Przykład 1. Logarytm z potęgi podstawy
Oblicz .
-
Zamień logarytm na potęgę.
-
Zapisz 32 jako potęgę dwójki.
-
Porównaj wykładniki.
Sprawdzenie: .
Odpowiedź: .
Logarytm to wykładnik. Liczba mówi, do jakiej potęgi trzeba podnieść podstawę , żeby dostać . Każdy logarytm możesz więc zamienić na zwykłą potęgę i odwrotnie.
logarytm z podstawy
logarytm z jedynki
logarytm potęgi podstawy
Potęgowanie odpowiada na pytanie, ile wyjdzie: . Logarytm pyta o coś innego. Znasz podstawę i wynik, a szukasz wykładnika: do jakiej potęgi podnieść 2, żeby dostać 8? Odpowiedź to 3, więc .
Przy całkowitym wykładniku można to policzyć na palcach. Zacznij od jedynki i mnóż przez podstawę. Logarytm to liczba mnożeń, po których dojdziesz do liczby logarytmowanej.
Definicja działa w obie strony. Zapis i zapis mówią dokładnie to samo, tylko inną kolejnością. Gdy nie wiesz, ile wynosi logarytm, przepisz go jako potęgę i rozwiąż proste równanie.
Logarytm istnieje tylko wtedy, gdy pytanie „do jakiej potęgi?” ma dokładnie jedną odpowiedź. Każde z trzech założeń pilnuje tego z innej strony.
Obliczymy . Wyniku nie widać od razu, bo 8 nie jest potęgą czwórki o wykładniku całkowitym. Właśnie wtedy przydaje się definicja. Tych samych pięciu kroków użyjesz przy każdym logarytmie, którego nie znasz na pamięć.
Zanim zaczniesz liczyć, sprawdź założenia. U nas podstawa 4 jest dodatnia i różna od 1, a liczba 8 jest dodatnia, więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Nasz logarytm:
Zamień logarytm na potęgę:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
Logarytm nie istnieje, bo potęga dodatniej podstawy nie bywa zerem ani liczbą ujemną:
Więcej: częsty błąd
Logarytm nie istnieje. W równaniu z niewiadomą w podstawie takie rozwiązania odrzucasz:
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 6
Oznacz szukany logarytm literą i przepisz go z definicji. Podstawa logarytmu zostaje podstawą potęgi, a liczba logarytmowana staje się wynikiem.
Liczby 4 i 8 to potęgi dwójki: i . Podstaw je do równania. Po lewej powstaje potęga potęgi, więc wykładniki się mnożą.
Dwie potęgi tej samej podstawy są równe tylko wtedy, gdy mają równe wykładniki. Zostaje zwykłe równanie liniowe.
Podnieś podstawę do otrzymanego wykładnika. Jeśli wyjdzie liczba logarytmowana, wynik jest dobry.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz .
Zamień logarytm na potęgę.
Zapisz 32 jako potęgę dwójki.
Porównaj wykładniki.
Sprawdzenie: .
Odpowiedź: .
Oblicz .
Zamień logarytm na potęgę.
Odwrotność potęgi to potęga o wykładniku ujemnym.
Porównaj wykładniki.
Logarytm wyszedł ujemny. To dozwolone: ujemny może być wynik, a nie liczba logarytmowana.
Odpowiedź: .
Oblicz .
Zamień logarytm na potęgę.
Zapisz obie strony jako potęgi dwójki: .
Porównaj wykładniki.
Odpowiedź: .
Oblicz .
Zamień logarytm na potęgę.
Pierwiastek kwadratowy to potęga o wykładniku jedna druga.
Porównaj wykładniki.
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie .
Przeczytaj definicję od prawej do lewej: szukasz wykładnika, czyli logarytmu.
Liczby 7 nie da się zapisać jako potęgi trójki o wykładniku wymiernym, więc wynik zostawiasz w postaci logarytmu. Leży między 1 a 2, bo i .
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie .
Zapisz założenia dla podstawy.
Zamień logarytm na potęgę.
Rozwiąż równanie kwadratowe.
Odrzuć , bo podstawa musi być dodatnia.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz logarytm z definicji.
Te wartości wynikają wprost z definicji i pojawiają się w niemal każdym zadaniu z logarytmami.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.