Potęgowanie potęgi

Gdy potęgę podnosisz do kolejnej potęgi, podstawa zostaje, a wykładniki się mnoży: (am)n=am⋅n(a^m)^n = a^{m \cdot n}. Łatwo to pomylić z mnożeniem potęg, gdzie wykładniki się dodaje, więc strona pokazuje, jak odróżnić te dwa przypadki.

(am)n=am⋅n(a^m)^n = a^{m \cdot n}

potęga iloczynu

(a⋅b)n=an⋅bn(a \cdot b)^n = a^n \cdot b^n

potęga ilorazu

(ab)n=anbn\displaystyle \left(\frac{a}{b}\right)^n = \frac{a^n}{b^n}

mnożenie potęg

am⋅an=am+na^m \cdot a^n = a^{m+n}
aa to podstawa potęgi, mm to wykładnik wewnętrzny, a nn zewnętrzny. Wzór jest też w tablicach maturalnych CKE.

Czym jest potęgowanie potęgi?

To podniesienie do potęgi wyrażenia, które samo jest potęgą, na przykład (23)4(2^3)^4. Zewnętrzny wykładnik mówi, ile razy bierzesz całą potęgę ama^m jako czynnik. Wykładnik wyniku to więc mm pomnożone przez nn.

O wyborze wzoru decydują nawiasy. Zapis (am)n(a^m)^n z nawiasem to mnożenie wykładników. Dwie potęgi obok siebie, am⋅ana^m \cdot a^n, to dodawanie wykładników.

Skąd się bierze ten wzór?

Wzór wynika z definicji. Potęga (23)2(2^3)^2 to dwa czynniki 232^3, a każdy z nich to trzy dwójki. Ułóż je w rzędy.

Ogólnie masz nn rzędów po mm czynników aa, czyli m⋅nm \cdot n czynników. To samo wynika z mnożenia potęg: nn razy dodajesz ten sam wykładnik mm.

  1. (am)n=am⋅am⋅…⋅am(n razy)(a^m)^n = a^m \cdot a^m \cdot \ldots \cdot a^m \quad (n \text{ razy})
  2. =am+m+…+m=am⋅n= a^{m + m + \ldots + m} = a^{m \cdot n}

Jak potęgować potęgi krok po kroku

Uprościmy wyrażenie (2a3b2)4(2a^3 b^2)^4. W nawiasie stoi iloczyn liczby i dwóch potęg, więc najpierw trzeba rozdzielić potęgę iloczynu, a dopiero potem pomnożyć wykładniki. Tych samych pięciu kroków użyjesz w każdym takim zadaniu.

Zadanie (2a3b2)4(2a^3 b^2)^4 1616 16a1216a^{12} 16a12b816a^{12}b^8
  1. Rozpoznaj, co stoi w nawiasie

    Wzór dobierasz do tego, co jest pod zewnętrznym wykładnikiem. U nas w nawiasie jest iloczyn, więc idziemy pierwszą ścieżką. Potęgi potęg pojawią się dopiero po rozdzieleniu nawiasu. Pozostałe dwie kolumny opisują inne sytuacje.

    (ab)n(ab)^n Iloczyn w nawiasie

    Nasze równanie: (2a3b2)4(2a^3 b^2)^4

    Zewnętrzny wykładnik dostaje każdy czynnik:

    (ab)n=an⋅bn(ab)^n = a^n \cdot b^n

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 2

    (am)n(a^m)^n Potęga w nawiasie

    Wykładniki się mnoży:

    (a3)4=a3⋅4=a12(a^3)^4 = a^{3 \cdot 4} = a^{12}

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 3

    am⋅ana^m \cdot a^n Dwie potęgi bez nawiasu

    To już mnożenie potęg, a wykładniki się dodaje:

    a3⋅a4=a3+4=a7a^3 \cdot a^4 = a^{3+4} = a^7

    Dalej: mnożenie potęg

  2. Podnieś do potęgi każdy czynnik

    Potęga iloczynu to iloczyn potęg, więc zewnętrzny wykładnik 4 dostaje liczba i obie zmienne. Liczba 2 też.

    1. (2a3b2)4=24⋅(a3)4⋅(b2)4(2a^3 b^2)^4 = 2^4 \cdot (a^3)^4 \cdot (b^2)^4
    2. 24=162^4 = 16
  3. Pomnóż wykładniki przy a

    Teraz jest potęga w nawiasie, więc podstawa zostaje, a wykładniki 3 i 4 mnożysz.

    1. (a3)4=a3⋅4(a^3)^4 = a^{3 \cdot 4}
    2. (a3)4=a12(a^3)^4 = a^{12}
  4. Pomnóż wykładniki przy b

    Przy bb jest tak samo: wykładnik wewnętrzny 2, zewnętrzny 4.

    1. (b2)4=b2⋅4(b^2)^4 = b^{2 \cdot 4}
    2. (b2)4=b8(b^2)^4 = b^8
  5. Zapisz wynik i sprawdź go

    Złóż wynik z trzech części: współczynnika i potęg każdej zmiennej.

    1. (2a3b2)4=16a12b8(2a^3 b^2)^4 = 16a^{12} b^8

    Odpowiedź: (2a3b2)4=16a12b8(2a^3 b^2)^4 = 16a^{12} b^8.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Potęga potęgi liczby

Uprość wyrażenie (23)4(2^3)^4 i oblicz jego wartość.

Przykład 2. Potęga potęgi zmiennej

Uprość wyrażenie (x5)3(x^5)^3.

Przykład 3. Wykładnik ujemny

Uprość wyrażenie (3−2)3(3^{-2})^3.

Przykład 4. Wykładnik ułamkowy

Uprość wyrażenie (1612)2\left(16^{\frac{1}{2}}\right)^2.

Przykład 5. Równanie wykładnicze

Rozwiąż równanie 4x=84^x = 8.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z potęgami.

Przypadki szczególne

Kilka sytuacji przewija się w zadaniach tak często, że warto znać ich wynik na pamięć.

Wykładnik zewnętrzny 1 (am)1=am\displaystyle (a^m)^1 = a^m
Podniesienie do pierwszej potęgi niczego nie zmienia. Na przykład (x5)1=x5(x^5)^1 = x^5.
Wykładnik zewnętrzny 0 (am)0=1\displaystyle (a^m)^0 = 1
Iloczyn wykładników jest zerem, więc wynikiem jest a0=1a^0 = 1, o ile a≠0a \neq 0. Na przykład (53)0=1(5^3)^0 = 1.
Kolejność bez nawiasów amn≠(am)n\displaystyle a^{m^n} \neq (a^m)^n
Wieża wykładników liczy się od góry. Dlatego 232=29=5122^{3^2} = 2^9 = 512, a (23)2=26=64(2^3)^2 = 2^6 = 64. Nawias zmienia wynik.
Wykładniki odwrotne (am)1m=a\displaystyle \left(a^m\right)^{\frac{1}{m}} = a
Iloczyn wykładników jest równy 1, więc wraca podstawa. To inny zapis pierwiastka: (x3)13=x33=x(x^3)^{\frac{1}{3}} = \sqrt[3]{x^3} = x dla x>0x > 0.

Gdzie jeszcze przydaje się potęgowanie potęgi

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.