Przykład 1. Od kombinacji do wariacji
Wiadomo, że . Oblicz .
-
Pomnóż kombinacje przez .
-
Policz.
-
Sprawdź wzorem na wariacje.
Odpowiedź: .
Wariację liczysz w dwóch krokach: najpierw wybierasz elementów bez kolejności, potem ustawiasz je na sposobów. Dlatego wariacji jest dokładnie razy więcej niż kombinacji, a jedną liczbę dostajesz z drugiej mnożeniem albo dzieleniem.
w drugą stronę
wariacje wprost
na przykład
Z liter A, B, C, D ułóż trzyliterowe kody bez powtórzeń. Zrób to w dwóch krokach. Najpierw wybierz trzy litery, nie patrząc na kolejność: takich trójek jest . Potem ustaw wybraną trójkę na wszystkie sposoby, czyli na .
Każdy kod pojawia się dokładnie raz: jego litery wyznaczają wiersz, a ich kolejność miejsce w wierszu. Dla dowolnych i jest tak samo, więc zgodnie z zasadą mnożenia:
To samo wychodzi z rachunku. W silnia stoi w mianowniku, więc po pomnożeniu przez się skraca:
Dla 9 biegaczy podium (złoto, srebro, brąz) można ułożyć na 504 sposoby. Na ile sposobów można wybrać trójkę, która awansuje do finału, jeśli kolejność się nie liczy? Policzymy to w czterech krokach.
Podium to wybór z kolejnością, czyli wariacja . Trójka finalistów to wybór bez kolejności, czyli kombinacja . Znasz wariacje, a szukasz kombinacji.
Nasze dane:
Wariacji jest więcej, więc dzielisz je przez .
Kombinacji jest mniej, więc mnożysz je przez : każdą grupę ustawiasz na sposobów.
Przykład: od kombinacji do wariacji
Mnożysz przez liczbę sposobów rozdania samych funkcji, a nie przez . Na przykład kapitana w czwórce wybierasz na 4 sposoby.
Przykład: drużyna z kapitanem
Weź jedną trójkę finalistów, na przykład A, B, C. Medale możesz im rozdać na tyle sposobów, ile jest ustawień trzech osób.
Każda trójka finalistów odpowiada sześciu różnym podium. Trójek jest więc sześć razy mniej niż podium.
Policz wprost. W liczniku zostają trzy czynniki od 9 w dół.
Odpowiedź: trójkę finalistów można wybrać na sposoby.
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Wiadomo, że . Oblicz .
Pomnóż kombinacje przez .
Policz.
Sprawdź wzorem na wariacje.
Odpowiedź: .
Z 10 osób można wybrać prezesa, wiceprezesa i skarbnika na 720 sposobów. Na ile sposobów można wybrać trzyosobową komisję, w której nikt nie ma funkcji?
Zarząd to wariacja: funkcje są różne.
Komisja to kombinacja, więc podziel przez .
Odpowiedź: komisję można wybrać na sposobów.
Z 8 uczniów wybierasz czteroosobową drużynę, a w niej kapitana. Pozostali trzej nie mają funkcji. Na ile sposobów można to zrobić?
Wybierz czwórkę bez kolejności.
Wybierz kapitana spośród czterech osób w drużynie.
Odpowiedź: drużynę z kapitanem można wybrać na sposobów.
Uczeń policzył, że i . Sprawdź, czy wyniki do siebie pasują.
Podziel wariacje przez kombinacje.
Porównaj z dla .
Odpowiedź: iloraz to , więc wyniki do siebie pasują.
Wiadomo, że . Oblicz , a potem wyznacz .
Pomnóż kombinacje przez .
Zapisz wariacje dla dwóch miejsc.
Znajdź dwie kolejne liczby o iloczynie 56.
Odpowiedź: i .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym przechodzisz od wariacji do kombinacji.
Dla tych związek widać od razu.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.