Logarytm pierwiastka

Pierwiastek stopnia nn to potęga o wykładniku 1n\tfrac{1}{n}. Dlatego logarytm pierwiastka to logarytm liczby spod pierwiastka podzielony przez stopień pierwiastka.

log⁡axn=1n⋅log⁡ax\displaystyle \log_a \sqrt[n]{x} = \frac{1}{n} \cdot \log_a x

pierwiastek kwadratowy

log⁡ax=12log⁡ax\displaystyle \log_a \sqrt{x} = \frac{1}{2} \log_a x

pierwiastek z potęgi

log⁡axmn=mnlog⁡ax\displaystyle \log_a \sqrt[n]{x^m} = \frac{m}{n} \log_a x

log⁡anx\log_{\sqrt[n]{a}} x pierwiastek w podstawie

Tu stopień wychodzi jako mnożnik: nlog⁡axn \log_a x.

aa to podstawa (a>0a > 0, a≠1a \neq 1), xx to liczba dodatnia, a nn to stopień pierwiastka. Wzór to szczególny przypadek logarytmu potęgi.

Czym jest logarytm pierwiastka?

Logarytm liczy kroki na linijce potęg. Do liczby 64 prowadzi sześć kroków. Pierwiastek trzeciego stopnia z 64 to liczba, którą trzeba pomnożyć trzy razy, żeby dostać 64. Każde z tych trzech mnożeń zajmuje więc jedną trzecią drogi, czyli dwa kroki.

Stopień pierwiastka dzieli liczbę kroków. W praktyce wystarczy zapisać pierwiastek jako potęgę i wyciągnąć jej wykładnik przed logarytm.

Skąd się bierze ten wzór?

Z potęgi o wykładniku wymiernym i z logarytmu potęgi. Pierwiastek zapisujesz jako potęgę, a jej wykładnik wychodzi przed logarytm.

  1. xn=x1n\sqrt[n]{x} = x^{\frac{1}{n}}
  2. log⁡axn=log⁡ax1n\log_a \sqrt[n]{x} = \log_a x^{\frac{1}{n}}
  3. log⁡ax1n=1n⋅log⁡ax\displaystyle \log_a x^{\frac{1}{n}} = \frac{1}{n} \cdot \log_a x

Jak obliczyć logarytm pierwiastka krok po kroku

Obliczymy log⁡5253+13log⁡55\log_5 \sqrt[3]{25} + \dfrac{1}{3}\log_5 5. Pierwiastek z 25 nie jest liczbą całkowitą, a mimo to wynik wychodzi okrągły. Tych samych pięciu kroków użyjesz przy każdym logarytmie z pierwiastkiem.

Zadanie log⁡5253+13log⁡55\log_5 \sqrt[3]{25} + \tfrac{1}{3}\log_5 5 23\tfrac{2}{3} =1= 1
  1. Sprawdź, gdzie stoi pierwiastek

    Wzór dotyczy pierwiastka z liczby pod logarytmem. U nas pierwiastek obejmuje 25, czyli liczbę logarytmowaną, więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.

    log⁡axn\log_a \sqrt[n]{x} Pierwiastek z liczby

    Nasz logarytm: log⁡5253\log_5 \sqrt[3]{25}

    Stopień pierwiastka dzieli logarytm:

    1nlog⁡ax\displaystyle \frac{1}{n} \log_a x

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 2

    log⁡ax\sqrt{\log_a x} Pierwiastek z logarytmu

    Wzór nie działa. Najpierw policz logarytm, potem pierwiastek:

    log⁡2256=8=22\sqrt{\log_2 256} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}

    Więcej: częsty błąd

    log⁡anx\log_{\sqrt[n]{a}} x Pierwiastek w podstawie

    Stopień pierwiastka mnoży logarytm:

    log⁡28=2log⁡28=6\log_{\sqrt{2}} 8 = 2\log_2 8 = 6

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 7

  2. Zapisz pierwiastek jako potęgę

    Pierwiastek trzeciego stopnia to wykładnik jedna trzecia. Stopień pierwiastka trafia do mianownika wykładnika.

