Cosinus podwójnego kąta przez cosinus

Ta postać wzoru na cos⁡2α\cos 2\alpha potrzebuje tylko cosinusa kąta α\alpha. Czytana od prawej zamienia kwadrat cosinusa na cosinus podwójnego kąta, a to pozwala obliczyć dokładnie na przykład cos⁡215∘\cos^2 15^\circ.

cos⁡2α=2cos⁡2α−1\cos 2\alpha = 2 \cos^2 \alpha - 1

ten sam wzór rozwiązany względem kwadratu

cos⁡2α=1+cos⁡2α2\cos^2 \alpha = \dfrac{1 + \cos 2\alpha}{2}

postać podstawowa

cos⁡2α=cos⁡2α−sin⁡2α\cos 2\alpha = \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha
Wzór działa dla każdego kąta α\alpha. Dwójka mnoży sam kwadrat cosinusa, a jedynkę odejmujesz na końcu.

Skąd się bierze ten wzór?

Zacznij od postaci podstawowej cos⁡2α−sin⁡2α\cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha. Z jedynki trygonometrycznej wynika sin⁡2α=1−cos⁡2α\sin^2 \alpha = 1 - \cos^2 \alpha. Wstaw to w miejsce kwadratu sinusa:

  1. cos⁡2α=cos⁡2α−(1−cos⁡2α)\cos 2\alpha = \cos^2 \alpha - (1 - \cos^2 \alpha)
  2. =cos⁡2α−1+cos⁡2α= \cos^2 \alpha - 1 + \cos^2 \alpha
  3. =2cos⁡2α−1= 2 \cos^2 \alpha - 1

Na rysunku widać od razu wzór odwrotny. Odcinki OAOA i OBOB mają długość 1 i tworzą kąt 2α2\alpha. Punkt HH pod wierzchołkiem BB leży w odległości cos⁡2α\cos 2\alpha od OO.

Punkt NN dzieli odcinek HAHA na połowy. Dlatego ON=cos⁡2αON = \cos^2 \alpha leży dokładnie w połowie drogi od cos⁡2α\cos 2\alpha do 1.

Dwusieczna OMOM ma długość cos⁡α\cos \alpha i trafia w środek MM podstawy ABAB. W trójkącie prostokątnym ONMONM przy wierzchołku OO też jest kąt α\alpha, więc ON=OMcos⁡α=cos⁡2αON = OM \cos \alpha = \cos^2 \alpha.

MM jest środkiem odcinka ABAB, więc jego rzut NN jest środkiem odcinka HAHA. Środek odcinka leży w średniej arytmetycznej jego końców:

  1. cos⁡2α=cos⁡2α+12\displaystyle \cos^2 \alpha = \frac{\cos 2\alpha + 1}{2}

Pomnóż obie strony przez 2 i odejmij 1, a dostaniesz wzór z góry strony. Rysunek pokazuje kąt ostry, ale wzór jest prawdziwy dla wszystkich kątów. Znajdziesz go w zbiorze wzorów CKE.

Jak obliczyć dokładnie cos²15° krok po kroku

Oblicz dokładną wartość cos⁡215∘\cos^2 15^\circ, bez kalkulatora. Kąta 15∘15^\circ nie ma w tabeli, ale kąt dwa razy większy, czyli 30∘30^\circ, w niej jest.

Zadanie cos⁡215∘\cos^2 15^\circ cos⁡2α=1+cos⁡2α2\cos^2 \alpha = \tfrac{1 + \cos 2\alpha}{2} (1+32):2(1 + \tfrac{\sqrt{3}}{2}) : 2 cos⁡215∘=2+34\cos^2 15^\circ = \tfrac{2 + \sqrt{3}}{4}
  1. Wyznacz ze wzoru kwadrat cosinusa

    Wzór da się czytać w obie strony. Wybierz kierunek według tego, co masz, a czego szukasz:

    szukasz cos⁡2α\text{szukasz } \cos^2 \alpha Wzór odwrotny

    Szukamy: cos⁡215∘\cos^2 15^\circ

    cos⁡2α=1+cos⁡2α2\cos^2 \alpha = \dfrac{1 + \cos 2\alpha}{2}

    Kwadrat kąta zamieniasz na cosinus kąta dwa razy większego.

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 4

    szukasz cos⁡2α\text{szukasz } \cos 2\alpha Wzór wprost

    2cos⁡2α−12 \cos^2 \alpha - 1

    Znasz cos⁡α\cos \alpha, więc podstawiasz go od razu.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1

    znasz tylko sin⁡α\text{znasz tylko } \sin \alpha Inna postać

    1−2sin⁡2α1 - 2 \sin^2 \alpha

    Ta postać nie potrzebuje cosinusa.

