Przykład 1. Potęga dwójki
Oblicz .
-
Zapisz 64 jako potęgę dwójki.
-
Logarytm to wykładnik.
Odpowiedź: .
Logarytm binarny to logarytm o podstawie 2. Mówi, ile razy trzeba podwoić jedynkę, żeby dostać daną liczbę, albo ile razy można ją przepołowić. Dlatego pojawia się wszędzie tam, gdzie coś się podwaja lub dzieli na pół.
potęga dwójki
na kalkulatorze
nie myl z lg
to w polskich podręcznikach logarytm dziesiętny.
To liczba kroków na linijce potęg dwójki. Każdy krok to podwojenie. Od 1 do 64 prowadzi sześć podwojeń, więc .
Dla liczb, które nie są potęgami dwójki, logarytm binarny leży między liczbami całkowitymi. Na przykład 40 leży między 32 a 64, więc leży między 5 a 6.
Linijkę można czytać w obie strony. Od 64 do 1 prowadzi sześć połowień, a każda strzałka to dzielenie przez 2. Dlatego logarytm binarny mówi też, ile razy da się podzielić liczbę na pół, zanim zostanie jedynka.
Na tym opiera się zgadywanie liczby metodą „więcej, mniej”. Gdy każde pytanie odrzuca połowę możliwości, liczbę od 1 do 64 znajdziesz w sześciu pytaniach. Tak samo liczy się bity: bitów to różnych wartości.
Ile bitów potrzeba, żeby zapisać 1000 różnych wartości? Szukamy najmniejszego , dla którego , czyli logarytmu binarnego z 1000 zaokrąglonego w górę. Tych samych pięciu kroków użyjesz przy każdym pytaniu o podwojenia i połowienia.
Od pytania zależy, czy wynik zaokrąglasz. U nas liczba podwojeń musi być całkowita i wystarczająca, a 1000 nie jest potęgą dwójki, więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Nasze zadanie:
Zaokrąglij logarytm w górę:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
Logarytm jest całkowity, nic nie zaokrąglasz:
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3
Policz przez zmianę podstawy:
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 4
Wypisuj kolejne potęgi dwójki, aż przekroczysz 1000: 512 jest za małe, 1024 już wystarcza.
Skoro 1000 leży między a , to jego logarytm binarny leży między 9 a 10. Dokładniejszą wartość daje zmiana podstawy.
Liczba bitów musi być całkowita i wystarczająca. Dziewięć bitów daje za mało wartości, więc bierzesz 10.
Dziesięć bitów to 1024 różne wartości, czyli wystarczy na 1000.
Odpowiedź: potrzeba bitów.
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz .
Zapisz 64 jako potęgę dwójki.
Logarytm to wykładnik.
Odpowiedź: .
Oblicz .
Trzy połowienia jedynki dają jedną ósmą.
Logarytm to wykładnik.
Odpowiedź: .
Ktoś wybrał liczbę od 1 do 1024. Każde pytanie „czy jest większa od…?” odrzuca połowę możliwości. Ile pytań wystarczy w najgorszym przypadku?
Każde pytanie dzieli liczbę możliwości na pół.
Liczba połowień to logarytm binarny.
Odpowiedź: wystarczy pytań.
Rozwiąż równanie .
Zamień potęgę na logarytm.
Policz przez zmianę podstawy na 10.
Sprawdzenie: 20 leży między a , więc wynik musi być między 4 a 5.
Odpowiedź: .
Wiedząc, że , oblicz .
Rozłóż 12 na potęgę dwójki i 3.
Podstaw wartość.
Odpowiedź: .
Ile razy trzeba podwoić 1 zł, żeby przekroczyć milion złotych? Przyjmij .
Szukasz najmniejszego .
Wyciągnij wykładnik przed logarytm.
Zaokrąglij w górę.
Sprawdzenie: , a .
Odpowiedź: podwojeń.
Unikaj ich w każdym zadaniu z logarytmem binarnym.
Kilka wartości i wzorów pojawia się w zadaniach tak często, że warto je znać.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.