Zero silnia

Silnia zera wynosi 1, a nie 0. Tak się ją definiuje, bo tylko przy tej wartości wzory na permutacje, wariacje i symbol Newtona działają także wtedy, gdy wybierasz wszystko albo nic.

0!=10! = 1

z zależności między kolejnymi silniami

1!=1⋅0!\displaystyle 1! = 1 \cdot 0!

symbol Newtona na brzegu

(n0)=n!0!⋅n!=1\displaystyle \binom{n}{0} = \frac{n!}{0! \cdot n!} = 1

wariacje wszystkich elementów

Vnn=n!0!=n!\displaystyle V_n^n = \frac{n!}{0!} = n!
Dla liczby naturalnej dodatniej n!=1⋅2⋅…⋅nn! = 1 \cdot 2 \cdot \ldots \cdot n, a dla zera przyjmuje się osobno 0!=10! = 1. Obie definicje są w tablicach maturalnych CKE.

Dlaczego 0! = 1?

Wzór n!=1⋅2⋅…⋅nn! = 1 \cdot 2 \cdot \ldots \cdot n nie mówi nic o zerze, bo nie ma liczb od 1 do 0. Wartość 0!0! trzeba więc ustalić osobno. Każde z trzech uzasadnień poniżej prowadzi do tej samej liczby.

Zależność między kolejnymi silniami n!=n⋅(n−1)!\displaystyle n! = n \cdot (n-1)!
Dla n=1n = 1 daje to 1!=1⋅0!1! = 1 \cdot 0!. Skoro 1!=11! = 1, to 0!0! musi być równe 1.
Ustawienia zbioru pustego P0=1\displaystyle P_0 = 1
Silnia liczy, na ile sposobów można ustawić elementy w kolejności. Zbioru bez elementów nie da się ustawić na dwa różne sposoby, ale jedno ustawienie istnieje: takie, w którym nic nie stoi.
Iloczyn bez czynników 0!=1,a0=1\displaystyle 0! = 1, \quad a^0 = 1
Iloczyn, w którym nie ma ani jednej liczby, przyjmuje się za 1, tak jak sumę bez składników za 0. Z tego samego powodu a0=1a^0 = 1 dla a≠0a \neq 0.

Jak liczyć z silnią zera krok po kroku

Na półce są cztery miejsca, a ustawiasz na nich cztery różne książki. Policzymy liczbę ustawień ze wzoru na wariacje bez powtórzeń, w którym pojawi się silnia zera.

Zadanie V44V_4^4 V44=4!0!V_4^4 = \frac{4!}{0!} 0!=10! = 1 V44=24V_4^4 = 24
  1. Zapisz wzór i podstaw liczby

    Wybierasz i ustawiasz k=4k = 4 książki z n=4n = 4. W mianowniku pojawia się (4−4)!(4 - 4)!, czyli silnia zera.

    1. Vnk=n!(n−k)!\displaystyle V_n^k = \frac{n!}{(n-k)!}
    2. V44=4!(4−4)!=4!0!\displaystyle V_4^4 = \frac{4!}{(4-4)!} = \frac{4!}{0!}
  2. Ustal wartość silni zera

    Każda silnia to poprzednia podzielona przez kolejną liczbę: 3!=4!:43! = 4! : 4. Schodząc w dół tą samą drogą, dochodzisz do zera.

    Silnie od 4! w dół do 0!, każda równa poprzedniej podzielonej przez kolejną liczbę
    n!n! (n+1)!:(n+1)(n + 1)! : (n + 1) wartość
    4!4! 1⋅2⋅3⋅41 \cdot 2 \cdot 3 \cdot 4 2424
    3!3! 24:424 : 4 66
    2!2! 6:36 : 3 22
    1!1! 2:22 : 2 11
    0!0! 1:11 : 1 11
    Od 4!=244! = 24 w dół: każdy wiersz to wiersz wyżej podzielony przez n+1n + 1. Ostatni krok, 1:11 : 1, daje 0!=10! = 1.
    1. 0!=10! = 1

    n!=n⋅(n−1)!n! = n \cdot (n-1)! zależność między silniami

    Nasze uzasadnienie: 1!=1⋅0!1! = 1 \cdot 0!

    Najkrótsze uzasadnienie. Wystarczy jedna linijka na sprawdzianie.

    P0P_0 ustawienia zbioru pustego

    Pusty zbiór ma dokładnie jedno ustawienie, więc P0=0!=1P_0 = 0! = 1.

    Więcej: permutacje bez powtórzeń

    a0=1a^0 = 1 iloczyn bez czynników

    Silnia zera to iloczyn bez czynników, tak jak potęga zerowa. Oba przyjmuje się za 1.

  3. Oblicz wynik

    Zamień 0!0! na 1 i dokończ dzielenie.

    1. V44=4!1=241\displaystyle V_4^4 = \frac{4!}{1} = \frac{24}{1}
    2. V44=24V_4^4 = 24
  4. Sprawdź wynik inną drogą

    Ustawienie czterech książek na czterech miejscach to zwykła permutacja: pierwsze miejsce na 4 sposoby, drugie na 3, trzecie na 2 i ostatnie na 1.

    1. P4=4⋅3⋅2⋅1=24P_4 = 4 \cdot 3 \cdot 2 \cdot 1 = 24

    Odpowiedź: 0!=10! = 1, więc książki można ustawić na V44=24V_4^4 = 24 sposoby.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Symbol Newtona na brzegu

Oblicz (50)\binom{5}{0} i (55)\binom{5}{5}.

Przykład 2. Wyrażenie z silniami

Oblicz wartość wyrażenia 3!+0!2!⋅0!\frac{3! + 0!}{2! \cdot 0!}.

Przykład 3. Dwumian Newtona

Zapisz pierwszy i ostatni wyraz rozwinięcia (a+b)3(a + b)^3 ze wzoru dwumianowego.

Przykład 4. Iloraz silni dla zera

Wiadomo, że (n+1)!n!=n+1\frac{(n+1)!}{n!} = n + 1. Sprawdź tę równość dla n=0n = 0.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym pojawia się silnia zera.

Przypadki szczególne

Te sytuacje najczęściej budzą wątpliwości.

Silnia zera i silnia jedynki 0!=1!=1\displaystyle 0! = 1! = 1
Obie silnie wynoszą 1, choć z różnych powodów: 1!1! to iloczyn jednej liczby, a 0!0! iloczyn bez liczb.
Wybór wszystkiego albo niczego (n0)=(nn)=1\displaystyle \binom{n}{0} = \binom{n}{n} = 1
Z dowolnego zbioru można nic nie wybrać na jeden sposób i wybrać wszystko też na jeden sposób. Silnia zera sprawia, że wzór daje właśnie 1.
Liczby ujemne (−1)! nie istnieje\displaystyle (-1)! \ \text{nie istnieje}
Zależność n!=n⋅(n−1)!n! = n \cdot (n-1)! dla n=0n = 0 dałaby 1=0⋅(−1)!1 = 0 \cdot (-1)!, a takiej liczby nie ma. Dlatego silnia kończy się na zerze.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.