Tabela trygonometryczna: wartości sin, cos i tg od 0° do 90°

Wartości sinusa, cosinusa i tangensa dla każdego pełnego stopnia, zaokrąglone do czterech miejsc po przecinku. Taką samą tabelę dostajesz na maturze w zbiorze wzorów CKE.

sin⁡α, cos⁡α, tg⁡α\sin \alpha, \ \cos \alpha, \ \operatorname{tg} \alpha

30∘30^\circ sin, cos, tg

12, 32, 33\tfrac{1}{2}, \ \tfrac{\sqrt{3}}{2}, \ \tfrac{\sqrt{3}}{3}

45∘45^\circ sin, cos, tg

22, 22, 1\tfrac{\sqrt{2}}{2}, \ \tfrac{\sqrt{2}}{2}, \ 1

60∘60^\circ sin, cos, tg

32, 12, 3\tfrac{\sqrt{3}}{2}, \ \tfrac{1}{2}, \ \sqrt{3}
Tabela podaje wartości dla każdego pełnego kąta od 0° do 90°. Dla trzech kątów powyżej podaje przybliżenia, a w zadaniach zwykle potrzebna jest dokładna wartość z pierwiastkiem. Więcej na stronie wartości funkcji trygonometrycznych.

Tabela trygonometryczna od 0° do 90°

Znajdź wiersz z kątem i odczytaj wartość z kolumny sin⁡\sin, cos⁡\cos albo tg⁡\operatorname{tg}. Co piąty wiersz kończy się grubszą linią, a kąty 0°, 30°, 45°, 60° i 90° są wyróżnione. Każdy wiersz ma własny adres, na przykład #kat-37.

Wartości sin, cos i tg dla kątów od 0° do 45°
α\alpha sin⁡α\sin \alpha cos⁡α\cos \alpha tg⁡α\operatorname{tg} \alpha
0° 0,0000 1,0000 0,0000
1° 0,0175 0,9998 0,0175
2° 0,0349 0,9994 0,0349
3° 0,0523 0,9986 0,0524
4° 0,0698 0,9976 0,0699
5° 0,0872 0,9962 0,0875
6° 0,1045 0,9945 0,1051
7° 0,1219 0,9925 0,1228
8° 0,1392 0,9903 0,1405
9° 0,1564 0,9877 0,1584
10° 0,1736 0,9848 0,1763
11° 0,1908 0,9816 0,1944
12° 0,2079 0,9781 0,2126
13° 0,2250 0,9744 0,2309
14° 0,2419 0,9703 0,2493
15° 0,2588 0,9659 0,2679
16° 0,2756 0,9613 0,2867
17° 0,2924 0,9563 0,3057
18° 0,3090 0,9511 0,3249
19° 0,3256 0,9455 0,3443
20° 0,3420 0,9397 0,3640
21° 0,3584 0,9336 0,3839
22° 0,3746 0,9272 0,4040
23° 0,3907 0,9205 0,4245
24° 0,4067 0,9135 0,4452
25° 0,4226 0,9063 0,4663
26° 0,4384 0,8988 0,4877
27° 0,4540 0,8910 0,5095
28° 0,4695 0,8829 0,5317
29° 0,4848 0,8746 0,5543
30° 0,5000 0,8660 0,5774
31° 0,5150 0,8572 0,6009
32° 0,5299 0,8480 0,6249
33° 0,5446 0,8387 0,6494
34° 0,5592 0,8290 0,6745
35° 0,5736 0,8192 0,7002
36° 0,5878 0,8090 0,7265
37° 0,6018 0,7986 0,7536
38° 0,6157 0,7880 0,7813
39° 0,6293 0,7771 0,8098
40° 0,6428 0,7660 0,8391
41° 0,6561 0,7547 0,8693
42° 0,6691 0,7431 0,9004
43° 0,6820 0,7314 0,9325
44° 0,6947 0,7193 0,9657
45° 0,7071 0,7071 1,0000
Wartości sin, cos i tg dla kątów od 46° do 90°
α\alpha sin⁡α\sin \alpha cos⁡α\cos \alpha tg⁡α\operatorname{tg} \alpha
46° 0,7193 0,6947 1,0355
47° 0,7314 0,6820 1,0724
48° 0,7431 0,6691 1,1106
49° 0,7547 0,6561 1,1504
50° 0,7660 0,6428 1,1918
51° 0,7771 0,6293 1,2349
52° 0,7880 0,6157 1,2799
53° 0,7986 0,6018 1,3270
54° 0,8090 0,5878 1,3764
55° 0,8192 0,5736 1,4281
56° 0,8290 0,5592 1,4826
57° 0,8387 0,5446 1,5399
58° 0,8480 0,5299 1,6003
59° 0,8572 0,5150 1,6643
60° 0,8660 0,5000 1,7321
61° 0,8746 0,4848 1,8040
62° 0,8829 0,4695 1,8807
63° 0,8910 0,4540 1,9626
64° 0,8988 0,4384 2,0503
65° 0,9063 0,4226 2,1445
66° 0,9135 0,4067 2,2460
67° 0,9205 0,3907 2,3559
68° 0,9272 0,3746 2,4751
69° 0,9336 0,3584 2,6051
70° 0,9397 0,3420 2,7475
71° 0,9455 0,3256 2,9042
72° 0,9511 0,3090 3,0777
73° 0,9563 0,2924 3,2709
74° 0,9613 0,2756 3,4874
75° 0,9659 0,2588 3,7321
76° 0,9703 0,2419 4,0108
77° 0,9744 0,2250 4,3315
78° 0,9781 0,2079 4,7046
79° 0,9816 0,1908 5,1446
80° 0,9848 0,1736 5,6713
81° 0,9877 0,1564 6,3138
82° 0,9903 0,1392 7,1154
83° 0,9925 0,1219 8,1443
84° 0,9945 0,1045 9,5144
85° 0,9962 0,0872 11,4301
86° 0,9976 0,0698 14,3007
87° 0,9986 0,0523 19,0811
88° 0,9994 0,0349 28,6363
89° 0,9998 0,0175 57,2900
90° 1,0000 0,0000 nie istnieje

