Różnica sinusów

Wzór zamienia różnicę dwóch sinusów w iloczyn cosinusa i sinusa. Wygląda prawie jak wzór na sumę sinusów, ale funkcje zamieniają się miejscami, a kolejność kątów zaczyna mieć znaczenie.

sin⁡α−sin⁡β=2cos⁡α+β2sin⁡α−β2\sin \alpha - \sin \beta = 2 \cos \frac{\alpha + \beta}{2} \sin \frac{\alpha - \beta}{2}

suma sinusów, dla porównania

sin⁡α+sin⁡β=2sin⁡α+β2cos⁡α−β2\displaystyle \sin \alpha + \sin \beta = 2 \sin \frac{\alpha + \beta}{2} \cos \frac{\alpha - \beta}{2}

różnica cosinusów

cos⁡α−cos⁡β=−2sin⁡α+β2sin⁡α−β2\displaystyle \cos \alpha - \cos \beta = -2 \sin \frac{\alpha + \beta}{2} \sin \frac{\alpha - \beta}{2}
Wzór działa dla dowolnych kątów α\alpha i β\beta. Połowa sumy idzie pod cosinus, połowa różnicy pod sinus. W różnicy kątów odejmujesz w tej samej kolejności co w sinusach: α−β\alpha - \beta, nie β−α\beta - \alpha.

Skąd się bierze ten wzór?

Zapisz oba kąty przez ich średnią i połowę różnicy: x=α+β2x = \tfrac{\alpha + \beta}{2} i y=α−β2y = \tfrac{\alpha - \beta}{2}. Wtedy α=x+y\alpha = x + y i β=x−y\beta = x - y. Odejmij wzór na sinus różnicy od wzoru na sinus sumy:

  1. sin⁡(x+y)=sin⁡xcos⁡y+cos⁡xsin⁡y\sin(x + y) = \sin x \cos y + \cos x \sin y
  2. sin⁡(x−y)=sin⁡xcos⁡y−cos⁡xsin⁡y\sin(x - y) = \sin x \cos y - \cos x \sin y
  3. sin⁡(x+y)−sin⁡(x−y)=2cos⁡xsin⁡y\sin(x + y) - \sin(x - y) = 2 \cos x \sin y

Tym razem znoszą się iloczyny sin⁡xcos⁡y\sin x \cos y, a zostaje cosinus średniej i sinus połowy różnicy. Wróć do α\alpha i β\beta, a dostaniesz wzór z góry strony.

Na okręgu o promieniu 1 różnica sinusów to spadek wysokości od punktu PP pod kątem α\alpha do punktu QQ pod kątem β\beta.

Niebieska przyprostokątna PRPR to różnica wysokości punktów PP i QQ, czyli sin⁡α−sin⁡β\sin \alpha - \sin \beta.

Trójkąt OPQOPQ jest równoramienny, więc OMOM dzieli kąt POQPOQ na połowy i jest prostopadły do cięciwy. Każda połowa cięciwy to sin⁡α−β2\sin \tfrac{\alpha - \beta}{2}, a cała cięciwa 2sin⁡α−β22 \sin \tfrac{\alpha - \beta}{2}.

Cięciwa jest prostopadła do OMOM, a PRPR do osi xx. Dlatego kąt między nimi jest taki sam jak kąt między OMOM a osią xx, czyli α+β2\tfrac{\alpha + \beta}{2}. Pionowa przyprostokątna to cięciwa razy cosinus tego kąta:

  1. PR=PQ⋅cos⁡α+β2\displaystyle PR = PQ \cdot \cos \frac{\alpha + \beta}{2}
  2. PR=2cos⁡α+β2sin⁡α−β2\displaystyle PR = 2 \cos \frac{\alpha + \beta}{2} \sin \frac{\alpha - \beta}{2}

Jak zamienić różnicę sinusów na iloczyn krok po kroku

Oblicz sin⁡75∘−sin⁡15∘\sin 75^\circ - \sin 15^\circ bez kalkulatora. Kątów 75° i 15° nie ma w tabeli kątów szczególnych, ale ich połowa sumy i połowa różnicy tam są.

Zadanie sin⁡75∘−sin⁡15∘\sin 75^\circ - \sin 15^\circ 45∘45^\circ 30∘30^\circ 22\tfrac{\sqrt{2}}{2}
  1. Policz połowę sumy kątów

    To kąt, który trafi pod cosinus.

    1. 75∘+15∘2=90∘2=45∘\displaystyle \frac{75^\circ + 15^\circ}{2} = \frac{90^\circ}{2} = 45^\circ
  2. Policz połowę różnicy kątów

    Ten kąt trafi pod sinus. Odejmuj w tej samej kolejności co w zadaniu: od kąta z pierwszego sinusa odejmij kąt z drugiego.