    1. log⁡5253=log⁡52513\log_5 \sqrt[3]{25} = \log_5 25^{\frac{1}{3}}
  3. Wyciągnij wykładnik przed logarytm

    Wykładnik jedna trzecia wychodzi przed logarytm jako mnożnik. Zostaje logarytm z 25, czyli 2, bo 52=255^2 = 25.

    1. log⁡52513=13⋅log⁡525\displaystyle \log_5 25^{\frac{1}{3}} = \frac{1}{3} \cdot \log_5 25
    2. =13⋅2=23\displaystyle = \frac{1}{3} \cdot 2 = \frac{2}{3}
  4. Dodaj drugi składnik

    Drugi składnik to jedna trzecia logarytmu z podstawy, a logarytm z podstawy to 1.

    1. 13log⁡55=13⋅1=13\displaystyle \frac{1}{3}\log_5 5 = \frac{1}{3} \cdot 1 = \frac{1}{3}
    2. 23+13=1\displaystyle \frac{2}{3} + \frac{1}{3} = 1
  5. Zapisz wynik i sprawdź go

    Dwa ułamki złożyły się w liczbę całkowitą.

    Odpowiedź: log⁡5253+13log⁡55=1\log_5 \sqrt[3]{25} + \dfrac{1}{3}\log_5 5 = 1.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Pierwiastek kwadratowy

Oblicz log⁡216\log_2 \sqrt{16}.

Przykład 2. Pierwiastek sześcienny

Oblicz log⁡3813\log_3 \sqrt[3]{81}.

Przykład 3. Pierwiastek z liczby, która nie jest kwadratem

Oblicz log⁡5125\log_5 \sqrt{125}.

Przykład 4. Pierwiastek z potęgi

Oblicz log⁡21623\log_2 \sqrt[3]{16^2}.

Przykład 5. Równanie

Rozwiąż równanie log⁡2x=3\log_2 \sqrt{x} = 3.

Przykład 6. Wartość przybliżona

Wiedząc, że log⁡2≈0,301\log 2 \approx 0{,}301, oblicz log⁡20\log \sqrt{20}.

Przykład 7. Pierwiastek w podstawie

Oblicz log⁡28\log_{\sqrt{2}} 8.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z pierwiastkiem pod logarytmem.

Przypadki szczególne

Kilka postaci wzoru pojawia się w zadaniach tak często, że warto je znać.

Pierwiastek kwadratowy log⁡ax=12log⁡ax\displaystyle \log_a \sqrt{x} = \frac{1}{2}\log_a x
Najczęstszy przypadek. Na przykład log⁡33=12\log_3 \sqrt{3} = \tfrac{1}{2}.
Pierwiastek z potęgi log⁡axmn=mnlog⁡ax\displaystyle \log_a \sqrt[n]{x^m} = \frac{m}{n}\log_a x
Wykładnik w liczniku, stopień w mianowniku. Liczy to przykład 4.
Pierwiastek z podstawy log⁡aan=1n\displaystyle \log_a \sqrt[n]{a} = \frac{1}{n}
Bo logarytm z podstawy to 1. Na przykład log⁡10104=14\log_{10} \sqrt[4]{10} = \tfrac{1}{4}.
Pierwiastek z jedynki log⁡a1n=0\displaystyle \log_a \sqrt[n]{1} = 0
Pierwiastek z 1 to 1, a logarytm jedności to 0.
Pierwiastek w podstawie log⁡anx=nlog⁡ax\displaystyle \log_{\sqrt[n]{a}} x = n\log_a x
Tu stopień mnoży, a nie dzieli. Więcej na stronie logarytm z potęgi w podstawie.

Gdzie jeszcze przydaje się logarytm pierwiastka

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.