Jak czytać tabelę trygonometryczną?

Tabela zastępuje kalkulator, gdy kąt nie jest jednym z kątów 30°, 45° czy 60°. Wystarczy znaleźć wiersz z kątem i właściwą kolumnę. Działa to też w drugą stronę: gdy znasz wartość, szukasz jej w kolumnie i odczytujesz kąt z lewej strony.

Patrząc z góry na dół, widać, jak zmieniają się funkcje. Sinus rośnie od 0 do 1, cosinus maleje od 1 do 0, a tangens rośnie coraz szybciej i dla 90° nie istnieje. Kolumna cosinusa to kolumna sinusa czytana od dołu, bo cos⁡α=sin⁡(90∘−α)\cos \alpha = \sin(90^\circ - \alpha).

Kolumny cotangensa nie ma, tak samo jak w tablicach CKE, bo nie jest potrzebna. Cotangens kąta to tangens kąta, który uzupełnia go do 90°, więc znajdziesz go w kolumnie tangensa: ctg⁡20∘=tg⁡70∘≈2,7475\operatorname{ctg} 20^\circ = \operatorname{tg} 70^\circ \approx 2{,}7475. Ten sam wynik da odwrotność tangensa z wiersza 20°, bo cotangens i tangens tego samego kąta to liczby odwrotne. Oba sposoby pokazuje przykład 6.

Jak użyć tabeli w zadaniu krok po kroku

Drzewo rzuca cień długości 12 m, a promienie słońca padają pod kątem 37° do ziemi. Jak wysokie jest drzewo? Drzewo, cień i promień tworzą trójkąt prostokątny. Tych samych pięciu kroków użyjesz w każdym zadaniu z kątem, którego wartości nie znasz na pamięć.

Zadanie tg⁡37∘=h:12\operatorname{tg} 37^\circ = h : 12 tg⁡37∘≈0,7536\operatorname{tg} 37^\circ \approx 0{,}7536 h≈9,04 mh \approx 9{,}04 \text{ m}
  1. Wybierz funkcję trygonometryczną

    Funkcję dobierasz do boków, które znasz i których szukasz. U nas znamy przyprostokątną przy kącie (cień, 12 m) i szukamy przyprostokątnej naprzeciw kąta (wysokość), więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.

    tg⁡α=ab\operatorname{tg} \alpha = \dfrac{a}{b} Dwie przyprostokątne

    Nasza funkcja: tg⁡37∘\operatorname{tg} 37^\circ

    Przyprostokątna naprzeciw kąta przez przyprostokątną przy kącie:

    tg⁡37∘=h12\displaystyle \operatorname{tg} 37^\circ = \frac{h}{12}

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 2

    sin⁡α=ac\sin \alpha = \dfrac{a}{c} Naprzeciw kąta i przeciwprostokątna

    Przyprostokątna naprzeciw kąta przez przeciwprostokątną:

    a=c⋅sin⁡αa = c \cdot \sin \alpha

    Więcej: definicje funkcji

    sin⁡α=0,5\sin \alpha = 0{,}5 Szukany kąt

    Znajdź wartość w kolumnie i odczytaj kąt:

    sin⁡α=0,5⇒α=30∘\sin \alpha = 0{,}5 \Rightarrow \alpha = 30^\circ

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3

  2. Zapisz równanie

    Tangens kąta to stosunek przyprostokątnej naprzeciw kąta do przyprostokątnej przy kącie.

