Przykład 1. Dwa sposoby
Oblicz na dwa sposoby.
-
Sposób 1: najpierw podziel, potem podnieś do kwadratu.
-
Sposób 2: podnieś osobno licznik i mianownik.
Oba wyniki są takie same, bo .
Odpowiedź: .
Ułamek podniesiony do potęgi liczysz po kawałku: osobno licznik i osobno mianownik, z tym samym wykładnikiem. Gdy wykładnik jest ujemny, ułamek najpierw się odwraca.
wykładnik ujemny
potęga iloczynu
dzielenie potęg
To ułamek podniesiony do potęgi, na przykład . Zamiast liczyć wartość ułamka i dopiero ją podnosić do kwadratu, podnosisz do kwadratu licznik i mianownik: .
Wzór działa w obie strony. Rozbija potęgę ułamka na dwie potęgi, a czytany od końca łączy dwie potęgi o tym samym wykładniku w jedną. Mianownik musi być różny od zera, bo przez zero nie dzieli się nawet w potędze.
Potęga to mnożenie przez siebie. to trzy ułamki pomnożone ze sobą. Przy mnożeniu ułamków licznik mnoży się przez licznik, a mianownik przez mianownik.
Dla wykładnika ujemnego dochodzi jedno przekształcenie. Potęga ujemna to odwrotność potęgi dodatniej, a odwrotność ułamka to ułamek odwrócony.
Uprościmy wyrażenie dla i . Wykładnik jest ujemny, więc oprócz rozdzielenia potęgi trzeba odwrócić ułamek. Tych samych pięciu kroków użyjesz w każdej potędze ułamka.
Od znaku wykładnika zależy, czy ułamek zostaje, czy się odwraca. U nas , więc idziemy drugą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Ułamek zostaje, a wykładnik dostają obie części:
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1
Nasze równanie:
Najpierw odwróć ułamek, a wykładnik zmień na dodatni:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
Każda liczba różna od zera w potędze zerowej daje 1:
Więcej: przypadki szczególne
Zamień licznik z mianownikiem, a wykładnik na . Wartość wyrażenia się nie zmienia.
Teraz wykładnik jest dodatni, więc podnosisz do kwadratu cały licznik i cały mianownik, każdy w nawiasie.
W liczniku i mianowniku stoją iloczyny, więc wykładnik dostaje każdy czynnik, razem z liczbami. Tak działa potęga iloczynu, a przy zmiennej, która jest już potęgą, potęgowanie potęgi.
Wstaw policzone potęgi do licznika i mianownika.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz na dwa sposoby.
Sposób 1: najpierw podziel, potem podnieś do kwadratu.
Sposób 2: podnieś osobno licznik i mianownik.
Oba wyniki są takie same, bo .
Odpowiedź: .
Uprość wyrażenie .
Rozdziel wykładnik na licznik i mianownik.
Podnieś do potęgi każdy czynnik.
Policz liczby i pomnóż wykładniki przy .
Odpowiedź: .
Oblicz .
Rozdziel wykładnik, a liczbę ujemną zostaw w nawiasie.
Wykładnik jest parzysty, więc minus znika.
Przy nieparzystym wykładniku wynik byłby ujemny, na przykład .
Odpowiedź: .
Oblicz .
Odwróć ułamek i zmień znak wykładnika.
Podnieś licznik i mianownik do potęgi.
Ten sam wynik daje liczenie potęg ujemnych osobno: , ale odwracanie jest krótsze.
Odpowiedź: .
Zapisz ułamek jako potęgę ułamka.
Rozpoznaj liczby jako sześciany.
Zapisz ułamek z potęgami.
Wykładniki są takie same, więc połącz potęgi w jedną.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z potęgami ułamków.
Kilka sytuacji przewija się w zadaniach tak często, że warto znać ich wynik na pamięć.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.