Prawdopodobieństwo zdarzeń rozłącznych

Zdarzenia rozłączne nie mogą zajść razem: nie mają ani jednego wspólnego wyniku. Wtedy prawdopodobieństwo, że zajdzie jedno z nich, to zwykła suma ich prawdopodobieństw.

P(A∪B)=P(A)+P(B)P(A \cup B) = P(A) + P(B)

A∩B=∅A \cap B = \emptyset warunek: brak wspólnych wyników

P(A∩B)=0\displaystyle P(A \cap B) = 0

trzy zdarzenia parami rozłączne

P(A)+P(B)+P(C)\displaystyle P(A) + P(B) + P(C)

na przykład 1 lub 6 na kostce

16+16=13\displaystyle \frac{1}{6} + \frac{1}{6} = \frac{1}{3}
A∪BA \cup B to „AA lub BB”. Zdarzenia są rozłączne, gdy A∩B=∅A \cap B = \emptyset, czyli żaden wynik nie należy do obu naraz. Bez tego warunku obowiązuje ogólny wzór na sumę.

Skąd się bierze ten wzór?

Rzucasz kostką. Niech AA oznacza „wypadnie 1 lub 2”, a BB „wypadnie 5 lub 6”. W jednym rzucie wypada jedna liczba, więc żaden wynik nie należy do obu zdarzeń.

Ω A B 1 2 5 6 3 4
Koła AA i BB się nie stykają: nie ma wyniku, który leżałby w obu. Liczby 3 i 4 są poza kołami.

Zdarzeniu A∪BA \cup B sprzyjają cztery wyniki: dwa z AA i dwa z BB. Żadnego nie liczysz dwa razy, więc liczby wyników, a za nimi prawdopodobieństwa, po prostu się dodają:

  1. P(A∪B)=26+26=46\displaystyle P(A \cup B) = \frac{2}{6} + \frac{2}{6} = \frac{4}{6}

To szczególny przypadek wzoru na sumę zdarzeń, w którym od P(A)+P(B)P(A) + P(B) odejmuje się P(A∩B)P(A \cap B). Dla zdarzeń rozłącznych P(A∩B)=0P(A \cap B) = 0, więc ten składnik znika.

Jak korzystać ze wzoru krok po kroku

W urnie jest 5 kul czerwonych, 3 niebieskie i 12 białych. Losujesz jedną kulę. Jakie jest prawdopodobieństwo, że będzie czerwona lub niebieska? Policzymy to w czterech krokach.

Dane 5, 3, 12 kul5, \ 3, \ 12 \text{ kul} A∩B=∅A \cap B = \emptyset P(A∪B)=25P(A \cup B) = \frac{2}{5}
  1. Sprawdź, czy zdarzenia są rozłączne

    Niech AA oznacza „kula czerwona”, a BB „kula niebieska”. Każda kula ma jeden kolor, więc nie ma kuli, która należałaby do obu zdarzeń.

    1. A∩B=∅A \cap B = \emptyset

    A∩B=∅A \cap B = \emptyset brak wspólnych wyników

    Nasze dane: jeden kolor\text{jeden kolor}

    Dodaj prawdopodobieństwa, nic nie odejmując.

    A∩B≠∅A \cap B \neq \emptyset jest część wspólna

    P(A)+P(B)−P(A∩B)\displaystyle P(A) + P(B) - P(A \cap B)

    Wspólne wyniki suma liczy dwa razy, więc odejmij je raz.

    Przykład: parzysta lub mniejsza od 4

    A∪B=ΩA \cup B = \Omega zdarzenia wypełniają wszystko

    P(A)+P(B)=1\displaystyle P(A) + P(B) = 1

    Rozłączne zdarzenia, które razem obejmują wszystkie wyniki, sumują się do 1.

    Przykład: oceny z egzaminu

  2. Policz prawdopodobieństwo każdego zdarzenia

    Wszystkich kul jest 5+3+12=205 + 3 + 12 = 20. Każda ma tę samą szansę, więc liczysz z prawdopodobieństwa klasycznego.

    Ω A B 5 3 12
    AA to kule czerwone, BB niebieskie. W polach stoją liczby kul, a 12 białych leży poza kołami.
    1. P(A)=520,P(B)=320\displaystyle P(A) = \frac{5}{20}, \quad P(B) = \frac{3}{20}
  3. Dodaj prawdopodobieństwa

    Ułamki mają ten sam mianownik, więc dodajesz same liczniki.

    1. P(A∪B)=520+320=820\displaystyle P(A \cup B) = \frac{5}{20} + \frac{3}{20} = \frac{8}{20}
    2. P(A∪B)=25\displaystyle P(A \cup B) = \frac{2}{5}
  4. Sprawdź przez zdarzenie przeciwne

    Kula, która nie jest ani czerwona, ani niebieska, jest biała. Policz to zdarzenie przeciwne i odejmij od 1.

    1. 1−1220=820=25\displaystyle 1 - \frac{12}{20} = \frac{8}{20} = \frac{2}{5}

    Odpowiedź: prawdopodobieństwo wynosi 25\frac{2}{5}.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Jedynka lub szóstka

Rzucasz kostką. Jakie jest prawdopodobieństwo, że wypadnie 1 lub 6?

Przykład 2. Król lub dama

Z talii 52 kart losujesz jedną. Jakie jest prawdopodobieństwo, że wylosujesz króla lub damę?

Przykład 3. Parzysta lub mniejsza od 4

Rzucasz kostką. Jakie jest prawdopodobieństwo, że wypadnie liczba parzysta lub mniejsza od 4?

Przykład 4. Oceny z egzaminu

Uczeń dostaje piątkę z prawdopodobieństwem 0,15, czwórkę z prawdopodobieństwem 0,25, a trójkę z prawdopodobieństwem 0,35. Jakie jest prawdopodobieństwo, że zda, czyli dostanie co najmniej trójkę? A jakie, że nie zda?

Przykład 5. Trzy kolory

W urnie jest 5 kul czerwonych, 3 niebieskie, 2 zielone i 10 białych. Losujesz jedną. Jakie jest prawdopodobieństwo, że będzie kolorowa, czyli nie biała?

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu ze zdarzeniami rozłącznymi.

Przypadki szczególne

Te sytuacje pojawiają się w zadaniach najczęściej.

Pojedyncze wyniki P({2,4,6})=16+16+16\displaystyle P(\{2, 4, 6\}) = \frac{1}{6} + \frac{1}{6} + \frac{1}{6}
Różne wyniki doświadczenia zawsze są rozłączne. Dlatego prawdopodobieństwo zdarzenia to suma szans jego wyników: liczba parzysta na kostce ma 12\frac{1}{2}.
Zdarzenia wypełniają wszystko P(A1)+…+P(An)=1\displaystyle P(A_1) + \ldots + P(A_n) = 1
Gdy zdarzenia są parami rozłączne i razem obejmują wszystkie wyniki. Na kostce sześć wyników po 16\frac{1}{6} daje 1.
Zdarzenie i przeciwne P(A)+P(A′)=1\displaystyle P(A) + P(A') = 1
Najprostsza para zdarzeń rozłącznych, z której wynika wzór na zdarzenie przeciwne.
Zdarzenie niemożliwe P(A∪∅)=P(A)\displaystyle P(A \cup \emptyset) = P(A)
Zdarzenie niemożliwe jest rozłączne z każdym innym i nic do sumy nie dodaje.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.