    1. tg⁡37∘=h12\displaystyle \operatorname{tg} 37^\circ = \frac{h}{12}
  3. Odczytaj wartość z tabeli

    Znajdź wiersz 37° i kolumnę tangensa.

    1. tg⁡37∘≈0,7536\operatorname{tg} 37^\circ \approx 0{,}7536
  4. Wyznacz niewiadomą

    Pomnóż obie strony przez 12.

    1. h=12⋅tg⁡37∘h = 12 \cdot \operatorname{tg} 37^\circ
    2. h≈12⋅0,7536=9,0432h \approx 12 \cdot 0{,}7536 = 9{,}0432
  5. Zaokrąglij wynik i sprawdź go

    Wartości w tabeli są przybliżone, więc wynik też. Wystarczy zaokrąglić go do centymetrów.

    Odpowiedź: drzewo ma około 9,049{,}04 m wysokości.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Odczyt wartości

Odczytaj z tabeli sin⁡37∘\sin 37^\circ i cos⁡37∘\cos 37^\circ.

Przykład 2. Kąty dopełniające

Oblicz sin⁡23∘+cos⁡67∘\sin 23^\circ + \cos 67^\circ.

Przykład 3. Szukanie kąta

Znajdź kąt ostry α\alpha, dla którego sin⁡α=0,5\sin \alpha = 0{,}5.

Przykład 4. Wartości nie ma w tabeli

Znajdź przybliżoną miarę kąta ostrego α\alpha, dla którego tg⁡α=1,2\operatorname{tg} \alpha = 1{,}2.

Przykład 5. Kąt między stopniami

Oszacuj sin⁡37,5∘\sin 37{,}5^\circ.

Przykład 6. Cotangens z tabeli

Odczytaj z tabeli przybliżoną wartość ctg⁡20∘\operatorname{ctg} 20^\circ.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym korzystasz z tabeli.

Przypadki szczególne

Kilka miejsc tabeli warto znać, bo pozwalają sprawdzić odczyt.

Kąt 45° sin⁡45∘=cos⁡45∘≈0,7071\displaystyle \sin 45^\circ = \cos 45^\circ \approx 0{,}7071
Środek tabeli. Sinus i cosinus są tu równe, a tangens wynosi dokładnie 1. Powyżej 45° tangens jest większy od 1.
Kąty dopełniające sin⁡α=cos⁡(90∘−α)\displaystyle \sin \alpha = \cos(90^\circ - \alpha)
Kolumna cosinusa to kolumna sinusa czytana od dołu. Liczy to przykład 2.
Tangens 90° tg⁡89∘≈57,29\displaystyle \operatorname{tg} 89^\circ \approx 57{,}29
Przy 90° cosinus jest zerem, a tangens to sinus podzielony przez cosinus, więc nie istnieje. Tuż przed 90° rośnie bardzo szybko.
Cotangens 0° ctg⁡1∘=tg⁡89∘≈57,29\displaystyle \operatorname{ctg} 1^\circ = \operatorname{tg} 89^\circ \approx 57{,}29
Dla 0° sinus jest zerem, a cotangens to cosinus podzielony przez sinus, więc nie istnieje. W tabeli odpowiada mu puste pole tangensa 90°, bo ctg⁡0∘=tg⁡90∘\operatorname{ctg} 0^\circ = \operatorname{tg} 90^\circ.
Kąt niecałkowity sin⁡37,5∘≈12(sin⁡37∘+sin⁡38∘)\displaystyle \sin 37{,}5^\circ \approx \tfrac{1}{2}(\sin 37^\circ + \sin 38^\circ)
Weź średnią sąsiednich wartości zamiast zaokrąglać kąt. Zaokrąglenie do 38° dałoby 0,6157 zamiast 0,6088.
Kąt 0° i 90° sin⁡0∘=cos⁡90∘=0\displaystyle \sin 0^\circ = \cos 90^\circ = 0
Na brzegach tabeli funkcje przyjmują wartości 0 i 1. Kąty 0° i 90° nie są kątami ostrymi trójkąta, ale przydają się w zadaniach z funkcjami.

Gdzie jeszcze przydaje się tabela

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.