Kombinacje z powtórzeniami

Kombinacja z powtórzeniami to wybór kk sztuk spośród nn rodzajów, w którym ten sam rodzaj można wziąć wiele razy, a kolejność się nie liczy. Tak wybierasz na przykład gałki lodów, gdy smaki mogą się powtarzać.

Cˉ(n,k)=(n+k−1k)\bar{C}(n,k) = \binom{n+k-1}{k}

ten sam wzór przez silnie

Cˉ(n,k)=(n+k−1)!k! (n−1)!\displaystyle \bar{C}(n,k) = \frac{(n+k-1)!}{k!\,(n-1)!}

wybrać miejsca dla kresek

(n+k−1k)=(n+k−1n−1)\displaystyle \binom{n+k-1}{k} = \binom{n+k-1}{n-1}

bez powtoˊrzenˊ\text{bez powtórzeń} każdy element najwyżej raz

(nk)\displaystyle \binom{n}{k}
nn to liczba rodzajów, a kk to liczba wybieranych sztuk. Liczy się tylko, ile sztuk każdego rodzaju wybrano, a kk może być większe od nn.

Skąd się bierze wzór na kombinacje z powtórzeniami?

W lodziarni są cztery smaki: truskawka, wanilia, czekolada i pistacja. Wybór trzech gałek zapisz jako trzy kropki, a smaki oddziel trzema kreskami. Kropki przed pierwszą kreską to truskawka, między pierwszą a drugą wanilia, i tak dalej.

Każdy wybór to inny układ kk kropek i n−1n - 1 kresek, a każdy taki układ to jakiś wybór. Wystarczy więc policzyć, na ile sposobów można wskazać miejsca dla kropek wśród n+k−1n + k - 1 znaków. To zwykła kombinacja bez powtórzeń:

  1. Cˉ(n,k)=(n+k−1k)\displaystyle \bar{C}(n,k) = \binom{n+k-1}{k}

Jak policzyć kombinacje z powtórzeniami krok po kroku

Na ile sposobów można zamówić trzy gałki lodów w lodziarni z czterema smakami, jeśli smaki mogą się powtarzać, a kolejność gałek w kubku jest bez znaczenia?

Zadanie 3 gałki z 4 smakoˊw3 \text{ gałki z } 4 \text{ smaków} n=4, k=3n = 4,\ k = 3 6 znakoˊw6 \text{ znaków} Cˉ(4,3)=20\bar{C}(4,3) = 20
  1. Ustal liczbę rodzajów i liczbę sztuk

    Rodzajami są smaki, a sztukami gałki. Smak może się powtórzyć, a liczy się tylko, ile gałek każdego smaku jest w kubku.

    1. n=4,k=3n = 4, \quad k = 3

    {T,T,W}\{T, T, W\} z powtórzeniami, bez kolejności

    Nasze zadanie: gałki w kubku\text{gałki w kubku}

    To kombinacja z powtórzeniami. Liczysz (n+k−1k)\binom{n+k-1}{k}.

    {T,W,C}\{T, W, C\} każdy smak najwyżej raz

    (nk)\displaystyle \binom{n}{k}

    Trzy różne smaki z czterech: (43)=4\binom{4}{3} = 4.

    Więcej: kombinacje bez powtórzeń

    (T,T,W)(T, T, W) kolejność się liczy

    Vˉnk=nk\displaystyle \bar{V}_n^k = n^k

    Gdyby liczyło się, która gałka leży na dole, wyszłoby 43=644^3 = 64.

    Więcej: wariacje z powtórzeniami

  2. Policz znaki w zapisie kropkami i kreskami

    Każde zamówienie to 3 kropki (gałki) i 3 kreski, które oddzielają cztery smaki, jak na rysunku wyżej.

    1. k+(n−1)=3+3k + (n - 1) = 3 + 3
    2. n+k−1=6n + k - 1 = 6
  3. Wybierz miejsca dla kropek

    Z sześciu miejsc wybierasz trzy, na których staną kropki. Na pozostałych trzech staną kreski.

    1. Cˉ(4,3)=(63)=6⋅5⋅43!=1206\displaystyle \bar{C}(4,3) = \binom{6}{3} = \frac{6 \cdot 5 \cdot 4}{3!} = \frac{120}{6}
    2. Cˉ(4,3)=20\bar{C}(4,3) = 20
  4. Sprawdź wynik, licząc przypadki

    Podziel zamówienia według tego, ile różnych smaków jest w kubku, i dodaj liczby z każdej grupy.

    1. jeden smak trzy razy: 4\text{jeden smak trzy razy:} \ 4
    2. dwa smaki: 4⋅3=12\text{dwa smaki:} \ 4 \cdot 3 = 12
    3. trzy roˊz˙ne smaki: (43)=4\text{trzy różne smaki:} \ \binom{4}{3} = 4

    Odpowiedź: trzy gałki z czterech smaków można zamówić na 2020 sposobów.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Piłki w pudełkach

Na ile sposobów można włożyć 5 jednakowych piłek do 3 różnych pudełek? Pudełko może zostać puste.

Przykład 2. Co najmniej jedna piłka w pudełku

Na ile sposobów można włożyć 5 jednakowych piłek do 3 różnych pudełek tak, żeby żadne nie zostało puste?

Przykład 3. Zakupy owoców

W sklepie są jabłka, gruszki i banany. Na ile sposobów można kupić 7 owoców?

Przykład 4. Rozwiązania równania

Ile rozwiązań w liczbach całkowitych nieujemnych ma równanie x+y+z=4x + y + z = 4?

Przykład 5. Wyniki dwóch kostek

Rzucasz dwiema jednakowymi kostkami i zapisujesz tylko, jakie liczby oczek wypadły, bez kolejności. Ile jest możliwych zestawów wyników?

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z kombinacjami z powtórzeniami.

Przypadki szczególne

W tych sytuacjach wynik znasz od razu.

Jeden rodzaj Cˉ(1,k)=(kk)=1\displaystyle \bar{C}(1,k) = \binom{k}{k} = 1
Z jednego smaku trzy gałki zamówisz tylko na jeden sposób.
Jedna sztuka Cˉ(n,1)=(n1)=n\displaystyle \bar{C}(n,1) = \binom{n}{1} = n
Jedną gałkę wybierasz spośród nn smaków, tak samo jak bez powtórzeń.
Dwa rodzaje Cˉ(2,k)=(k+1k)=k+1\displaystyle \bar{C}(2,k) = \binom{k+1}{k} = k + 1
Z dwóch rodzajów ciastek cztery sztuki wybierasz na 5 sposobów: 0 i 4, 1 i 3, 2 i 2, 3 i 1, 4 i 0.
Zero sztuk Cˉ(n,0)=(n−10)=1\displaystyle \bar{C}(n,0) = \binom{n-1}{0} = 1
Nic nie wybrać można na jeden sposób, niezależnie od liczby rodzajów.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.