Cosinus podwójnego kąta

Cosinus kąta dwa razy większego to różnica kwadratów cosinusa i sinusa kąta α\alpha. Wzór ma jeszcze dwie postacie, więc cos⁡2α\cos 2\alpha policzysz nawet wtedy, gdy znasz tylko jedną z tych funkcji.

cos⁡2α=cos⁡2α−sin⁡2α\cos 2\alpha = \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha

gdy znasz tylko cosinus

cos⁡2α=2cos⁡2α−1\cos 2\alpha = 2 \cos^2 \alpha - 1

gdy znasz tylko sinus

cos⁡2α=1−2sin⁡2α\cos 2\alpha = 1 - 2 \sin^2 \alpha
Wzór działa dla każdego kąta α\alpha. Między kwadratami stoi minus. Dwie dolne postacie powstają z górnej, gdy zamienisz jeden kwadrat za pomocą jedynki trygonometrycznej.

Skąd się bierze ten wzór?

To cosinus sumy dla dwóch równych kątów. Wstaw β=α\beta = \alpha. Iloczyn dwóch cosinusów da kwadrat cosinusa, a iloczyn dwóch sinusów kwadrat sinusa:

  1. cos⁡2α=cos⁡(α+α)\cos 2\alpha = \cos(\alpha + \alpha)
  2. =cos⁡αcos⁡α−sin⁡αsin⁡α= \cos \alpha \cos \alpha - \sin \alpha \sin \alpha
  3. =cos⁡2α−sin⁡2α= \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha

Na rysunku widać od razu postać z samym sinusem. Odcinki OAOA i OBOB mają długość 1 i tworzą kąt 2α2\alpha, więc spodek HH wysokości z punktu BB leży w odległości cos⁡2α\cos 2\alpha od OO.

Odcinek OA=1OA = 1 dzieli się w punkcie HH na dwie części: niebieską cos⁡2α\cos 2\alpha i czarną 2sin⁡2α2 \sin^2 \alpha.

Dwusieczna OMOM dzieli podstawę ABAB na dwa odcinki długości sin⁡α\sin \alpha, więc AB=2sin⁡αAB = 2 \sin \alpha. Kąty przy podstawie trójkąta równoramiennego mają po 90∘−α90^\circ - \alpha, dlatego w trójkącie prostokątnym BHABHA kąt przy BB ma miarę α\alpha. Przyprostokątna leżąca naprzeciw niego to:

  1. HA=AB⋅sin⁡α=2sin⁡2αHA = AB \cdot \sin \alpha = 2 \sin^2 \alpha

Części OHOH i HAHA składają się na OA=1OA = 1, więc cos⁡2α=1−2sin⁡2α\cos 2\alpha = 1 - 2 \sin^2 \alpha. Wpisz za jedynkę sin⁡2α+cos⁡2α\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha, a wrócisz do wzoru z góry strony:

  1. cos⁡2α=sin⁡2α+cos⁡2α−2sin⁡2α\cos 2\alpha = \sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha - 2 \sin^2 \alpha
  2. =cos⁡2α−sin⁡2α= \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha

Rysunek pokazuje kąt ostry, ale wzór jest prawdziwy dla wszystkich kątów. Wszystkie trzy postacie znajdziesz w zbiorze wzorów CKE.

Jak obliczyć cosinus podwójnego kąta krok po kroku

Punkt P(−3,4)P(-3, 4) leży na końcowym ramieniu kąta α\alpha. Oblicz cos⁡2α\cos 2\alpha.

Dane P(−3,4)P(-3, 4) r=5r = 5 sin⁡α=45, cos⁡α=−35\sin \alpha = \tfrac{4}{5},\ \cos \alpha = -\tfrac{3}{5} cos⁡2α=−725\cos 2\alpha = -\tfrac{7}{25}
  1. Oblicz odległość punktu od początku układu

    Odległość rr punktu od środka układu to przeciwprostokątna trójkąta o przyprostokątnych 3 i 4. Policz ją z twierdzenia Pitagorasa.

    1. r=(−3)2+42=25r = \sqrt{(-3)^2 + 4^2} = \sqrt{25}
    2. r=5r = 5
    Punkt leży w drugiej ćwiartce, więc kąt α\alpha jest rozwarty. Trójkąt pod nim ma boki 3, 4 i 5.
  2. Odczytaj sinus i cosinus kąta

    Z definicji funkcji trygonometrycznych sinus to druga współrzędna podzielona przez rr, a cosinus to pierwsza współrzędna podzielona przez rr.

