Przykład 1. Iloraz bez kalkulatora
Oblicz bez kalkulatora.
-
Kąty 50° i 40° dają razem 90°. Zapisz 50° jako różnicę i zastosuj wzór.
-
Licznik i mianownik są równe, więc iloraz wynosi 1.
Odpowiedź: .
Sinus kąta jest równy cosinusowi kąta . W trójkącie prostokątnym to ta sama przyprostokątna oglądana z dwóch kątów ostrych, więc sinus jednego z nich zamieniasz na cosinus drugiego bez żadnych rachunków.
w radianach
cosinus kąta uzupełniającego
tangens kąta uzupełniającego
Dwa kąty uzupełniające znajdziesz w każdym trójkącie prostokątnym. Kąty trójkąta dają razem , kąt prosty zajmuje z tego , więc na oba kąty ostre zostaje . Jeśli jeden z nich to , drugi ma miarę .
Według definicji cosinus kąta to przyprostokątna przy nim podzielona przez przeciwprostokątną, czyli . Sinus kąta to przyprostokątna naprzeciw niego przez przeciwprostokątną. Naprzeciw leży właśnie , więc wychodzi ten sam iloraz.
Po wstawieniu dostajesz wzór:
Trójkąt pokazuje to tylko dla kątów ostrych, ale wzór działa dla każdego kąta. Na okręgu jednostkowym punkty kątów i leżą symetrycznie względem prostej , więc ich współrzędne zamieniają się miejscami. Kąt rozwarty liczysz tak samo jak ostry, co widać w przykładzie 2.
Kąt jest ostry i . Oblicz .
Szukana liczba to cosinus kąta . Zadanie sprowadza się więc do obliczenia , gdy znasz .
Sinus i cosinus tego samego kąta łączy jedynka trygonometryczna. Przenieś kwadrat sinusa na prawą stronę i podstaw .
Równanie ma dwa rozwiązania: i . Znak zależy od tego, w której ćwiartce leży kąt:
Nasz kąt:
Punkt leży na prawo od osi , więc odcinek cosinusa biegnie w prawo.
Rozwiązanie krok po kroku: krok 4
Punkt przechodzi na lewo od osi . Przy tym samym sinusie cosinus wynosi .
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 2
Punkt leży na osi , więc .
Więcej: przypadki szczególne
Nasz kąt jest ostry, więc zostaje pierwiastek dodatni.
Sinus kąta uzupełniającego jest równy cosinusowi, który właśnie wyszedł.
Odpowiedź: .
Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz bez kalkulatora.
Kąty 50° i 40° dają razem 90°. Zapisz 50° jako różnicę i zastosuj wzór.
Licznik i mianownik są równe, więc iloraz wynosi 1.
Odpowiedź: .
Kąt jest rozwarty i . Oblicz .
Zamień sinus kąta uzupełniającego na cosinus. Wzór działa także dla kąta rozwartego.
Oblicz kwadrat cosinusa z jedynki trygonometrycznej.
Wybierz znak minus, bo cosinus kąta rozwartego jest ujemny.
Odpowiedź: .
Oblicz .
Kąty 20° i 70° dają razem 90°. Sinus większego z nich to cosinus mniejszego.
Podstaw i skorzystaj z jedynki trygonometrycznej.
Odpowiedź: .
W trójkącie prostokątnym kąty ostre mają miary i , a . Oblicz .
Kąty ostre trójkąta prostokątnego dają razem 90°.
Zastosuj wzór. Liczenie boków nie jest potrzebne.
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie dla kąta ostrego .
Zamień lewą stronę na cosinus.
Odczytaj kąt ostry z tablicy wartości: cosinus 60° to jedna druga.
Sprawdź wynik w równaniu wyjściowym.
Odpowiedź: .
Uprość wyrażenie dla kąta ostrego .
Zamień pierwszy czynnik na cosinus, a tangens zapisz jako sinus przez cosinus.
Skróć cosinusy. Dla kąta ostrego cosinus nie jest zerem.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z kątem uzupełniającym.
Wartości dla typowych kątów znajdziesz w tablicy wartości trygonometrycznych.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.