Logarytm potęgi

Wykładnik spod logarytmu możesz wyciągnąć przed logarytm jako zwykły mnożnik. Działa to też w drugą stronę: liczbę sprzed logarytmu wciągasz do wykładnika, zanim połączysz go z innymi logarytmami.

log⁡axn=n⋅log⁡ax\log_a x^n = n \cdot \log_a x

pierwiastek

log⁡axn=1nlog⁡ax\displaystyle \log_a \sqrt[n]{x} = \frac{1}{n} \log_a x

odwrotność

log⁡a1x=−log⁡ax\displaystyle \log_a \frac{1}{x} = -\log_a x

(log⁡ax)n(\log_a x)^n potęga logarytmu

To nie ten wzór: tu do potęgi idzie cały logarytm.

aa to podstawa (a>0a > 0, a≠1a \neq 1), xx to liczba dodatnia, a nn to dowolna liczba rzeczywista. Wzór jest w tablicach maturalnych CKE.

Czym jest logarytm potęgi?

Logarytm liczy kroki na linijce potęg. Liczba 434^3 to trzy mnożenia przez 4, a każde mnożenie przez 4 to dwa kroki, bo log⁡24=2\log_2 4 = 2. Razem trzy razy po dwa kroki.

Wykładnik mówi, ile razy powtarzasz to samo mnożenie, więc mnoży liczbę kroków. W zadaniach wzór działa w obie strony: wyciągasz wykładnik przed logarytm albo wciągasz liczbę sprzed logarytmu do wykładnika.

Skąd się bierze ten wzór?

Z definicji logarytmu i z potęgowania potęgi. Oznacz logarytm liczby xx literą pp.

  1. log⁡ax=p  ⟺  x=ap\log_a x = p \iff x = a^p
  2. xn=(ap)n=anpx^n = (a^p)^n = a^{n p}
  3. log⁡axn=np\log_a x^n = n p
  4. log⁡axn=n⋅log⁡ax\log_a x^n = n \cdot \log_a x

Przy potędze potęgi wykładniki się mnożą, a logarytm to właśnie wykładnik. Dla całkowitego nn to samo wynika z logarytmu iloczynu: log⁡a(x⋅x⋅x)=3log⁡ax\log_a (x \cdot x \cdot x) = 3\log_a x.

Jak wykorzystać logarytm potęgi krok po kroku

Obliczymy 2log⁡510−log⁡542\log_5 10 - \log_5 4. Logarytmów nie da się połączyć od razu, bo przed pierwszym stoi dwójka. Tych samych pięciu kroków użyjesz zawsze, gdy przed logarytmem stoi liczba.

Zadanie 2log⁡510−log⁡542\log_5 10 - \log_5 4 log⁡5100−log⁡54\log_5 100 - \log_5 4 log⁡525\log_5 25 =2= 2
  1. Sprawdź, co jest podniesione do potęgi

    Wzór dotyczy potęgi liczby pod logarytmem. Liczbę przed logarytmem traktujesz jak ten sam wykładnik zapisany z drugiej strony. U nas dwójka mnoży log⁡510\log_5 10, więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.

    log⁡axn\log_a x^n Potęga liczby

    Nasz logarytm: 2log⁡5102\log_5 10

    Wciągnij współczynnik do wykładnika:

    2log⁡510=log⁡51022\log_5 10 = \log_5 10^2

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 2

    (log⁡ax)n(\log_a x)^n Potęga logarytmu

    Wzór nie działa. Najpierw policz logarytm, potem podnieś go do potęgi:

    (log⁡28)2=32=9(\log_2 8)^2 = 3^2 = 9

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 6

    log⁡anx\log_{a^n} x Potęga w podstawie

    Wykładnik z podstawy wychodzi jako odwrotność:

    log⁡anx=1nlog⁡ax\displaystyle \log_{a^n} x = \frac{1}{n} \log_a x

    Więcej: logarytm z potęgi w podstawie

  2. Wciągnij współczynnik do wykładnika

    Czytasz wzór od prawej do lewej: liczba przed logarytmem staje się wykładnikiem liczby pod logarytmem.

    1. 2log⁡510=log⁡5102=log⁡51002\log_5 10 = \log_5 10^2 = \log_5 100
    2. 2log⁡510−log⁡54=log⁡5100−log⁡542\log_5 10 - \log_5 4 = \log_5 100 - \log_5 4
  3. Połącz logarytmy w jeden

    Teraz oba logarytmy mają współczynnik 1, więc różnica zamienia się w logarytm ilorazu.

    1. log⁡5100−log⁡54=log⁡51004\displaystyle \log_5 100 - \log_5 4 = \log_5 \frac{100}{4}
    2. =log⁡525= \log_5 25
  4. Zapisz liczbę jako potęgę podstawy

    Liczba 25 to pięć do kwadratu, więc zostaje logarytm potęgi podstawy.

    1. log⁡525=log⁡552=2\log_5 25 = \log_5 5^2 = 2
  5. Zapisz wynik i sprawdź go

    Dwa nieokrągłe logarytmy dały po przekształceniu liczbę całkowitą.

    Odpowiedź: 2log⁡510−log⁡54=22\log_5 10 - \log_5 4 = 2.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Wyciągnięcie wykładnika

Oblicz log⁡283\log_2 8^3.

Przykład 2. Logarytm pierwiastka

Oblicz log⁡327\log_3 \sqrt{27}.

Przykład 3. Wartość przybliżona

Wiedząc, że log⁡2≈0,301\log 2 \approx 0{,}301, oblicz log⁡32\log 32.

Przykład 4. Wykładnik ujemny

Oblicz log⁡525−2\log_5 25^{-2}.

Przykład 5. Współczynniki przy dwóch logarytmach

Oblicz 12log⁡16+log⁡25\dfrac{1}{2}\log 16 + \log 25.

Przykład 6. Potęga logarytmu

Porównaj (log⁡28)2(\log_2 8)^2 i log⁡282\log_2 8^2.

Przykład 7. Równanie z parzystym wykładnikiem

Rozwiąż równanie log⁡2x2=4\log_2 x^2 = 4.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym przenosisz wykładnik przez logarytm.

Przypadki szczególne

Kilka postaci wzoru pojawia się w zadaniach tak często, że warto je znać.

Pierwiastek log⁡axn=1nlog⁡ax\displaystyle \log_a \sqrt[n]{x} = \frac{1}{n}\log_a x
Pierwiastek stopnia nn to wykładnik 1n\tfrac{1}{n}. Więcej na stronie logarytm pierwiastka.
Odwrotność log⁡a1x=−log⁡ax\displaystyle \log_a \frac{1}{x} = -\log_a x
Odwrotność to potęga o wykładniku −1-1. Na przykład log⁡319=−2\log_3 \tfrac{1}{9} = -2.
Parzysty wykładnik log⁡ax2=2log⁡a∣x∣\displaystyle \log_a x^2 = 2\log_a |x|
Dla ujemnego xx kwadrat jest dodatni, ale log⁡ax\log_a x nie istnieje. Moduł pilnuje dziedziny, co liczy przykład 7.
Potęga podstawy log⁡aan=n\displaystyle \log_a a^n = n
Bo n⋅log⁡aa=n⋅1n \cdot \log_a a = n \cdot 1. Więcej na stronie logarytm potęgi podstawy.
Wykładnik zero log⁡ax0=0\displaystyle \log_a x^0 = 0
Bo x0=1x^0 = 1, a logarytm jedności to 0. Wzór daje to samo: 0⋅log⁡ax=00 \cdot \log_a x = 0.

Gdzie jeszcze przydaje się logarytm potęgi

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.