Wysokość w trójkącie równobocznym

Wysokość trójkąta równobocznego to bok pomnożony przez 3\sqrt{3} i podzielony przez 2. Wzór wynika z twierdzenia Pitagorasa, więc gdy go zapomnisz, odtworzysz go w kilka linijek.

h=a32h = \frac{a\sqrt{3}}{2}

bok, gdy znasz wysokość

a=2h3=2h33\displaystyle a = \frac{2h}{\sqrt{3}} = \frac{2h\sqrt{3}}{3}

pole trójkąta równobocznego

P=a234\displaystyle P = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}

promienie okręgu opisanego i wpisanego

R=23h,r=13h\displaystyle R = \frac{2}{3}h,\quad r = \frac{1}{3}h
aa to długość boku, a hh to wysokość, czyli odcinek z wierzchołka prostopadły do przeciwległego boku. W trójkącie równobocznym wszystkie trzy wysokości są równe. Liczba 3/2\sqrt{3}/2 to około 0,866, więc wysokość jest trochę krótsza od boku.

Czym jest wysokość w trójkącie równobocznym?

Wysokość łączy wierzchołek z przeciwległym bokiem i jest do niego prostopadła. W trójkącie równobocznym spada dokładnie w środek boku, więc dzieli go na dwie połowy po a/2a/2. Jest też dwusieczną kąta przy wierzchołku: rozcina kąt 60∘60^\circ na dwa kąty po 30∘30^\circ.

Wysokość dzieli więc trójkąt równoboczny na dwa takie same trójkąty prostokątne o kątach 30∘30^\circ, 60∘60^\circ i 90∘90^\circ. W każdym z nich przeciwprostokątną jest bok aa, a przyprostokątnymi połowa boku i wysokość. To wystarczy, żeby policzyć hh z twierdzenia Pitagorasa.

Jak obliczyć wysokość trójkąta równobocznego krok po kroku

Trójkąt równoboczny ma bok długości 6 cm. Obliczymy jego wysokość bez gotowego wzoru, z twierdzenia Pitagorasa. Na końcu zobaczysz, że ten sam rachunek daje wzór h=a3/2h = a\sqrt{3}/2.

Zadanie a=6a = 6 h2=27h^2 = 27 h=33h = 3\sqrt{3}
  1. Poprowadź wysokość i podziel bok na pół

    Wysokość spada w środek podstawy, więc dzieli ją na dwa odcinki po 3 cm. Lewa połowa trójkąta to trójkąt prostokątny o przeciwprostokątnej 6 i przyprostokątnej 3.

    Wysokość dzieli podstawę na odcinki 3 i 3. Każda połowa trójkąta ma boki 3, hh i 6. Jedna kratka to 1 cm.
    Boki połowy trójkąta w centymetrach
    a/2a/2 hh aa
    33 ?\text{?} 66
  2. Ułóż równanie z twierdzenia Pitagorasa

    Bok trójkąta jest tu przeciwprostokątną, więc jego kwadrat stoi sam po prawej stronie. Szukasz przyprostokątnej, więc odejmujesz.

    1. 32+h2=623^2 + h^2 = 6^2
    2. h2=36−9h^2 = 36 - 9
    3. h2=27h^2 = 27
  3. Wyciągnij pierwiastek i uprość go

    Liczba 27 to 9⋅39 \cdot 3, a z 9 pierwiastek wychodzi całkowity. Wyłącz go przed pierwiastek i zostaw wynik dokładny.

    1. h=27=9⋅3h = \sqrt{27} = \sqrt{9 \cdot 3}
    2. h=33 cmh = 3\sqrt{3}\ \text{cm}

    W przybliżeniu to 3⋅1,732≈5,23 \cdot 1{,}732 \approx 5{,}2 cm, czyli trochę mniej niż bok, tak jak powinno być.

  4. Sprawdź wynik wzorem

    Ten sam rachunek możesz zrobić dla dowolnego boku aa. Połowa boku to a/2a/2, więc:

    1. h2=a2−(a2)2\displaystyle h^2 = a^2 - \left(\frac{a}{2}\right)^2
    2. h2=a2−a24=3a24\displaystyle h^2 = a^2 - \frac{a^2}{4} = \frac{3a^2}{4}
    3. h=3a24=a32\displaystyle h = \sqrt{\frac{3a^2}{4}} = \frac{a\sqrt{3}}{2}

    Dla a=6a = 6 wzór daje to samo, co rachunek w krokach 2 i 3:

    1. h=632=33\displaystyle h = \frac{6\sqrt{3}}{2} = 3\sqrt{3}

    Odpowiedź: wysokość trójkąta wynosi h=33 cmh = 3\sqrt{3}\ \text{cm}, czyli około 5,2 cm.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Wysokość z boku

Trójkąt równoboczny ma bok długości 10 cm. Oblicz jego wysokość.

Przykład 2. Bok z wysokości

Wysokość trójkąta równobocznego ma 12 cm. Oblicz długość jego boku.

Przykład 3. Pole przez wysokość

Trójkąt równoboczny ma bok długości 6 m. Oblicz jego pole.

Przykład 4. Promień okręgu opisanego

Oblicz promień okręgu opisanego na trójkącie równobocznym o boku 6 cm.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z wysokością trójkąta równobocznego.

Przypadki szczególne

Z wysokości trójkąta równobocznego wynika kilka wzorów, które często wracają w zadaniach.

Pole trójkąta równobocznego P=12⋅a⋅a32=a234\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot a \cdot \frac{a\sqrt{3}}{2} = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}
Wysokość podstawiona do wzoru na pole trójkąta daje wzór na pole trójkąta równobocznego.
Trójkąt o kątach 30°, 60° i 90° a2:h:a=1:3:2\displaystyle \frac{a}{2} : h : a = 1 : \sqrt{3} : 2
Połowa trójkąta równobocznego ma boki w tym stosunku. Najkrótszy bok leży naprzeciw kąta 30∘30^\circ i jest połową przeciwprostokątnej. Stąd też sin⁡60∘=3/2\sin 60^\circ = \sqrt{3}/2.
Środek okręgu opisanego i wpisanego R=23h,r=13h\displaystyle R = \frac{2}{3}h,\quad r = \frac{1}{3}h
Wszystkie wysokości przecinają się w jednym punkcie, który dzieli każdą z nich w stosunku 2:12 : 1. Ten punkt jest środkiem obu okręgów, jak w przykładzie 4.
Trójkąt równoramienny h=b2−(a2)2\displaystyle h = \sqrt{b^2 - \left(\frac{a}{2}\right)^2}
Gdy ramiona bb są inne niż podstawa aa, wzór h=a3/2h = a\sqrt{3}/2 nie działa. Wysokość opuszczona na podstawę też dzieli ją na pół, ale liczysz ją z twierdzenia Pitagorasa z ramieniem jako przeciwprostokątną.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.