Przykład 1. Rozkład na czynniki
Rozłóż na czynniki .
-
Zapisz 16 jako kwadrat.
-
Zastosuj wzór.
Sprawdzenie: .
Odpowiedź: .
Różnica dwóch kwadratów to iloczyn ich sumy i różnicy. Wzór rozkłada wyrażenia na czynniki, pozwala liczyć w pamięci i upraszcza ułamki. Nie ma w nim składnika środkowego, bo wyrazy się znoszą.
liczby w pamięci
cztery potęgi
suma kwadratów
To wyrażenie złożone z dwóch kwadratów połączonych minusem, na przykład . Wzór zamienia je na iloczyn dwóch nawiasów: . W jednym nawiasie jest plus, w drugim minus.
Wzór czytasz w obie strony. Od lewej rozkładasz na czynniki, od prawej mnożysz nawiasy i dostajesz różnicę kwadratów. Przyda ci się przy równaniach, skracaniu ułamków i szybkich rachunkach, na przykład . Tak samo działa racjonalizacja mianownika w typie 2.
Pomnóż nawiasy. Cztery iloczyny dają dwa wyrazy środkowe, które mają przeciwne znaki i się znoszą.
Widać to też na kratkach. Z kwadratu o boku 5 odetnij kwadrat o boku 2. Zostaje kształt litery L o polu 21. Potnij go na dwa prostokąty i złóż w jeden, o bokach 7 i 3.
Rozłożymy na czynniki, tak daleko, jak się da. Wzór trzeba będzie użyć dwa razy, bo po pierwszym rozkładzie jeden z nawiasów znowu jest różnicą kwadratów. Tych samych pięciu kroków użyjesz w każdym takim rozkładzie.
Szukasz dwóch wyrazów z minusem między nimi, z których każdy jest kwadratem. U nas i 81 są kwadratami, więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Nasze równanie:
Rozłóż na sumę razy różnicę:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
W liczbach rzeczywistych się nie rozkłada:
Błąd opisany w kroku 1 poniżej
Liczba 7 nie jest kwadratem liczby wymiernej, więc wzoru nie użyjesz wprost:
Więcej: przypadki szczególne
Znajdź i . Kwadratem czego jest ? Wykładnik 4 to dwa razy 2, więc . A 81? To .
Tu i . Jeden nawias dostaje plus, drugi minus.
Nawias jest sumą kwadratów, więc zostaje. Za to to znowu różnica kwadratów, bo .
Złóż wszystkie czynniki w jeden iloczyn.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Rozłóż na czynniki .
Zapisz 16 jako kwadrat.
Zastosuj wzór.
Sprawdzenie: .
Odpowiedź: .
Oblicz bez liczenia kwadratów.
Zastosuj wzór.
Policz sumę, różnicę i iloczyn.
To samo działa dla , bez liczenia 2704 i 2304.
Odpowiedź: .
Rozłóż na czynniki .
Zapisz oba wyrazy jako kwadraty, razem ze współczynnikami.
Zastosuj wzór.
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie .
Zapisz 49 jako kwadrat.
Rozłóż lewą stronę.
Iloczyn jest równy zero, gdy któryś czynnik jest zerem.
Odpowiedź: lub .
Skróć ułamek dla .
Rozłóż licznik wzorem.
Skróć wspólny czynnik .
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z różnicą kwadratów.
Kilka sytuacji przewija się w zadaniach tak często, że warto znać ich wynik na pamięć.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.