Potęga logarytmu w wykładniku

Gdy podstawę podniesiesz do logarytmu o tej samej podstawie, dostaniesz liczbę spod logarytmu. Potęgowanie i logarytm cofają się nawzajem, tak jak mnożenie i dzielenie przez tę samą liczbę.

alog⁡ab=ba^{\log_a b} = b

współczynnik w wykładniku

anlog⁡ab=bna^{n \log_a b} = b^n

logarytm naturalny

eln⁡b=be^{\ln b} = b

w drugą stronę

log⁡aan=n\log_a a^n = n
aa to podstawa (a>0a > 0, a≠1a \neq 1), a bb to liczba dodatnia. Podstawa potęgi i podstawa logarytmu muszą być tą samą liczbą. Wzór wynika wprost z definicji logarytmu.

Czym jest potęga logarytmu w wykładniku?

Logarytm mówi, ile kroków podstawy prowadzi od jedynki do liczby. Potęga robi te kroki naprawdę. Gdy policzysz kroki do 8, a potem je wykonasz, wrócisz do 8.

Wzór działa też wtedy, gdy logarytmu nie da się policzyć w pamięci. Liczby log⁡27\log_2 7 nie znasz dokładnie, a mimo to 2log⁡27=72^{\log_2 7} = 7.

Skąd się bierze ten wzór?

Z definicji logarytmu. Oznacz logarytm literą cc i zamień go na potęgę.

  1. log⁡ab=c  ⟺  ac=b\log_a b = c \iff a^c = b
  2. alog⁡ab=ac=ba^{\log_a b} = a^c = b

To ta sama definicja, tylko zapisana jednym wzorem. Dlatego bb musi być dodatnie: logarytm liczby ujemnej nie istnieje.

Jak uprościć potęgę z logarytmem w wykładniku krok po kroku

Obliczymy 9log⁡359^{\log_3 5}. Podstawa potęgi to 9, a podstawa logarytmu to 3, więc wzoru nie użyjesz od razu. Tych samych pięciu kroków użyjesz zawsze, gdy podstawy się różnią.

Zadanie 9log⁡359^{\log_3 5} (32)log⁡35(3^2)^{\log_3 5} 3log⁡3253^{\log_3 25} =25= 25
  1. Porównaj podstawy potęgi i logarytmu

    Wzór działa tylko przy tej samej podstawie. U nas 9 to kwadrat trójki, więc idziemy pierwszą ścieżką: najpierw sprowadzimy podstawy do jednej liczby. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.

    (an)log⁡ab(a^n)^{\log_a b} Podstawa to potęga a

    Nasza potęga: 9log⁡359^{\log_3 5}

    Wykładnik nn trafia do liczby:

    (an)log⁡ab=bn(a^n)^{\log_a b} = b^n

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 2

    alog⁡aba^{\log_a b} Ta sama podstawa

    Od razu zostaje liczba spod logarytmu:

    5log⁡57=75^{\log_5 7} = 7

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1

    ax+log⁡aba^{x + \log_a b} Suma w wykładniku

    Rozdziel potęgę na iloczyn:

    21+log⁡25=2⋅5=102^{1 + \log_2 5} = 2 \cdot 5 = 10

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3

  2. Zapisz podstawę potęgi jako potęgę podstawy logarytmu

    Dziewięć to trzy do kwadratu.

    1. 9log⁡35=(32)log⁡359^{\log_3 5} = (3^2)^{\log_3 5}
  3. Pomnóż wykładniki

    Przy potędze potęgi wykładniki się mnożą, także gdy jednym z nich jest logarytm.

    1. (32)log⁡35=32log⁡35(3^2)^{\log_3 5} = 3^{2\log_3 5}
  4. Wciągnij współczynnik do logarytmu

    Według logarytmu potęgi dwójka sprzed logarytmu staje się wykładnikiem liczby: 2log⁡35=log⁡3522\log_3 5 = \log_3 5^2.

    1. 32log⁡35=3log⁡3253^{2\log_3 5} = 3^{\log_3 25}
  5. Zastosuj wzór i sprawdź wynik

    Teraz podstawa potęgi i podstawa logarytmu to ta sama liczba 3, więc zostaje liczba spod logarytmu.

    1. 3log⁡325=253^{\log_3 25} = 25

    Odpowiedź: 9log⁡35=259^{\log_3 5} = 25.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Ta sama podstawa

Oblicz 5log⁡575^{\log_5 7}.

Przykład 2. Suma logarytmów w wykładniku

Oblicz eln⁡5+ln⁡3e^{\ln 5 + \ln 3}.

Przykład 3. Liczba i logarytm w wykładniku

Oblicz 21+log⁡252^{1 + \log_2 5}.

Przykład 4. Współczynnik w wykładniku

Oblicz 102log⁡310^{2\log 3}.

Przykład 5. Podstawa logarytmu to kwadrat

Oblicz 2log⁡492^{\log_4 9}.

Przykład 6. Równanie

Rozwiąż równanie 5log⁡5(x−1)=45^{\log_5 (x - 1)} = 4.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z logarytmem w wykładniku.

Przypadki szczególne

Kilka postaci wzoru pojawia się w zadaniach tak często, że warto je znać.

Logarytm naturalny eln⁡b=b\displaystyle e^{\ln b} = b
Podstawą logarytmu naturalnego jest ee. Na przykład eln⁡2=2e^{\ln 2} = 2.
Logarytm dziesiętny 10log⁡b=b\displaystyle 10^{\log b} = b
Bez podstawy w zapisie chodzi o 10. Na przykład 10log⁡7=710^{\log 7} = 7.
Współczynnik w wykładniku anlog⁡ab=bn\displaystyle a^{n\log_a b} = b^n
Współczynnik staje się wykładnikiem liczby. Liczy to przykład 4.
Zapis dowolnej liczby jako potęgi b=alog⁡ab\displaystyle b = a^{\log_a b}
Czytany od prawej do lewej wzór zapisuje każdą dodatnią liczbę jako potęgę wybranej podstawy, na przykład 7=2log⁡277 = 2^{\log_2 7}. Przydaje się przy równaniach wykładniczych.
Liczba niedodatnia 2log⁡2(−4)\displaystyle 2^{\log_2 (-4)}
Ten zapis nie ma wartości, bo log⁡2(−4)\log_2 (-4) nie istnieje. Wzór wymaga dodatniego bb.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.