Sinus sumy kątów

Sinus sumy dwóch kątów nie jest sumą ich sinusów. Wzór rozkłada go na dwa iloczyny sinusa i cosinusa, więc sinus kąta, którego nie ma w tablicy, liczysz z wartości dla dwóch prostszych kątów.

sin⁡(α+β)=sin⁡αcos⁡β+cos⁡αsin⁡β\sin(\alpha + \beta) = \sin \alpha \cos \beta + \cos \alpha \sin \beta

sinus różnicy

sin⁡(α−β)=sin⁡αcos⁡β−cos⁡αsin⁡β\sin(\alpha - \beta) = \sin \alpha \cos \beta - \cos \alpha \sin \beta

kąt podwojony, gdy β = α

sin⁡2α=2sin⁡αcos⁡α\sin 2\alpha = 2 \sin \alpha \cos \alpha
Wzór działa dla dowolnych kątów α\alpha i β\beta. W każdym iloczynie występuje jeden sinus i jeden cosinus, a między iloczynami stoi plus.

Skąd się bierze ten wzór?

Weź odcinek OPOP długości 1 nachylony do osi xx pod kątem α+β\alpha + \beta. Jego koniec leży na wysokości sin⁡(α+β)\sin(\alpha + \beta). Tę wysokość da się złożyć z dwóch kawałków, jeśli kąt rozbijesz na α\alpha i β\beta i dorysujesz dwa trójkąty prostokątne.

Niebieski odcinek to wysokość punktu AA. Czarny to o ile wyżej leży PP. Razem dają wysokość punktu PP, czyli sin⁡(α+β)\sin(\alpha + \beta).

W trójkącie OAPOAP przeciwprostokątna ma długość 1, więc przyprostokątne to cos⁡β\cos \beta i sin⁡β\sin \beta. Punkt AA leży na ramieniu kąta α\alpha w odległości cos⁡β\cos \beta od OO, więc jego wysokość to sin⁡αcos⁡β\sin \alpha \cos \beta. W małym trójkącie przy PP kąt przy tym wierzchołku też ma miarę α\alpha, bo jego ramiona są prostopadłe do ramion kąta α\alpha przy OO. Przy przeciwprostokątnej sin⁡β\sin \beta pionowa przyprostokątna ma więc długość cos⁡αsin⁡β\cos \alpha \sin \beta.

  1. sin⁡(α+β)=sin⁡αcos⁡β+cos⁡αsin⁡β\sin(\alpha + \beta) = \sin \alpha \cos \beta + \cos \alpha \sin \beta

Rysunek pokazuje kąty ostre, ale wzór jest prawdziwy dla wszystkich kątów. Znajdziesz go w zbiorze wzorów CKE.

Jak obliczyć sin 75° krok po kroku

Oblicz dokładną wartość sin⁡75∘\sin 75^\circ, bez kalkulatora i bez tabeli. Kąta 75∘75^\circ nie ma wśród kątów, których wartości znasz z pamięci.

Zadanie sin⁡75∘\sin 75^\circ sin⁡(45∘+30∘)\sin(45^\circ + 30^\circ) 64+24\tfrac{\sqrt{6}}{4} + \tfrac{\sqrt{2}}{4} 6+24\tfrac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}
  1. Rozłóż kąt na kąty znane z tablicy

    Szukasz dwóch kątów spośród 30∘30^\circ, 45∘45^\circ, 60∘60^\circ i 90∘90^\circ, które dają razem lub w różnicy kąt z zadania. Od tego zależy wzór:

    75∘=45∘+30∘75^\circ = 45^\circ + 30^\circ Suma: sinus sumy

    Nasz rozkład: sin⁡(45∘+30∘)\sin(45^\circ + 30^\circ)

    sin⁡(α+β)\sin(\alpha + \beta)

    Wzór z tej strony, z plusem między iloczynami.

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 4

    15∘=45∘−30∘15^\circ = 45^\circ - 30^\circ Różnica: sinus różnicy

    sin⁡(α−β)\sin(\alpha - \beta)

    Ten sam układ iloczynów, ale z minusem między nimi.

    Więcej: sinus różnicy

    60∘=2⋅30∘60^\circ = 2 \cdot 30^\circ Dwa równe kąty: kąt podwojony

    sin⁡2α=2sin⁡αcos⁡α\sin 2\alpha = 2 \sin \alpha \cos \alpha

    Sinus sumy dla β=α\beta = \alpha, czyli dwa jednakowe iloczyny.

    Więcej: przypadki szczególne

    1. sin⁡75∘=sin⁡(45∘+30∘)\sin 75^\circ = \sin(45^\circ + 30^\circ)
  2. Wypisz sinusy i cosinusy obu kątów

    Wzór potrzebuje czterech liczb. Odczytaj je z wartości funkcji dla kątów 30°, 45° i 60°.

