Średnią kwadratową liczysz w trzech ruchach: podnosisz liczby do kwadratu, liczysz średnią tych kwadratów i wyciągasz z niej pierwiastek. Kwadraty usuwają minusy, więc wynik mówi, jak duże są liczby, bez względu na ich znak.
Q=nx12+x22+…+xn2
średnia kwadratowa dwóch liczb
Q=2a2+b2
kwadrat średniej kwadratowej
Q2=nx12+…+xn2
porównanie ze średnią arytmetyczną
Q≥nx1+…+xn
x1,x2,…,xn to dane, także ujemne, a n to ich liczba. Litera Q pochodzi od angielskiego quadratic, a skrót RMS od root mean square: pierwiastek ze średniej kwadratów.
Skąd się bierze wzór na średnią kwadratową?
Gdy dane mają różne znaki, średnia arytmetyczna potrafi wyjść bliska zera, choć same liczby są duże. Liczby −5 i 5 mają średnią 0, a przecież każda z nich leży 5 od zera. Kwadraty nie mają znaku: (−5)2=52=25. Średnia kwadratów wynosi więc 25, a pierwiastek przywraca jednostkę danych:
Q=2(−5)2+52=225+25
Q=25=5
Kwadrat rośnie szybciej niż sama liczba, więc duże wartości ważą w średniej kwadratowej więcej niż małe. Dlatego dla tych samych danych nigdy nie wychodzi mniejsza od średniej arytmetycznej i jest największa z czterech średnich, które porównują nierówności między średnimi.
Ten sam rachunek stoi za wartością skuteczną napięcia w fizyce i za odchyleniem standardowym, które jest średnią kwadratową odchyleń od średniej.
Jak obliczyć średnią kwadratową krok po kroku
Uczeń cztery razy zmierzył długość ławki. Wyniki różniły się od prawdziwej długości o −1, 5, −7 i 5 milimetrów, gdzie minus oznacza wynik za krótki. Średnia kwadratowa tych błędów powie, o ile zwykle mylił się pomiar.
Dane−1,5,−7,5suma=100Q2=25Q=5
Podnieś każdą wartość do kwadratu i dodaj
Każdą liczbę pomnóż przez siebie. Liczby ujemne dają dodatnie kwadraty.
Błędy pomiarów i ich kwadraty
xi
−1
5
−7
5
xi2
1
25
49
25
1+25+49+25=100
Policz średnią kwadratów
Sumę kwadratów podziel przez liczbę danych. Wynik to kwadrat średniej kwadratowej.
Q2=4100
Q2=25
x1,…,xnlista danych
Nasze dane: n=4
Dodajesz kwadraty wszystkich liczb i dzielisz przez ich liczbę.
a,bdwie liczby
Q=2a2+b2
Najczęstszy przypadek w zadaniach o porównywaniu średnich.
Kwadrat każdej wartości mnożysz przez to, ile razy się powtarza.
Wyciągnij pierwiastek
Pierwiastek cofa podnoszenie do kwadratu, więc wynik znowu jest w milimetrach.
Q=25=5
1254925Q2=25
Kwadraty błędów narysowane jako prawdziwe kwadraty, jedna kratka na milimetr. Razem mają pole 100, a średnio na jeden pomiar przypada pole 25. Bok niebieskiego kwadratu o tym polu to średnia kwadratowa, Q=5.
Sprawdź wynik
Średnia kwadratowa leży między najmniejszą a największą wartością bez znaku. Tu wartości bez znaku to 1, 5, 7 i 5, a 1≤5≤7.
Odpowiedź: średnia kwadratowa błędów wynosi Q=5 mm.
Więcej przykładów
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Przykład 1. Wynik z pierwiastkiem
Oblicz średnią kwadratową liczb 1, 2 i 3. Wynik podaj z dokładnością do 0,01.
Podnieś liczby do kwadratu i dodaj.
1+4+9=14
Podziel przez liczbę danych.
Q2=314
Wyciągnij pierwiastek. Zaokrąglasz dopiero na końcu.
Q=314≈2,16
Średnia arytmetyczna tych liczb to 2, więc średnia kwadratowa jest od niej trochę większa.
Odpowiedź:Q≈2,16.
Przykład 2. Odchylenia od normy
Przez pięć dni średnia dobowa temperatura różniła się od normy o −3∘C, 2∘C, −1∘C, 4∘C i −2∘C. Oblicz średnią kwadratową tych różnic.
Podnieś różnice do kwadratu i dodaj.
9+4+1+16+4=34
Podziel przez liczbę dni.
Q2=534=6,8
Wyciągnij pierwiastek.
Q=6,8≈2,61
Zwykła średnia tych różnic wynosi 0, bo dodatnie i ujemne się znoszą. Średnia kwadratowa pokazuje, że temperatura odbiegała od normy zwykle o około 2,6 stopnia.
Odpowiedź:Q≈2,61∘C.
Przykład 3. Trzy średnie dwóch liczb
Dla liczb 4 i 9 oblicz średnią kwadratową, arytmetyczną i geometryczną. Ustaw wyniki od największego.