Liczby pierwsze do 100
Liczb pierwszych do 100 jest 25, od 2 do 97. W tabeli są zaznaczone, a przyciski nad nią przeprowadzą cię krok po kroku przez sito Eratostenesa, którym się je wyznacza. Wskaż dowolną liczbę, żeby zobaczyć jej rozkład na czynniki.
Liczb pierwszych do 100 jest 25.
Wskaż liczbę myszką albo stuknij ją palcem, a zobaczysz jej rozkład na czynniki. Mała cyfra w rogu to liczba pierwsza, która ją skreśliła.
- liczba pierwsza
- liczba złożona
- ani pierwsza, ani złożona
Tabela liczb pierwszych do 100
Liczby pierwsze do 100 to 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89 i 97. Im dalej, tym rzadziej się pojawiają: w pierwszych dwóch dziesiątkach są po cztery, a w ostatniej już tylko jedna.
| Liczby | Liczby pierwsze | Ile |
|---|---|---|
| 1–10 | 2, 3, 5, 7 | 4 |
| 11–20 | 11, 13, 17, 19 | 4 |
| 21–30 | 23, 29 | 2 |
| 31–40 | 31, 37 | 2 |
| 41–50 | 41, 43, 47 | 3 |
| 51–60 | 53, 59 | 2 |
| 61–70 | 61, 67 | 2 |
| 71–80 | 71, 73, 79 | 3 |
| 81–90 | 83, 89 | 2 |
| 91–100 | 97 | 1 |
| 1–100 | razem | 25 |
Co to jest liczba pierwsza?
Liczba pierwsza to liczba naturalna większa od 1, która dzieli się tylko przez 1 i przez samą siebie. Ma więc dokładnie dwa dzielniki. Liczba większa od 1, która ma więcej dzielników, jest złożona.
- Liczba pierwsza
-
Ma dokładnie dwa dzielniki. Liczby 13 nie da się zapisać jako iloczynu dwóch mniejszych liczb naturalnych, więc jedyny rozkład to 1 razy ona sama.
- Liczba złożona
-
Ma więcej niż dwa dzielniki. Liczba 12 dzieli się przez 1, 2, 3, 4, 6 i 12, a rozłożona do końca daje same liczby pierwsze.
- Jedynka
-
Ma tylko jeden dzielnik, czyli siebie. Nie jest ani pierwsza, ani złożona, dlatego w tabeli ma przerywaną ramkę.
- Dwójka
-
Najmniejsza liczba pierwsza i jedyna parzysta. Każda większa liczba parzysta dzieli się przez 2, więc ma co najmniej trzy dzielniki.
Sito Eratostenesa krok po kroku
Sito Eratostenesa to sposób na wyznaczenie wszystkich liczb pierwszych do danej granicy bez dzielenia każdej liczby osobno. Zamiast sprawdzać, czy liczba jest pierwsza, skreślasz te, które na pewno nie są. Te same kroki pokazuje tabela na górze strony, gdy klikniesz Odtwórz sito.
-
Wypisz liczby od 1 do 100
Ułóż je w dziesięciu wierszach po dziesięć, jak w tabeli powyżej. Jedynkę od razu pomiń: ma tylko jeden dzielnik, więc nie jest liczbą pierwszą.
Do sprawdzenia 99 liczb -
Skreśl wielokrotności 2
Pierwsza nieskreślona liczba to 2, więc jest pierwsza. Zostaw ją i skreśl co drugą liczbę za nią: 4, 6, 8 i dalej aż do 100. Znikają w ten sposób wszystkie liczby parzyste poza dwójką.
49 skreśleń -
Skreśl wielokrotności 3
Najmniejsza nieskreślona liczba to teraz 3. Skreślaj co trzecią liczbę, zaczynając od . Mniejszą wielokrotność, czyli 6, skreśliła już dwójka, i tak samo jest z 12, 18 i każdą parzystą wielokrotnością trójki.
