Wzór dwumianowy (dwumian Newtona)

Dwumian Newtona rozwija potęgę sumy (a+b)n(a + b)^n bez mnożenia nawiasów jeden po drugim. Rozwinięcie ma n+1n + 1 wyrazów: potęga aa maleje od nn do 0, potęga bb rośnie od 0 do nn, a współczynniki to symbole Newtona z jednego wiersza trójkąta Pascala.

(a+b)n=∑k=0n(nk)an−kbk(a + b)^n = \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} a^{n-k} b^k

wyraz numer k + 1

Tk+1=(nk)an−kbkT_{k+1} = \binom{n}{k} a^{n-k} b^k

symbol Newtona

(nk)=n!k! (n−k)!\displaystyle \binom{n}{k} = \frac{n!}{k!\,(n-k)!}

suma współczynników

∑k=0n(nk)=2n\displaystyle \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} = 2^n
nn to liczba naturalna, aa i bb to dowolne liczby lub wyrażenia, a (nk)\binom{n}{k} to symbol Newtona. Wyraz z numerem kk zawiera bb w potędze kk. Wykładniki w każdym wyrazie dają razem nn.

Skąd się bierze wzór dwumianowy?

Zapisz (a+b)4(a + b)^4 jako iloczyn czterech nawiasów:

  1. (a+b)(a+b)(a+b)(a+b)(a + b)(a + b)(a + b)(a + b)

Gdy wymnażasz, z każdego nawiasu bierzesz jedną literę, aa albo bb, i mnożysz wybrane litery. Ile razy powstanie wyraz a2b2a^2 b^2? Tyle, ile jest sposobów wzięcia bb z dwóch nawiasów, a aa z dwóch pozostałych.

Wierszy jest sześć, bo dwa nawiasy z czterech można wybrać na (42)=6\binom{4}{2} = 6 sposobów. Dlatego w rozwinięciu stoi 6a2b26a^2 b^2. Tak samo liczysz każdy inny wyraz:

  1. (a+b)4=(40)a4+(41)a3b\displaystyle (a + b)^4 = \binom{4}{0} a^4 + \binom{4}{1} a^3 b
  2. +(42)a2b2+(43)ab3\displaystyle \qquad {} + \binom{4}{2} a^2 b^2 + \binom{4}{3} a b^3
  3. +(44)b4\displaystyle \qquad {} + \binom{4}{4} b^4
  4. (a+b)4=a4+4a3b+6a2b2(a + b)^4 = a^4 + 4a^3 b + 6a^2 b^2
  5. +4ab3+b4\qquad {} + 4ab^3 + b^4

Dla dowolnego nn wyraz z bkb^k powstaje na (nk)\binom{n}{k} sposobów, a z pozostałych n−kn - k nawiasów bierzesz aa. Dodajesz takie wyrazy dla kk od 0 do nn i wychodzi wzór dwumianowy.

Jak rozwinąć dwumian krok po kroku

Rozwiń wyrażenie (2x−1)4(2x - 1)^4 za pomocą wzoru dwumianowego. Zrobimy to w czterech krokach.

Zadanie (2x−1)4(2x - 1)^4 a=2x, b=−1a = 2x, \ b = -1 1,4,6,4,11, 4, 6, 4, 1 16x4−32x3+…16x^4 - 32x^3 + \ldots
  1. Ustal a, b i n

    Porównaj wyrażenie z (a+b)n(a + b)^n. Różnicę zapisz jako sumę: 2x−1=2x+(−1)2x - 1 = 2x + (-1).

    Dane zadania
    aa bb nn
    2x2x −1-1 44

    (a+b)n(a + b)^n całe rozwinięcie

    Nasze zadanie: (2x−1)4(2x - 1)^4

    Policz wszystkie n+1n + 1 wyrazy i dodaj je.

    Tk+1T_{k+1} jeden wyraz rozwinięcia

    Tk+1=(nk)an−kbkT_{k+1} = \binom{n}{k} a^{n-k} b^k

    Z potęgi, o którą pyta zadanie, wyznacz kk i policz tylko ten wyraz.

    Przykład: współczynnik przy x3x^3

    x=1x = 1 suma współczynników

    Podstaw x=1x = 1 do całego wyrażenia. Nie musisz niczego rozwijać.

