Przykład 1. Wielomian razy sinus
Oblicz całkę .
-
Wybierz i , a potem policz i .
-
Podstaw do wzoru. Dwa minusy dają plus.
-
Scałkuj cosinus.
Odpowiedź: .
Ta metoda zamienia całkę z iloczynu dwóch funkcji na prostszą całkę. Jeden czynnik różniczkujesz, drugi całkujesz, a resztę robi wzór.
zapis z pochodnymi
na przykład
całka oznaczona
Wzór wynika z pochodnej iloczynu. Scałkuj obie strony, a potem przenieś jedną całkę na drugą stronę:
Po wstawieniu i wychodzi wzór z ramki. Na rysunku widać to jako pola: krzywa dzieli prostokąt o bokach i na dwie części.
Obliczymy całkę oznaczoną . Pod całką stoi iloczyn wielomianu i funkcji wykładniczej, więc liniowość tu nie wystarczy.
Za weź czynnik, który po zróżniczkowaniu się upraszcza. Reszta, razem z , to . Pochodna to 1, a łatwo scałkować.
Nasza całka:
Każde zróżniczkowanie obniża stopień wielomianu o jeden.
Logarytm ma prostą pochodną , a nie ma prostej całki.
Więcej: przykład 4
Po dwóch krokach wraca całka wyjściowa. Wyznaczasz ją z równania.
Więcej: przykład 5
Zróżniczkuj i scałkuj . Przy nie dopisuj stałej: wystarczy jedna funkcja pierwotna, a stałą dodasz na końcu.
Wstaw , i do wzoru. Nowa całka jest już prosta.
Policz i , a potem odejmij. Dla nawias jest równy zeru.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz całkę .
Wybierz i , a potem policz i .
Podstaw do wzoru. Dwa minusy dają plus.
Scałkuj cosinus.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Potraktuj logarytm jak iloczyn .
Podstaw do wzoru.
Pod całką zostaje 1.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Weź i . Nowa całka ma niższą potęgę.
Tę całkę liczysz jeszcze raz przez części, jak w przejściu krok po kroku.
Wstaw i wyłącz przed nawias.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Logarytm idzie do , bo nie ma prostej całki.
Podstaw do wzoru i skróć .
Scałkuj .
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Weź i .
Drugą całkę też licz przez części, znowu z funkcją trygonometryczną jako .
Wstaw. Po prawej wróciła całka .
Przenieś na lewą stronę.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym całkujesz iloczyn przez części.
W tych całkach wybór i nie jest oczywisty.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.