Pole trójkąta równobocznego

Pole trójkąta równobocznego zależy tylko od boku: podnosisz go do kwadratu, mnożysz przez 3\sqrt{3} i dzielisz przez 4. W zadaniach często trzeba też pójść w drugą stronę i z pola obliczyć bok.

P=a234P = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}

wysokość, z której wynika wzór

h=a32\displaystyle h = \frac{a\sqrt{3}}{2}

kwadrat boku, gdy znasz pole

a2=4P3\displaystyle a^2 = \frac{4P}{\sqrt{3}}

pole, gdy znasz wysokość

P=h233\displaystyle P = \frac{h^2\sqrt{3}}{3}
aa to długość boku trójkąta równobocznego, a PP to jego pole. Liczba 3/4\sqrt{3}/4 to około 0,433, więc trójkąt zajmuje niecałą połowę kwadratu zbudowanego na swoim boku. Wzór jest w tablicach maturalnych CKE.

Skąd się bierze wzór na pole trójkąta równobocznego?

To zwykły wzór na pole trójkąta, połowa podstawy razy wysokość, w którym wysokość zapisano przez bok. Wysokość trójkąta równobocznego wynosi a3/2a\sqrt{3}/2, więc:

  1. P=12⋅a⋅h=12⋅a⋅a32\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot a \cdot h = \frac{1}{2} \cdot a \cdot \frac{a\sqrt{3}}{2}
  2. P=a234\displaystyle P = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}

Bok występuje we wzorze w kwadracie. Gdy go podwoisz, pole wzrośnie czterokrotnie, a gdy go potroisz, dziewięciokrotnie.

Jak obliczyć bok trójkąta równobocznego z pola krok po kroku

Pole trójkąta równobocznego wynosi 163 cm216\sqrt{3}\ \text{cm}^2. Obliczymy długość jego boku. To częsta wersja zadania na maturze, bo wymaga przekształcenia wzoru, a nie tylko podstawienia.

Zadanie P=163P = 16\sqrt{3} a2=64a^2 = 64 a=8a = 8
  1. Wpisz pole do wzoru

    Po lewej stronie stoi dane pole, po prawej wzór z niewiadomym bokiem aa.

    1. 163=a234\displaystyle 16\sqrt{3} = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}
  2. Skróć pierwiastek z 3 i pomnóż przez 4

    Po obu stronach stoi 3\sqrt{3}, więc podziel przez niego obie strony. Potem pomnóż przez 4, żeby pozbyć się mianownika.

    1. 16=a24\displaystyle 16 = \frac{a^2}{4}
    2. a2=64a^2 = 64
  3. Wyciągnij pierwiastek

    Masz kwadrat boku. Bok jest dodatni, więc bierzesz dodatni pierwiastek.

    1. a=64a = \sqrt{64}
    2. a=8 cma = 8\ \text{cm}
  4. Sprawdź wynik przez wysokość

    Policz pole drugi raz, inną drogą: z boku 8 wyznacz wysokość i podstaw ją do wzoru na pole trójkąta.

    Wysokość dzieli podstawę na odcinki 4 i 4. Jedna kratka to 1 cm.
    1. h=832=43\displaystyle h = \frac{8\sqrt{3}}{2} = 4\sqrt{3}
    2. P=12⋅8⋅43=163\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot 8 \cdot 4\sqrt{3} = 16\sqrt{3}

    Wychodzi pole z treści zadania, więc bok jest dobry.

    Odpowiedź: bok trójkąta ma a=8 cma = 8\ \text{cm}.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Pole z boku

Trójkąt równoboczny ma bok długości 6 cm. Oblicz jego pole.

Przykład 2. Pole z wysokości

Wysokość trójkąta równobocznego ma 6 cm. Oblicz jego pole.

Przykład 3. Bok dwa razy dłuższy

Ile razy pole trójkąta równobocznego o boku 10 cm jest większe od pola trójkąta równobocznego o boku 5 cm?

Przykład 4. Sześciokąt foremny

Oblicz pole sześciokąta foremnego o boku 4 cm.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z polem trójkąta równobocznego.

Przypadki szczególne

Te wersje wzoru przydają się, gdy w zadaniu zamiast boku podano coś innego.

Pole z wysokości P=h233\displaystyle P = \frac{h^2\sqrt{3}}{3}
Bok to 2h/32h/\sqrt{3}, a po podstawieniu do wzoru wychodzi ta postać. Sprawdzisz ją na przykładzie 2.
Pole z promienia okręgu opisanego P=3R234\displaystyle P = \frac{3R^2\sqrt{3}}{4}
Promień okręgu opisanego to dwie trzecie wysokości, więc bok jest równy R3R\sqrt{3}. Wystarczy podstawić go do wzoru.
Sześciokąt foremny P=6⋅a234=3a232\displaystyle P = 6 \cdot \frac{a^2\sqrt{3}}{4} = \frac{3a^2\sqrt{3}}{2}
Sześć trójkątów równobocznych o wspólnym wierzchołku w środku tworzy sześciokąt foremny o tym samym boku, jak w przykładzie 4.
Trójkąt a kwadrat na tym samym boku P△a2=34≈0,433\displaystyle \frac{P_\triangle}{a^2} = \frac{\sqrt{3}}{4} \approx 0{,}433
Trójkąt równoboczny zajmuje około 43% kwadratu o tym samym boku. Dzięki temu łatwo oszacować, czy wynik ma sens.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.