Przykład 1. Logarytm dziesiętny z 5
Wiedząc, że , oblicz .
-
Zapisz 5 jako iloraz dziesiątki i liczby, której logarytm znasz.
-
Logarytm dziesiętny z 10 to 1.
Odpowiedź: .
Logarytm ilorazu to różnica logarytmów: licznika minus mianownika. Wzór czytasz w obie strony, a w zadaniach najczęściej łączysz różnicę logarytmów w jeden.
jedynka w liczniku
mianownik równy podstawie
iloraz logarytmów
To nie jest logarytm ilorazu, tylko zmiana podstawy.
Logarytm liczy kroki na linijce potęg: każdy krok w prawo to mnożenie przez podstawę. Dzielenie to kroki w lewo. Gdy dojdziesz do 32, a potem podzielisz przez 4, cofasz się o dwa kroki z pięciu.
Tak działa każdy logarytm: dzielenie liczb zamienia się w odejmowanie wykładników. Dzięki temu różnica dwóch nieokrągłych logarytmów często daje wynik całkowity.
Z definicji logarytmu i z dzielenia potęg. Oznacz logarytmy licznika i mianownika literami i .
Przy dzieleniu potęg tej samej podstawy wykładniki się odejmują, a logarytmy to właśnie wykładniki. Ten sam wynik daje logarytm iloczynu, bo dzielenie przez to mnożenie przez .
Obliczymy . Osobno żaden z tych logarytmów nie jest okrągły, ale ich różnica jest liczbą całkowitą. Tych samych czterech kroków użyjesz przy każdej różnicy logarytmów.
Wzór łączy różnicę logarytmów o tej samej podstawie. U nas oba logarytmy mają podstawę 3 i stoi między nimi minus, więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Nasza różnica:
Połącz w logarytm ilorazu:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
Wzór nie działa. Najpierw odejmij liczby pod logarytmem:
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 6
To zmiana podstawy, nie ten wzór:
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 7
Różnica logarytmów o tej samej podstawie to logarytm ilorazu. Podstawa zostaje, liczba z pierwszego logarytmu idzie do licznika, z drugiego do mianownika.
Iloraz wyszedł okrągły: 27 to trzy do sześcianu. Zostaje logarytm potęgi podstawy, czyli wykładnik.
Dwa nieokrągłe logarytmy dały po połączeniu liczbę całkowitą.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Wiedząc, że , oblicz .
Zapisz 5 jako iloraz dziesiątki i liczby, której logarytm znasz.
Logarytm dziesiętny z 10 to 1.
Odpowiedź: .
Oblicz .
Połącz logarytmy o tej samej podstawie.
Zapisz 8 jako potęgę dwójki.
Odpowiedź: .
Wiedząc, że , oblicz .
Rozłóż logarytm ilorazu na różnicę.
Logarytm o podstawie 2 z 4 to 2.
Wynik jest ujemny, bo to liczba mniejsza od 1.
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie .
Zapisz dziedzinę.
Połącz logarytmy.
Zamień logarytm na potęgę i rozwiąż.
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie .
Zapisz dziedzinę: obie liczby pod logarytmami muszą być dodatnie.
Połącz logarytmy.
Zamień logarytm na potęgę i pomnóż przez .
Rozwiąż równanie liniowe. Wynik należy do dziedziny.
Sprawdzenie: .
Odpowiedź: .
Oblicz .
Pod logarytmem stoi różnica, więc najpierw ją policz. Wzoru na logarytm ilorazu tu nie użyjesz.
Zapisz 8 jako potęgę dwójki.
Rozbicie na dałoby około 2,322, czyli zły wynik.
Odpowiedź: .
Oblicz .
To nie logarytm ilorazu. Iloraz logarytmów o tej samej podstawie to logarytm o nowej podstawie, według wzoru na zmianę podstawy.
Zapisz 8 jako potęgę dwójki.
Inny sposób: , więc ułamek skraca się do 3.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym łączysz albo rozkładasz logarytmy.
Kilka sytuacji pojawia się w zadaniach tak często, że warto je znać.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.