Przykład 1. Logarytm obok wielomianu
Oblicz pochodną funkcji .
-
Rozbij pochodną na składniki.
-
Współczynnik 4 trafia do licznika ułamka, wielomian liczysz wzorem na potęgę, stała daje zero.
Odpowiedź: dla .
Pochodna to . Logarytm zawsze rośnie, ale coraz wolniej: przy nachylenie wykresu wynosi 1, przy już tylko 0,1.
ze współczynnikiem
wyrażenie pod logarytmem
inna podstawa
Logarytm naturalny odwraca funkcję : jeśli , to . Wykres to więc wykres odbity względem prostej . Odbicie zamienia osie miejscami, a razem z nimi przyprostokątne każdego trójkąta pod styczną.
To samo działa w każdym punkcie. Jeśli , to . Pochodna to znowu , a funkcja odwrotna ma odwrotne nachylenie:
W ostatniej linii zamieniamy na , bo właśnie tak zdefiniowaliśmy .
Policzymy pochodną funkcji , a potem znajdziemy punkt, w którym styczna do jej wykresu jest pozioma.
Logarytm istnieje tylko dla argumentów dodatnich. Składnik nie dokłada żadnego warunku, więc dziedziną całej funkcji są liczby dodatnie.
Pochodną różnicy liczysz wyraz po wyrazie. Współczynnik 2 zostaje przed pochodną logarytmu, a .
Nasz składnik:
Współczynnik trafia do licznika, do mianownika.
Pochodna wyrażenia idzie do licznika, samo wyrażenie do mianownika.
Zobacz przykład 3 i przykład 4
W mianowniku dochodzi . Dla jest równy 1.
Więcej: pochodna logarytmu
Wstaw obie pochodne na swoje miejsca. Po sprowadzeniu do wspólnego mianownika łatwiej będzie znaleźć miejsce zerowe.
Styczna jest pozioma tam, gdzie pochodna jest równa zeru. Ułamek jest zerem, gdy zeruje się licznik.
Odpowiedź: dla , a styczna jest pozioma w punkcie .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz pochodną funkcji .
Rozbij pochodną na składniki.
Współczynnik 4 trafia do licznika ułamka, wielomian liczysz wzorem na potęgę, stała daje zero.
Odpowiedź: dla .
Oblicz pochodną funkcji .
Logarytm iloczynu to suma logarytmów. jest stałą.
Pochodna stałej to zero.
Ze wzoru na wychodzi to samo: . Mnożenie argumentu przez liczbę przesuwa wykres w górę albo w dół, ale nie zmienia nachylenia.
Odpowiedź: dla .
Oblicz pochodną funkcji i podaj, gdzie istnieje.
Wyrażenie pod logarytmem musi być dodatnie.
Pochodna wyrażenia idzie do licznika, samo wyrażenie do mianownika.
Pochodna to 3.
Odpowiedź: dla .
Oblicz pochodną funkcji .
Wyrażenie pod logarytmem jest zawsze dodatnie, więc dziedziną są wszystkie liczby rzeczywiste.
Zastosuj wzór na .
Pochodna jest ujemna dla i dodatnia dla , więc funkcja ma minimum w .
Odpowiedź: .
Wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji w punkcie o odciętej .
Policz współrzędną punktu styczności.
Pochodna w punkcie to współczynnik kierunkowy stycznej.
Wstaw punkt i współczynnik do równania prostej.
Uprość: , więc jedynki się redukują.
Styczna przechodzi przez początek układu, tak jak na rysunku na początku strony.
Odpowiedź: styczna ma równanie , czyli w przybliżeniu .
Unikaj ich w każdym zadaniu z logarytmem naturalnym.
Własności logarytmu często skracają rachunek, zanim w ogóle zaczniesz liczyć pochodną.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.