    1. sin⁡α=yr=45\displaystyle \sin \alpha = \frac{y}{r} = \frac{4}{5}
    2. cos⁡α=xr=−35\displaystyle \cos \alpha = \frac{x}{r} = -\frac{3}{5}
  3. Wybierz postać wzoru i podstaw

    Wzór ma trzy postacie. Weź tę, do której masz dane:

    znasz sin⁡α i cos⁡α\text{znasz } \sin \alpha \text{ i } \cos \alpha Różnica kwadratów

    Mamy: sin⁡α, cos⁡α\sin \alpha,\ \cos \alpha

    cos⁡2α−sin⁡2α\cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha

    Postać z tej strony. Potrzebuje obu wartości.

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 4

    znasz tylko cos⁡α\text{znasz tylko } \cos \alpha Sam cosinus

    2cos⁡2α−12 \cos^2 \alpha - 1

    Nie musisz liczyć sinusa z jedynki.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3

    znasz tylko sin⁡α\text{znasz tylko } \sin \alpha Sam sinus

    1−2sin⁡2α1 - 2 \sin^2 \alpha

    Postać z rysunku powyżej, bez cosinusa.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 2

    1. cos⁡2α=(−35)2−(45)2\displaystyle \cos 2\alpha = \left(-\frac{3}{5}\right)^2 - \left(\frac{4}{5}\right)^2
    2. cos⁡2α=925−1625\displaystyle \cos 2\alpha = \frac{9}{25} - \frac{16}{25}
    3. cos⁡2α=−725\displaystyle \cos 2\alpha = -\frac{7}{25}
  4. Sprawdź wynik sinusem podwójnego kąta

    Dla kąta 2α2\alpha też musi zachodzić jedynka. Policz sinus podwójnego kąta z tych samych danych:

    1. sin⁡2α=2⋅45⋅(−35)=−2425\displaystyle \sin 2\alpha = 2 \cdot \frac{4}{5} \cdot \left(-\frac{3}{5}\right) = -\frac{24}{25}

    Odpowiedź: cos⁡2α=−725\cos 2\alpha = -\tfrac{7}{25}.

Więcej przykładów

Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Cosinus 60° z wartości dla 30°

Oblicz cos⁡60∘\cos 60^\circ ze wzoru na cosinus podwójnego kąta.

Przykład 2. Dany tylko sinus

Wiadomo, że sin⁡α=13\sin \alpha = \tfrac{1}{3}. Oblicz cos⁡2α\cos 2\alpha.

Przykład 3. Dany tylko cosinus

Wiadomo, że cos⁡α=14\cos \alpha = \tfrac{1}{4}. Oblicz cos⁡2α\cos 2\alpha.

Przykład 4. Dany tangens

Wiadomo, że tg⁡α=2\operatorname{tg} \alpha = 2. Oblicz cos⁡2α\cos 2\alpha.

Przykład 5. Różnica kwadratów zwinięta w jeden cosinus

Oblicz cos⁡215∘−sin⁡215∘\cos^2 15^\circ - \sin^2 15^\circ bez kalkulatora.

Przykład 6. Czwarte potęgi

Wykaż, że cos⁡4α−sin⁡4α=cos⁡2α\cos^4 \alpha - \sin^4 \alpha = \cos 2\alpha.

Przykład 7. Równanie z cos 2x

Rozwiąż równanie cos⁡2x=cos⁡x\cos 2x = \cos x dla x∈[0∘,360∘)x \in [0^\circ, 360^\circ).

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z cosinusem podwójnego kąta.

Przypadki szczególne

Wartości dla typowych kątów znajdziesz w tabeli wartości dla kątów 30°, 45° i 60°.

Kąt 45° cos⁡90∘=12−12=0\displaystyle \cos 90^\circ = \frac{1}{2} - \frac{1}{2} = 0
Dla 45° sinus i cosinus są równe, więc ich kwadraty się znoszą.
Kąt 90° cos⁡180∘=02−12=−1\displaystyle \cos 180^\circ = 0^2 - 1^2 = -1
Cosinus jest zerem, a sinus jedynką. Wynik to najmniejsza wartość, jaką może mieć cosinus.
Kwadraty przez cosinus podwojonego kąta cos⁡2α=1+cos⁡2α2,sin⁡2α=1−cos⁡2α2\displaystyle \cos^2 \alpha = \frac{1 + \cos 2\alpha}{2}, \quad \sin^2 \alpha = \frac{1 - \cos 2\alpha}{2}
Te wzory dostajesz, gdy z postaci 2cos⁡2α−12 \cos^2 \alpha - 1 i 1−2sin⁡2α1 - 2 \sin^2 \alpha wyznaczysz kwadrat. Z nich wynika cosinus połowy kąta.
Sprawdzenie wyniku −1≤cos⁡2α≤1\displaystyle -1 \leq \cos 2\alpha \leq 1
Wynik spoza tego przedziału oznacza błąd w rachunkach. Jeśli wychodzi dokładnie 1, sprawdź, czy między kwadratami nie stoi plus.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.