    1. 75∘−15∘2=60∘2=30∘\displaystyle \frac{75^\circ - 15^\circ}{2} = \frac{60^\circ}{2} = 30^\circ
  3. Podstaw do wzoru i pomnóż

    Wstaw oba kąty i odczytaj wartości dla 45° i 30°.

    1. sin⁡75∘−sin⁡15∘=2cos⁡45∘sin⁡30∘\displaystyle \sin 75^\circ - \sin 15^\circ = 2 \cos 45^\circ \sin 30^\circ
    2. =2⋅22⋅12\displaystyle = 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \frac{1}{2}
    3. =22\displaystyle = \frac{\sqrt{2}}{2}
  4. Sprawdź wynik inną drogą

    Wartości sin⁡75∘\sin 75^\circ i sin⁡15∘\sin 15^\circ dają wzory na sinus sumy dla 45∘+30∘45^\circ + 30^\circ i sinus różnicy dla 45∘−30∘45^\circ - 30^\circ:

    1. sin⁡75∘=6+24,sin⁡15∘=6−24\displaystyle \sin 75^\circ = \frac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}, \quad \sin 15^\circ = \frac{\sqrt{6} - \sqrt{2}}{4}
    2. sin⁡75∘−sin⁡15∘=224=22\displaystyle \sin 75^\circ - \sin 15^\circ = \frac{2\sqrt{2}}{4} = \frac{\sqrt{2}}{2}

    Odpowiedź: sin⁡75∘−sin⁡15∘=22\sin 75^\circ - \sin 15^\circ = \tfrac{\sqrt{2}}{2}.

Więcej przykładów

Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Różnica zwinięta w jeden cosinus

Zapisz sin⁡70∘−sin⁡10∘\sin 70^\circ - \sin 10^\circ jako jedną funkcję trygonometryczną.

Przykład 2. Wynik ujemny

Oblicz sin⁡165∘−sin⁡75∘\sin 165^\circ - \sin 75^\circ.

Przykład 3. Równanie z różnicą sinusów

Rozwiąż równanie sin⁡3x−sin⁡x=0\sin 3x - \sin x = 0 dla x∈[0∘,360∘)x \in [0^\circ, 360^\circ).

Przykład 4. Który sinus jest większy?

Bez kalkulatora ustal, który z sinusów jest większy: sin⁡50∘\sin 50^\circ czy sin⁡40∘\sin 40^\circ.

Przykład 5. Iloraz różnicy sinusów i sumy cosinusów

Wykaż, że sin⁡α−sin⁡βcos⁡α+cos⁡β=tg⁡α−β2\dfrac{\sin \alpha - \sin \beta}{\cos \alpha + \cos \beta} = \operatorname{tg} \dfrac{\alpha - \beta}{2}, o ile mianownik nie jest zerem.

Przykład 6. Kąty przesunięte o 60°

Uprość sin⁡(x+60∘)−sin⁡(x−60∘)\sin(x + 60^\circ) - \sin(x - 60^\circ).

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z różnicą sinusów.

Przypadki szczególne

Wartości dla typowych kątów znajdziesz w tabeli wartości dla kątów 30°, 45° i 60°.

Równe kąty sin⁡α−sin⁡α=2cos⁡αsin⁡0∘=0\displaystyle \sin \alpha - \sin \alpha = 2 \cos \alpha \sin 0^\circ = 0
Połowa różnicy to 0°, a sin⁡0∘=0\sin 0^\circ = 0. Wzór zgadza się z prostym odejmowaniem.
Kąty przeciwne sin⁡α−sin⁡(−α)=2cos⁡0∘sin⁡α=2sin⁡α\displaystyle \sin \alpha - \sin(-\alpha) = 2 \cos 0^\circ \sin \alpha = 2 \sin \alpha
Sinus jest funkcją nieparzystą, więc odjęcie sin⁡(−α)\sin(-\alpha) to dodanie sin⁡α\sin \alpha.
Zamiana kolejności sin⁡β−sin⁡α=−(sin⁡α−sin⁡β)\displaystyle \sin \beta - \sin \alpha = -(\sin \alpha - \sin \beta)
Po zamianie kątów połowa różnicy zmienia znak, a sinus razem z nią. Cosinus połowy sumy zostaje bez zmian.
Kiedy różnica jest zerem cos⁡α+β2=0lubsin⁡α−β2=0\displaystyle \cos \frac{\alpha + \beta}{2} = 0 \quad \text{lub} \quad \sin \frac{\alpha - \beta}{2} = 0
Pierwszy warunek daje α+β=180∘+k⋅360∘\alpha + \beta = 180^\circ + k \cdot 360^\circ, czyli kąty o równych sinusach, jak 30° i 150°. Drugi daje α=β+k⋅360∘\alpha = \beta + k \cdot 360^\circ.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.