Przykład 1. Liczby różnych rodzajów
Oblicz , i .
-
Dodatnia liczba całkowita.
-
Liczba ujemna w nawiasie.
-
Ułamek.
Rodzaj podstawy nie ma znaczenia, liczy się tylko to, że nie jest zerem.
Odpowiedź: wszystkie trzy potęgi wynoszą 1.
Każda liczba różna od zera podniesiona do potęgi zero daje 1. To nie jest przypadek ani wyjątek: tak musi być, żeby reguły działań na potęgach działały dla każdego wykładnika.
wykładnik ujemny
dzielenie potęg
zero do zera
To potęga o wykładniku 0, na przykład , albo . Każda z nich wynosi 1. Na pierwszy rzut oka wygląda to dziwnie, bo zero kojarzy się z wynikiem zero. Zaraz zobaczysz, że 1 jest jedyną wartością, która pasuje do pozostałych reguł.
Dzięki temu wzory na mnożenie, dzielenie i potęgowanie potęg działają bez wyjątków, także gdy wykładniki się znoszą. Warunek jest jeden: podstawa nie może być zerem.
Zacznij od potęg dwójki i schodź z wykładnikiem w dół. Każdy krok w prawo zmniejsza wykładnik o 1 i dzieli wynik przez 2.
To samo wynika ze wzoru na dzielenie potęg. Podziel potęgę przez nią samą. Wynik jest równy 1, bo dzielisz liczbę przez siebie. Ze wzoru wykładniki się odejmują, więc wychodzi też potęga zerowa.
Obliczymy wartość wyrażenia dla . Są w nim cztery potęgi zerowe, a każda ma inną pułapkę: współczynnik, nawias i minus. Tych samych pięciu kroków użyjesz w każdym takim wyrażeniu.
Wzór działa tylko dla podstawy różnej od zera. U nas są to (z założenia) oraz liczby 4 i , więc idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Nasze równanie:
Potęga zerowa daje 1:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
Dwie reguły dają różne wyniki, więc wyrażenie nie ma wartości:
Więcej: przypadki szczególne
Liczy się, czy całe wyrażenie jest różne od zera:
Rozwiązanie: przykład 5
W składniku wykładnik 0 stoi tylko przy . Czwórka zostaje jako mnożnik.
W wykładnik dotyczy całego iloczynu . Jest on różny od zera, więc wynik to 1. Porównaj z poprzednim krokiem: nawias zmienia wartość składnika z 4 na 1.
W minus jest w nawiasie, więc potęga dotyczy liczby ujemnej i daje 1. W nie ma żadnego minusa w potędze. Znak odejmowania stoi przed obydwoma składnikami i zmienia je na .
Wstaw policzone wartości i dodaj je po kolei.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz , i .
Dodatnia liczba całkowita.
Liczba ujemna w nawiasie.
Ułamek.
Rodzaj podstawy nie ma znaczenia, liczy się tylko to, że nie jest zerem.
Odpowiedź: wszystkie trzy potęgi wynoszą 1.
Uprość wyrażenie dla .
Zamień każdą potęgę zerową na 1.
Dodaj i odejmij.
Odpowiedź: .
Zapisz wyraz wolny wielomianu jako potęgę.
Dopisz wykładniki, także przy i przy wyrazie wolnym.
Potęga zerowa daje 1, więc wyraz wolny się nie zmienia.
Dzięki temu wszystkie składniki mają ten sam kształt: współczynnik razy potęga .
Odpowiedź: .
Uprość wyrażenie dla .
Odejmij wykładniki osobno przy każdej zmiennej.
Zamień potęgi zerowe na 1.
Zgadza się z rachunkiem prostym: liczba podzielona przez siebie daje 1.
Odpowiedź: .
Oblicz .
Wyrażenie jest zawsze dodatnie, więc potęga zerowa daje 1.
Zamień pozostałe potęgi zerowe na 1.
Policz licznik i mianownik.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z potęgami zerowymi.
Kilka sytuacji przewija się w zadaniach tak często, że warto znać ich wynik na pamięć.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.