16 nowych skreśleń -
Skreśl wielokrotności 5
Następna nieskreślona to 5. Jej wielokrotności 10, 15 i 20 są już skreślone, więc pierwsza nowa to . Dochodzą jeszcze 35, 55, 65, 85 i 95.
6 nowych skreśleń -
Skreśl wielokrotności 7
Przy siódemce zostają tylko trzy nowe liczby: 49, 77 i 91. Właśnie 91 najczęściej bierze się za liczbę pierwszą, bo nie widać po niej od razu, że .
3 nowe skreślenia -
Zakreśl to, co zostało
Następna nieskreślona liczba to 11, ale , czyli więcej niż 100. Każda liczba złożona do 100 ma dzielnik mniejszy od 11, więc już jest skreślona. Wszystkie 25 liczb, które zostały, to liczby pierwsze.
25 liczb pierwszych
Jak sprawdzić, czy liczba jest pierwsza?
Nie trzeba dzielić przez wszystkie mniejsze liczby. Wystarczą liczby pierwsze, których kwadrat nie przekracza sprawdzanej liczby. Dzielniki występują w parach, na przykład , więc jeśli liczba ma dzielnik większy od swojego pierwiastka, to ma też drugi, mniejszy, i natrafisz na niego wcześniej.
- Dla liczb do 100 dziel przez 2, 3, 5 i 7
-
Liczby pierwsze mniejsze od 10 to 2, 3, 5 i 7, a . Wystarczą więc cztery dzielenia. Jeśli żadne z nich nie wychodzi bez reszty, liczba jest pierwsza. Obok sprawdzenie liczby 97.
Zawsze reszta, więc 97 jest pierwsza - Uważaj na 51, 57, 87 i 91
-
Wyglądają na liczby pierwsze, ale nimi nie są. Pierwsze trzy zdradza suma cyfr podzielna przez 3: , , . Liczbę 91 trzeba po prostu podzielić przez 7.
- Ostatnia cyfra: 1, 3, 7 albo 9
-
Liczba pierwsza większa od 5 nie kończy się cyfrą parzystą ani piątką, bo dzieliłaby się przez 2 albo przez 5. W drugą stronę to nie działa: 21 kończy się jedynką, a dzieli się przez 3.
- Sąsiedzi wielokrotności 6
-
Każda liczba pierwsza większa od 3 leży tuż obok wielokrotności 6: o jeden mniej albo o jeden więcej. Liczby 41 i 43 otaczają 42. Nie każdy taki sąsiad jest jednak pierwszy, na przykład .
- Liczby bliźniacze
-
Dwie liczby pierwsze, które różnią się o 2, nazywa się bliźniaczymi. Do 100 jest 8 takich par: 3 i 5, 5 i 7, 11 i 13, 17 i 19, 29 i 31, 41 i 43, 59 i 61, 71 i 73.
Liczby pierwsze do 1000
Do 1000 jest 168 liczb pierwszych. W pierwszej setce jest ich 25, w każdej kolejnej od 14 do 21. Żeby sprawdzić liczbę z tej listy, wystarczą dzielenia przez liczby pierwsze do 31, bo , a .
- 1–100 25
- 2 3 5 7 11 13 17 19 23 29 31 37 41 43 47 53 59 61 67 71 73 79 83 89 97
- 101–200 21
- 101 103 107 109 113 127 131 137 139 149 151 157 163 167 173 179 181 191 193 197 199
- 201–300 16
- 211 223 227 229 233 239 241 251 257 263 269 271 277 281 283 293
- 301–400 16
- 307 311 313 317 331 337 347 349 353 359 367 373 379 383 389 397
- 401–500 17
- 401 409 419 421 431 433 439 443 449 457 461 463 467 479 487 491 499
- 501–600 14
- 503 509 521 523 541 547 557 563 569 571 577 587 593 599
- 601–700 16
- 601 607 613 617 619 631 641 643 647 653 659 661 673 677 683 691
- 701–800 14
- 701 709 719 727 733 739 743 751 757 761 769 773 787 797
- 801–900 15
- 809 811 821 823 827 829 839 853 857 859 863 877 881 883 887
- 901–1000 14
- 907 911 919 929 937 941 947 953 967 971 977 983 991 997
Do czego przydają się liczby pierwsze?