    Przykład: suma współczynników

  2. Odczytaj współczynniki z trójkąta Pascala

    Dla n=4n = 4 współczynniki to (40),(41),…,(44)\binom{4}{0}, \binom{4}{1}, \ldots, \binom{4}{4}, czyli wiersz n=4n = 4 trójkąta Pascala. Każda liczba w trójkącie jest sumą dwóch liczb nad nią.

    1. 1, 4, 6, 4, 11, \ 4, \ 6, \ 4, \ 1
  3. Policz każdy wyraz

    Pomnóż współczynnik przez aa w potędze 4−k4 - k i przez bb w potędze kk. Potęgę nawiasu (2x)(2x) licz razem z dwójką.

    1. (40)⋅(2x)4⋅(−1)0=16x4\displaystyle \binom{4}{0} \cdot (2x)^4 \cdot (-1)^0 = 16x^4
    2. (41)⋅(2x)3⋅(−1)1=−32x3\displaystyle \binom{4}{1} \cdot (2x)^3 \cdot (-1)^1 = -32x^3
    3. (42)⋅(2x)2⋅(−1)2=24x2\displaystyle \binom{4}{2} \cdot (2x)^2 \cdot (-1)^2 = 24x^2
    4. (43)⋅(2x)1⋅(−1)3=−8x\displaystyle \binom{4}{3} \cdot (2x)^1 \cdot (-1)^3 = -8x
    5. (44)⋅(2x)0⋅(−1)4=1\displaystyle \binom{4}{4} \cdot (2x)^0 \cdot (-1)^4 = 1
  4. Zapisz rozwinięcie

    Dodaj wyrazy w kolejności od najwyższej potęgi xx.

    1. (2x−1)4=16x4−32x3+24x2(2x - 1)^4 = 16x^4 - 32x^3 + 24x^2
    2. −8x+1\qquad {} - 8x + 1

    Odpowiedź: (2x−1)4(2x - 1)^4 to 16x4−32x3+24x2−8x+116x^4 - 32x^3 + 24x^2 - 8x + 1.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Rozwinięcie (a + b)⁵

Rozwiń wyrażenie (a+b)5(a + b)^5.

Przykład 2. Rozwinięcie (x + 2)³

Rozwiń wyrażenie (x+2)3(x + 2)^3.

Przykład 3. Współczynnik przy x³

Wyznacz współczynnik przy x3x^3 w rozwinięciu (x+2)6(x + 2)^6.

Przykład 4. Suma współczynników

Oblicz sumę wszystkich współczynników w rozwinięciu (3x−1)5(3x - 1)^5.

Przykład 5. Potęga liczby bliskiej 1

Oblicz 1,0251{,}02^5 z dokładnością do czterech miejsc po przecinku.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich przy każdym rozwijaniu dwumianu.

Przypadki szczególne

W tych sytuacjach wzór się upraszcza.

Kwadrat i sześcian sumy (a+b)2=a2+2ab+b2\displaystyle (a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2
Dla n=2n = 2 i n=3n = 3 wzór dwumianowy daje kwadrat sumy i sześcian sumy, czyli wzory skróconego mnożenia.
Potęga różnicy (−b)k=(−1)k bk\displaystyle (-b)^k = (-1)^k \, b^k
W (a−b)n(a - b)^n podstawiasz −b-b za bb, więc wyrazy z nieparzystym kk zmieniają znak. Na przykład (a−b)3=a3−3a2b+3ab2−b3(a - b)^3 = a^3 - 3a^2 b + 3ab^2 - b^3.
Jedynka w nawiasie (1+x)n=1+nx+…\displaystyle (1 + x)^n = 1 + nx + \ldots
Potęgi jedynki znikają. Gdy xx jest bardzo małe, kilka pierwszych wyrazów daje dobre przybliżenie, jak w przykładzie 5.
Suma współczynników ∑k=0n(nk)=2n\displaystyle \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} = 2^n
Wynika ze wzoru dla a=b=1a = b = 1. Wiersz n=4n = 4: 1+4+6+4+1=16=241 + 4 + 6 + 4 + 1 = 16 = 2^4.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.