    Sinusy i cosinusy kątów 45° i 30°
    sin⁡45∘\sin 45^\circ cos⁡45∘\cos 45^\circ sin⁡30∘\sin 30^\circ cos⁡30∘\cos 30^\circ
    22\dfrac{\sqrt{2}}{2} 22\dfrac{\sqrt{2}}{2} 12\dfrac{1}{2} 32\dfrac{\sqrt{3}}{2}
  3. Podstaw do wzoru

    Za α\alpha weź 45∘45^\circ, a za β\beta kąt 30∘30^\circ. W pierwszym iloczynie sinus stoi przy kącie α\alpha, w drugim przy kącie β\beta.

    1. sin⁡75∘=sin⁡45∘cos⁡30∘+cos⁡45∘sin⁡30∘\sin 75^\circ = \sin 45^\circ \cos 30^\circ + \cos 45^\circ \sin 30^\circ
    2. =22⋅32+22⋅12\displaystyle = \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{\sqrt{2}}{2} \cdot \frac{1}{2}
    3. =64+24\displaystyle = \frac{\sqrt{6}}{4} + \frac{\sqrt{2}}{4}
  4. Zapisz wynik jednym ułamkiem i sprawdź go

    Oba ułamki mają mianownik 4, więc dodajesz same liczniki.

    1. sin⁡75∘=6+24\displaystyle \sin 75^\circ = \frac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}

    Odpowiedź: sin⁡75∘=6+24\sin 75^\circ = \tfrac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}.

Więcej przykładów

Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Sinus kąta rozwartego

Oblicz sin⁡105∘\sin 105^\circ.

Przykład 2. Zwijanie wzoru

Oblicz sin⁡20∘cos⁡10∘+cos⁡20∘sin⁡10∘\sin 20^\circ \cos 10^\circ + \cos 20^\circ \sin 10^\circ bez kalkulatora.

Przykład 3. Kąty dane przez sinus i cosinus

Kąty α\alpha i β\beta są ostre, sin⁡α=35\sin \alpha = \tfrac{3}{5} i cos⁡β=513\cos \beta = \tfrac{5}{13}. Oblicz sin⁡(α+β)\sin(\alpha + \beta).

Przykład 4. Wzór redukcyjny z sinusa sumy

Wykaż, że sin⁡(90∘+α)=cos⁡α\sin(90^\circ + \alpha) = \cos \alpha.

Przykład 5. Suma sinusa sumy i sinusa różnicy

Wykaż, że sin⁡(α+β)+sin⁡(α−β)=2sin⁡αcos⁡β\sin(\alpha + \beta) + \sin(\alpha - \beta) = 2 \sin \alpha \cos \beta.

Przykład 6. Przesunięcie kąta o 30°

Zapisz sin⁡(α+30∘)\sin(\alpha + 30^\circ) bez sumy w argumencie.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z sinusem sumy.

Przypadki szczególne

Wartości dla typowych kątów znajdziesz w tabeli wartości dla kątów 30°, 45° i 60°.

Kąt podwojony sin⁡2α=2sin⁡αcos⁡α\displaystyle \sin 2\alpha = 2 \sin \alpha \cos \alpha
Dla β=α\beta = \alpha oba iloczyny są takie same i dodają się do podwojonego iloczynu.
Cosinus sumy cos⁡(α+β)=cos⁡αcos⁡β−sin⁡αsin⁡β\displaystyle \cos(\alpha + \beta) = \cos \alpha \cos \beta - \sin \alpha \sin \beta
Tu w jednym iloczynie stoją dwa cosinusy, w drugim dwa sinusy, a między nimi minus. W sinusie sumy każdy iloczyn ma jeden sinus i jeden cosinus.
Dodanie 90° lub 180° sin⁡(180∘+α)=−sin⁡α\displaystyle \sin(180^\circ + \alpha) = -\sin \alpha
Z wartości sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0 i cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1 wynika ten wzór redukcyjny. Dla 90° wychodzi cos⁡α\cos \alpha, jak w przykładzie 4.
Kąty przeciwne sin⁡(α+(−α))=sin⁡0∘=0\displaystyle \sin(\alpha + (-\alpha)) = \sin 0^\circ = 0
Dla β=−α\beta = -\alpha iloczyny są przeciwne, bo sin⁡(−α)=−sin⁡α\sin(-\alpha) = -\sin \alpha i cos⁡(−α)=cos⁡α\cos(-\alpha) = \cos \alpha.
Sprawdzenie wyniku −1≤sin⁡(α+β)≤1\displaystyle -1 \leq \sin(\alpha + \beta) \leq 1
Wynik spoza tego przedziału oznacza błąd w rachunkach. Najczęściej to dodanie samych sinusów.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.