Liczby pierwsze to cegiełki, z których mnożeniem da się zbudować każdą inną liczbę naturalną większą od 1. Dlatego wracają przy ułamkach, przy NWD i NWW, a nawet w szyfrowaniu.
- Rozkład na czynniki pierwsze
-
Każdą liczbę większą od 1 można zapisać jako iloczyn liczb pierwszych, i to tylko na jeden sposób, jeśli nie liczyć kolejności. Zaczynasz od najmniejszego dzielnika, a cechy podzielności podpowiadają, który to.
- NWD i NWW
-
Z rozkładów odczytasz największy wspólny dzielnik i najmniejszą wspólną wielokrotność. Dla i do NWD bierzesz wspólne czynniki w najniższych potęgach.
- Skracanie ułamków
-
Gdy rozłożysz licznik i mianownik na czynniki pierwsze, od razu widać, co się skraca. Tutaj wspólne są 2 i 7.
- Szyfrowanie
-
Część szyfrów używanych w internecie korzysta z tego, że dwie duże liczby pierwsze łatwo pomnożyć, a z samego iloczynu bardzo trudno je odtworzyć. Przy małych liczbach widać tę różnicę słabo: 91 rozłożysz w pamięci, ale iloczynu dwóch liczb pierwszych o setkach cyfr nikt nie rozłoży w rozsądnym czasie.
Najczęściej zadawane pytania
- Jakie są liczby pierwsze do 100?
- Liczby pierwsze do 100 to 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89 i 97.
- Ile jest liczb pierwszych do 100?
- Jest ich 25. W pierwszej i drugiej dziesiątce są po cztery, a w ostatniej, od 91 do 100, tylko jedna: 97.
- Czy 1 jest liczbą pierwszą?
- Nie. Liczba pierwsza ma dokładnie dwa dzielniki: 1 i samą siebie. Jedynka ma tylko jeden dzielnik, więc nie jest ani pierwsza, ani złożona.
- Czy 2 jest liczbą pierwszą?
- Tak. Dzieli się tylko przez 1 i przez 2, więc jest najmniejszą liczbą pierwszą. To też jedyna parzysta liczba pierwsza, bo każda większa liczba parzysta dzieli się przez 2.
- Jak sprawdzić, czy liczba jest pierwsza?
- Dziel ją przez kolejne liczby pierwsze 2, 3, 5, 7 i dalej, dopóki ich kwadrat nie przekroczy sprawdzanej liczby. Jeśli żadne dzielenie nie wychodzi bez reszty, liczba jest pierwsza. Dla liczb do 100 wystarczą 2, 3, 5 i 7, bo .
- Czym różni się liczba pierwsza od złożonej?
- Liczba pierwsza ma dokładnie dwa dzielniki, a złożona więcej niż dwa. Liczba 13 dzieli się tylko przez 1 i 13, a 12 przez 1, 2, 3, 4, 6 i 12. Każdą liczbę złożoną da się zapisać jako iloczyn liczb pierwszych, na przykład .
- Na czym polega sito Eratostenesa?
- Wypisujesz liczby od 2 do 100 i bierzesz najmniejszą, czyli 2. Zostawiasz ją i skreślasz wszystkie jej wielokrotności. Potem robisz to samo z najmniejszą nieskreśloną liczbą: 3, następnie 5 i 7. Liczby, które zostaną nieskreślone, są pierwsze.
Zobacz również
- Cechy podzielności liczb Jak po cyfrach poznać, czy liczba dzieli się przez 2, 3, 5, 7 i inne, z kalkulatorem.
- Tabliczka mnożenia do 100 Tabela 10 na 10, w której łatwo zobaczyć wielokrotności i dzielniki.
- Tabliczka dzielenia do 100 Wszystkie dzielenia do 100 w dziesięciu słupkach, z dzieleniem z resztą.