiperboli. Widać to też na polu pod jej wykresem: gdy górna granica rośnie dwa razy, pole zawsze przybywa o tyle samo.
Wartość bezwzględna jest potrzebna, bo istnieje też dla ujemnych , a nie. Dla funkcją pierwotną jest :
Obliczymy całkę oznaczoną . Pod całką stoi ułamek, który trzeba najpierw rozdzielić.
Mianownik to sam , więc każdy wyraz licznika możesz podzielić osobno. Dostajesz potęgę i ułamek .
Nasz wyraz:
Stała wychodzi przed całkę, a daje logarytm.
Gdy licznik to pochodna mianownika, wynik to logarytm z mianownika.
Więcej: przykład 3
Ułamek z , w mianowniku to zwykła potęga o ujemnym wykładniku.
Więcej: całka z funkcji potęgowej
Wyraz całkujesz wzorem na potęgę. Wyraz to trzy razy , więc daje trzy logarytmy.
Całkujesz od 1 do , więc jest dodatnie i . W całce oznaczonej stała się skraca.
Z twierdzenia Newtona-Leibniza całka to . Pamiętaj, że i .
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz całkę .
Wyciągnij stałą przed całkę.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Logarytm z mianownika, podzielony przez współczynnik przy .
Sprawdź pochodną.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Sprawdź, czy licznik jest pochodną mianownika.
Wynik to logarytm z mianownika. Moduł nie jest potrzebny, bo .
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Wstaw granice do .
Pole pod hiperbolą od 1 do to dokładnie jedna kratka. Tak można zdefiniować liczbę .
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Pierwszy wyraz daje logarytm.
Drugi wyraz to potęga o wykładniku .
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym pod całką stoi ułamek z w mianowniku.
Te odmiany wzoru spotkasz w zadaniach najczęściej.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.