Przykład 1. Podstawowy rozkład
Rozłóż na czynniki .
-
Zapisz 27 jako sześcian.
-
Zastosuj wzór dla i .
-
Policz trójmian.
Odpowiedź: .
Różnica dwóch sześcianów rozkłada się na iloczyn różnicy podstaw i trójmianu, w którym wszystkie znaki to plus. To bliźniak wzoru na sumę sześcianów, z odwróconymi znakami w obu czynnikach.
suma sześcianów
liczby na czynniki
to nie sześcian różnicy
To wyrażenie złożone z dwóch sześcianów połączonych minusem, na przykład . Wzór zamienia je na iloczyn: . Pierwszy czynnik to różnica podstaw, drugi to trójmian niezupełny z samymi plusami.
Używasz go do rozkładania wielomianów, przy równaniach trzeciego stopnia, przy usuwaniu pierwiastków sześciennych z mianownika i do rozkładania liczb, na przykład . To odpowiednik różnicy kwadratów dla trzecich potęg.
Wymnóż nawiasy. Cztery wyrazy pośrednie znoszą się parami i zostają same sześciany.
Widać to też na kostkach. Weź sześcian 3 na 3 na 3 i zabierz mu narożną kostkę. Zostaje 26 kostek. Ułóż je w warstwy, a każdą w trzy części.
Rozłożymy na czynniki. Oba wyrazy są sześcianami, ale pierwszy ma współczynnik, więc trzeba uważać na nawiasy. Tych samych pięciu kroków użyjesz w każdej różnicy sześcianów.
Szukasz dwóch wyrazów z minusem między nimi, z których każdy jest sześcianem. U nas i 27 są sześcianami, więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Nasze równanie:
Rozłóż na różnicę razy trójmian:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
Zmieniają się znaki w obu czynnikach:
Dalej: suma sześcianów
To inny wzór, z dwoma nawiasami:
Dalej: różnica kwadratów
Szukasz liczb, których sześcian daje każdy wyraz. , bo , a 27 to .
Pierwszy czynnik to po prostu różnica .
Drugi czynnik to . Zapisz każdy wyraz w nawiasie, bo ma współczynnik, i dopiero potem policz.
Połącz oba czynniki. Trójmian ma ujemną deltę, więc nie rozkłada się dalej.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Rozłóż na czynniki .
Zapisz 27 jako sześcian.
Zastosuj wzór dla i .
Policz trójmian.
Odpowiedź: .
Rozłóż liczbę 999 na czynniki, korzystając z różnicy sześcianów.
Zapisz liczbę jako różnicę dwóch sześcianów.
Zastosuj wzór dla i .
Policz trójmian.
Liczba 111 to , więc .
Odpowiedź: .
Rozłóż na czynniki .
Zapisz oba wyrazy jako sześciany, razem ze współczynnikami.
Zastosuj wzór dla i .
Policz trójmian.
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie .
Rozłóż lewą stronę wzorem na różnicę sześcianów.
Iloczyn jest zerem, gdy któryś czynnik jest zerem.
Drugie równanie ma ujemną deltę, więc nie ma rozwiązań rzeczywistych.
Odpowiedź: .
Wymnóż .
Odczytaj i z pierwszego czynnika.
Sprawdź, czy drugi czynnik pasuje do wzoru.
Zwiń do różnicy sześcianów.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z różnicą sześcianów.
Kilka sytuacji przewija się w zadaniach tak często, że warto znać ich wynik na pamięć.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.