    Więcej: cosinus podwójnego kąta przez sinus

    Szukasz kwadratu, więc przekształć wzór: dodaj 1 do obu stron i podziel je przez 2.

    1. 2cos⁡2α=1+cos⁡2α2 \cos^2 \alpha = 1 + \cos 2\alpha
    2. cos⁡2α=1+cos⁡2α2\displaystyle \cos^2 \alpha = \frac{1 + \cos 2\alpha}{2}
  2. Podstaw kąt 15°

    Za α\alpha wstaw 15∘15^\circ. Po prawej stronie pojawi się cosinus kąta dwa razy większego, czyli cos⁡30∘=32\cos 30^\circ = \tfrac{\sqrt{3}}{2}.

    1. cos⁡215∘=1+cos⁡30∘2\displaystyle \cos^2 15^\circ = \frac{1 + \cos 30^\circ}{2}
    2. cos⁡215∘=1+322\displaystyle \cos^2 15^\circ = \frac{1 + \frac{\sqrt{3}}{2}}{2}
  3. Pozbądź się ułamka piętrowego

    Pomnóż licznik i mianownik przez 2. W liczniku jedynka zamieni się w 2, a ułamek 32\tfrac{\sqrt{3}}{2} w 3\sqrt{3}.

    1. cos⁡215∘=2⋅(1+32)2⋅2\displaystyle \cos^2 15^\circ = \frac{2 \cdot \left(1 + \frac{\sqrt{3}}{2}\right)}{2 \cdot 2}
    2. cos⁡215∘=2+34\displaystyle \cos^2 15^\circ = \frac{2 + \sqrt{3}}{4}
  4. Sprawdź wynik przybliżeniem

    Porównaj wynik z kwadratem cosinusa z tabeli wartości, gdzie cos⁡15∘≈0,9659\cos 15^\circ \approx 0{,}9659.

    Odpowiedź: cos⁡215∘=2+34\cos^2 15^\circ = \tfrac{2 + \sqrt{3}}{4}.

Więcej przykładów

Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Dany cosinus

Wiadomo, że cos⁡α=23\cos \alpha = \tfrac{2}{3}. Oblicz cos⁡2α\cos 2\alpha.

Przykład 2. Cosinus 120° z wartości dla 60°

Oblicz cos⁡120∘\cos 120^\circ z tego wzoru.

Przykład 3. Cosinus z cosinusa podwójnego kąta

Kąt α\alpha jest ostry i cos⁡2α=725\cos 2\alpha = \tfrac{7}{25}. Oblicz cos⁡α\cos \alpha.

Przykład 4. Wyrażenie zwinięte w jeden cosinus

Oblicz 2cos⁡222,5∘−12 \cos^2 22{,}5^\circ - 1 bez kalkulatora.

Przykład 5. Równanie z kwadratem cosinusa

Rozwiąż równanie 4cos⁡2x−2=cos⁡2x4 \cos^2 x - 2 = \cos 2x dla x∈[0∘,360∘)x \in [0^\circ, 360^\circ).

Przykład 6. Całka z kwadratu cosinusa

Oblicz ∫cos⁡2x dx\int \cos^2 x \, dx.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z tą postacią wzoru.

Przypadki szczególne

Wartości dla typowych kątów znajdziesz w tabeli wartości dla kątów 30°, 45° i 60°.

Kąt 45° cos⁡90∘=2⋅12−1=0\displaystyle \cos 90^\circ = 2 \cdot \frac{1}{2} - 1 = 0
Kwadrat cosinusa jest równy dokładnie połowie, więc po podwojeniu daje 1 i wynik wychodzi zerowy.
Kąt 90° cos⁡180∘=2⋅0−1=−1\displaystyle \cos 180^\circ = 2 \cdot 0 - 1 = -1
Gdy cosinus kąta jest zerem, cosinus kąta podwojonego jest najmniejszy z możliwych.
Kwadrat sinusa sin⁡2α=1−cos⁡2α2\displaystyle \sin^2 \alpha = \frac{1 - \cos 2\alpha}{2}
To ten sam wzór zapisany dla sinusa. Wynika z postaci z samym sinusem. Dodane do siebie oba kwadraty dają 1.
Połowa kąta cos⁡α2=±1+cos⁡α2\displaystyle \cos \frac{\alpha}{2} = \pm \sqrt{\frac{1 + \cos \alpha}{2}}
Wstaw α2\tfrac{\alpha}{2} zamiast α\alpha we wzór odwrotny i wyciągnij pierwiastek. Tak powstaje cosinus połowy kąta.
Sprawdzenie wyniku 0≤cos⁡2α≤1\displaystyle 0 \leq \cos^2 \alpha \leq 1
Po podwojeniu i odjęciu jedynki wynik zawsze leży między −1-1 a 1. Liczba spoza tego przedziału oznacza błąd w rachunkach.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.