Warunek dostateczny na maksimum

Gdy w punkcie stacjonarnym druga pochodna jest ujemna, funkcja ma tam maksimum lokalne. Wystarczy jedno podstawienie zamiast badania znaku pochodnej po obu stronach.

f′(x0)=0   i   f′′(x0)<0f'(x_0) = 0 \;\text{ i }\; f''(x_0) \lt 0

na przykład

(−x2)′′=−2<0(-x^2)'' = -2 \lt 0

minimum

f′(x0)=0,  f′′(x0)>0f'(x_0) = 0, \; f''(x_0) \gt 0

test nie rozstrzyga

f′′(x0)=0f''(x_0) = 0
ff ma pierwszą i drugą pochodną w otoczeniu punktu x0x_0. Gdy oba warunki są spełnione, w x0x_0 jest maksimum lokalne.

Dlaczego ujemna druga pochodna daje maksimum?

Druga pochodna to pochodna pierwszej pochodnej. Gdy f′′(x0)<0f''(x_0) \lt 0, pierwsza pochodna maleje w otoczeniu x0x_0. W samym x0x_0 jest zerem, więc przed tym punktem jest dodatnia, a za nim ujemna. Funkcja najpierw rośnie, potem maleje, czyli ma szczyt.

Blisko punktu stacjonarnego wykres przypomina parabolę o ramionach skierowanych w dół:

  1. f(x)≈f(x0)+f′′(x0)2(x−x0)2\displaystyle f(x) \approx f(x_0) + \frac{f''(x_0)}{2} (x - x_0)^2
Funkcja f(x)=x3−3xf(x) = x^3 - 3x ma w x0=−1x_0 = -1 pochodne f′(−1)=0f'(-1) = 0 i f′′(−1)=−6f''(-1) = -6. Przerywana parabola y=−3(x+1)2+2y = -3(x + 1)^2 + 2 przylega do wykresu w maksimum.

Jak sprawdzić maksimum drugą pochodną

Znajdziemy maksimum lokalne funkcji f(x)=−x3+3x2+9x−5f(x) = -x^3 + 3x^2 + 9x - 5 i potwierdzimy je testem drugiej pochodnej.

Funkcja f(x)=−x3+3x2+9x−5f(x) = -x^3 + 3x^2 + 9x - 5 f′′(x)=−6x+6f''(x) = -6x + 6 x=−1,  x=3x = -1,\; x = 3 f′′(3)=−12<0f''(3) = -12 \lt 0
  1. Policz pierwszą i drugą pochodną

    Drugą pochodną dostajesz, różniczkując pierwszą jeszcze raz.

    1. f′(x)=−3x2+6x+9f'(x) = -3x^2 + 6x + 9
    2. f′′(x)=−6x+6f''(x) = -6x + 6
  2. Znajdź punkty stacjonarne

    Przyrównaj pierwszą pochodną do zera i podziel przez −3-3. Test drugiej pochodnej stosujesz tylko w tych punktach.

    1. −3x2+6x+9=0    /:(−3)-3x^2 + 6x + 9 = 0 \;\;/ : (-3)
    2. x2−2x−3=0x^2 - 2x - 3 = 0
    3. x=−1   lub   x=3x = -1 \;\text{ lub }\; x = 3
  3. Sprawdź znak drugiej pochodnej

    Wstaw każdy punkt stacjonarny do drugiej pochodnej. Ujemny wynik oznacza maksimum.

    1. f′′(3)=−18+6=−12<0f''(3) = -18 + 6 = -12 \lt 0
    2. f′′(−1)=6+6=12>0f''(-1) = 6 + 6 = 12 \gt 0

    f′′(x0)<0f''(x_0) \lt 0 Druga pochodna ujemna

    Nasz punkt: x0=3x_0 = 3

    maksimum lokalne\text{maksimum lokalne}

    Wykres ma w tym punkcie szczyt.

    f′′(x0)>0f''(x_0) \gt 0 Druga pochodna dodatnia

    minimum lokalne\text{minimum lokalne}

    Tak jest w x=−1x = -1. To nie jest maksimum.

    Więcej: warunek dostateczny na minimum

    f′′(x0)=0f''(x_0) = 0 Druga pochodna równa zeru

    test nie rozstrzyga\text{test nie rozstrzyga}

    Wróć do znaku pierwszej pochodnej.

    Więcej: przykład 5

  4. Policz wartość maksimum

    Wstaw punkt maksimum do funkcji.

    1. f(3)=−27+27+27−5=22f(3) = -27 + 27 + 27 - 5 = 22
    Wykres f(x)=−x3+3x2+9x−5f(x) = -x^3 + 3x^2 + 9x - 5 z poziomą styczną y=22y = 22 w maksimum. W x=−1x = -1 funkcja ma minimum.

    Odpowiedź: maksimum lokalne f(3)=22f(3) = 22.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Funkcja kwadratowa

Wykaż testem drugiej pochodnej, że f(x)=−x2+8x−12f(x) = -x^2 + 8x - 12 ma maksimum, i podaj jego wartość.

Przykład 2. Prostokąt o największym polu

Prostokąt ma obwód 24. Jeden bok ma długość aa, więc pole to P(a)=a(12−a)P(a) = a(12 - a). Znajdź największe pole.

Przykład 3. Sinus i cosinus

Znajdź maksimum lokalne funkcji f(x)=sin⁡x+cos⁡xf(x) = \sin x + \cos x na przedziale (0; π)(0;\, \pi).

Przykład 4. Iloczyn z funkcją wykładniczą

Znajdź maksimum funkcji f(x)=xe−xf(x) = x e^{-x}.

Przykład 5. Gdy test nie rozstrzyga

Zbadaj, czy funkcja f(x)=−x4f(x) = -x^4 ma maksimum w zerze.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym sprawdzasz maksimum drugą pochodną.

Przypadki szczególne

W tych sytuacjach test drugiej pochodnej wymaga uwagi.

Test nierozstrzygający f′(x0)=f′′(x0)=0\displaystyle f'(x_0) = f''(x_0) = 0
Funkcja −x4-x^4 ma w zerze maksimum, x4x^4 minimum, a x3x^3 nie ma ekstremum, choć wszystkie trzy spełniają ten warunek.
Funkcja wklęsła na całej dziedzinie f′′(x)<0 dla kaz˙dego x\displaystyle f''(x) \lt 0 \text{ dla każdego } x
Wtedy punkt stacjonarny jest maksimum globalnym, a nie tylko lokalnym. Tak jest w przykładach 1 i 2.
Kilka punktów stacjonarnych f(x)=−x4+8x2\displaystyle f(x) = -x^4 + 8x^2
Test stosujesz w każdym punkcie osobno. Tu f′′(x)=−12x2+16f''(x) = -12x^2 + 16, więc x=±2x = \pm 2 to maksima, a x=0x = 0 minimum.
Największa wartość na przedziale x∈[a; b]\displaystyle x \in [a;\, b]
Maksimum lokalne nie musi być największą wartością na przedziale. Porównaj je jeszcze z wartościami na końcach przedziału.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.