Przykład 1. Tangens ze znanego sinusa i cosinusa
Wiadomo, że i . Oblicz .
-
Wstaw sinus do licznika, a cosinus do mianownika.
-
Pomnóż licznik i mianownik przez 10 i skróć.
Odpowiedź: .
Tangens kąta to jego sinus podzielony przez cosinus. Gdy znasz obie te wartości, tangens dostajesz jednym dzieleniem, a znak cosinusa mówi, czy wynik będzie dodatni, ujemny, czy tangens w ogóle nie istnieje.
w trójkącie prostokątnym
cotangens to odwrotny iloraz
tangens nie istnieje
Dzielenie przez zero nie ma sensu, więc nie istnieje.
W trójkącie prostokątnym tangens kąta ostrego to przyprostokątna leżąca naprzeciw kąta podzielona przez przyprostokątną leżącą przy nim. Sinus i cosinus dzielą te same boki przez przeciwprostokątną (zobacz definicje funkcji trygonometrycznych), więc w ich ilorazie przeciwprostokątna się skraca:
Dla kąta rozwartego trójkąta już nie ma, ale wzór dalej działa. Na okręgu o promieniu 1 punkt kąta ma współrzędne . Tangens to iloraz jego wysokości przez odległość w poziomie, czyli nachylenie promienia . Z tego samego powodu tangens kąta nachylenia prostej jest jej współczynnikiem kierunkowym.
Kąt jest ostry i . Oblicz .
Do wzoru na tangens potrzebny jest cosinus. Dostaniesz go z jedynki trygonometrycznej. Kąt jest ostry, więc cosinus jest dodatni.
Zanim zaczniesz liczyć, sprawdź znak cosinusa. Od niego zależy, czy tangens będzie dodatni, ujemny, czy w ogóle istnieje:
Nasz kąt:
Sinus i cosinus są dodatnie, więc ich iloraz też.
Rozwiązanie krok po kroku: krok 4
Kąt jest rozwarty. Sinus jest dodatni, cosinus ujemny, więc tangens wychodzi ujemny.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 2
Dla punkt leży na osi . W mianowniku jest zero, a przez zero nie dzielimy.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 6
Dzielenie przez ułamek zamień na mnożenie przez jego odwrotność. Trójki się skracają.
Wynik jest poprawny, ale zwykle zapisuje się go bez pierwiastka w mianowniku. Pomnóż licznik i mianownik przez , tak jak przy usuwaniu niewymierności z mianownika.
Sinus pasuje do trójkąta prostokątnego z przyprostokątną 2 i przeciwprostokątną 3. Drugą przyprostokątną daje twierdzenie Pitagorasa: . Tangens to iloraz przyprostokątnych, czyli znowu .
Odpowiedź: .
Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Wiadomo, że i . Oblicz .
Wstaw sinus do licznika, a cosinus do mianownika.
Pomnóż licznik i mianownik przez 10 i skróć.
Odpowiedź: .
Kąt jest rozwarty i . Oblicz .
Wyznacz kwadrat sinusa z jedynki trygonometrycznej.
Dla kąta rozwartego sinus jest dodatni.
Podziel sinus przez cosinus. Ujemny cosinus daje ujemny tangens.
Odpowiedź: .
Oblicz , wiedząc, że i .
Zamień dzielenie na mnożenie przez odwrotność.
Skróć dwójki.
Usuń pierwiastek z mianownika.
Odpowiedź: .
Kąt jest ostry i . Oblicz oraz .
Podziel obie strony przez . Dla kąta ostrego cosinus nie jest zerem, więc wolno to zrobić.
Wstaw do jedynki trygonometrycznej.
Kąt jest ostry, więc cosinus jest dodatni. Pierwiastek z to , czyli .
Sinus jest dwa razy większy od cosinusa.
Odpowiedź: , .
Uprość wyrażenie dla kąta ostrego .
Zapisz tangens jako iloraz i pomnóż przez jego odwrotność.
Skróć . Dla kąta ostrego sinus nie jest zerem.
Odpowiedź: .
Dla jakiego kąta z przedziału od do nie istnieje ?
Tangens nie istnieje tam, gdzie w mianowniku wzoru jest zero.
W tym przedziale cosinus jest zerem tylko dla kąta prostego, bo .
Odpowiedź: dla .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz tangens.
Te wartości warto znać na pamięć. Pozostałe kąty znajdziesz w tablicy wartości trygonometrycznych.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.