Przykład 1. Łuk sinusoidy
Oblicz całkę .
-
Funkcja pierwotna sinusa to minus cosinus.
-
Policz wartości cosinusa.
Odpowiedź: .
Całkę oznaczoną liczysz przez funkcję pierwotną: wstawiasz do niej górną granicę, potem dolną i odejmujesz. Tak liczy się każde pole pod wykresem na maturze.
zapis z nawiasem
na przykład
warunek
Niech oznacza pole pod wykresem od do . Gdy przesuniesz o mały krok , pole urośnie o wąski pasek o polu około . Pole rośnie więc w tempie , czyli .
Funkcja jest zatem funkcją pierwotną . Każda inna funkcja pierwotna różni się od niej o stałą, a przy odejmowaniu stała znika:
Obliczymy całkę oznaczoną , czyli pole pod parabolą nad przedziałem .
Scałkuj funkcję wyraz po wyrazie, korzystając ze wzoru na całkę z potęgi. Stałej nie dopisuj, bo i tak się skróci.
Nawias kwadratowy z granicami przypomina, co trzeba policzyć: wartość w górnej granicy minus wartość w dolnej.
Nasza funkcja:
Całka to pole pod wykresem.
Pole pod osią odejmuje się od pola nad osią.
Więcej: przykład 5
Wzór działa bez zmian, a wynik zmienia znak.
Więcej: zamiana granic
Wstaw górną granicę 3 i dolną granicę 1 do funkcji pierwotnej. Policz obie wartości osobno.
Od wartości w górnej granicy odejmij wartość w dolnej.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz całkę .
Funkcja pierwotna sinusa to minus cosinus.
Policz wartości cosinusa.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Funkcja jest swoją funkcją pierwotną.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Na przedziale zmienna jest dodatnia, więc .
Odpowiedź: .
Oblicz pole obszaru ograniczonego wykresami i .
Wyznacz punkty przecięcia. Na prosta leży nad parabolą.
Całkuj różnicę: górny wykres minus dolny.
Wstaw granice.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę i pole między wykresem sinusa a osią na przedziale .
Całka wychodzi zero, bo łuk pod osią znosi łuk nad osią.
Do pola rozbij przedział w miejscu zerowym .
Dodaj wartości bezwzględne.
Odpowiedź: całka wynosi , a pole .
Unikaj ich w każdym zadaniu z całką oznaczoną.
Te własności wynikają wprost ze wzoru .
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.