Punkt przegięcia

W punkcie przegięcia wykres przestaje wyginać się w jedną stronę i zaczyna w drugą. Szukasz go wśród miejsc zerowych drugiej pochodnej, ale liczy się dopiero zmiana jej znaku.

f′′(x0)=0   i   f′′ zmienia znak w x0f''(x_0) = 0 \;\text{ i }\; f'' \text{ zmienia znak w } x_0

na przykład

(x3)′′=6x,  x0=0(x^3)'' = 6x, \; x_0 = 0

wklęsła w wypukłą

f′′ ⁣:  −  →  +f''\colon\; - \;\to\; +

wypukła we wklęsłą

f′′ ⁣:  +  →  −f''\colon\; + \;\to\; -
ff ma drugą pochodną w otoczeniu x0x_0. Sam warunek f′′(x0)=0f''(x_0) = 0 nie wystarcza: druga pochodna musi mieć różne znaki po obu stronach x0x_0.

Co dzieje się w punkcie przegięcia?

Po jednej stronie punktu przegięcia wykres jest wklęsły, a po drugiej wypukły, więc druga pochodna zmienia tam znak. Styczna w tym punkcie przecina wykres: z jednej strony leży nad nim, z drugiej pod nim.

Funkcja f(x)=x3−3xf(x) = x^3 - 3x i jej styczna y=−3xy = -3x w punkcie przegięcia (0,0)(0, 0). Na lewo od zera wykres jest wklęsły, na prawo wypukły.

Jak wyznaczyć punkt przegięcia krok po kroku

Wyznaczymy punkt przegięcia wykresu funkcji f(x)=x3−3x2+2f(x) = x^3 - 3x^2 + 2.

Funkcja f(x)=x3−3x2+2f(x) = x^3 - 3x^2 + 2 f′′(x)=6x−6f''(x) = 6x - 6 x0=1x_0 = 1 f′′ ⁣:  −→+f''\colon\; - \to +
  1. Policz pierwszą i drugą pochodną

    Drugą pochodną dostajesz, różniczkując pierwszą jeszcze raz.

    1. f′(x)=3x2−6xf'(x) = 3x^2 - 6x
    2. f′′(x)=6x−6f''(x) = 6x - 6
  2. Znajdź miejsca zerowe drugiej pochodnej

    Tylko w tych punktach może być przegięcie. Każdy trzeba jeszcze sprawdzić.

    1. 6x−6=0  ⟺  x=16x - 6 = 0 \iff x = 1
  3. Sprawdź zmianę znaku

    Wybierz po jednej liczbie z każdej strony punktu 1 i policz w nich drugą pochodną.

    1. f′′(0)=−6<0,f′′(2)=6>0f''(0) = -6 \lt 0, \quad f''(2) = 6 \gt 0
    2. f′′ ⁣:  −  →  +f''\colon\; - \;\to\; +

    f′′ zmienia znakf'' \text{ zmienia znak} Druga pochodna zmienia znak

    Nasz znak: −→+- \to +

    punkt przegięcia\text{punkt przegięcia}

    Wykres przechodzi z wklęsłego w wypukły.

    f′′ nie zmienia znakuf'' \text{ nie zmienia znaku} Ten sam znak po obu stronach

    brak przegięcia\text{brak przegięcia}

    Wykres wygina się wciąż w tę samą stronę.

    Więcej: przykład 2

    f′′(x0) nie istniejef''(x_0) \text{ nie istnieje} Brak drugiej pochodnej

    tez˙ sprawdzˊ znak\text{też sprawdź znak}

    Przegięcie może być tam, gdzie f′′f'' nie istnieje.

    Więcej: przykład 6

  4. Policz współrzędne punktu przegięcia

    Punkt przegięcia to punkt wykresu, więc potrzebujesz też drugiej współrzędnej. Wstaw x0=1x_0 = 1 do funkcji, a nie do pochodnej.

    1. f(1)=1−3+2=0f(1) = 1 - 3 + 2 = 0
    2. P=(1,0)P = (1, 0)
    Wykres f(x)=x3−3x2+2f(x) = x^3 - 3x^2 + 2 i styczna y=−3x+3y = -3x + 3 w punkcie przegięcia. Na lewo od niego wykres jest wklęsły, na prawo wypukły.

    Odpowiedź: punkt przegięcia to (1,0)(1, 0).

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Wielomian trzeciego stopnia

Wyznacz punkt przegięcia wykresu funkcji f(x)=x3−6x2+9x+1f(x) = x^3 - 6x^2 + 9x + 1.

Przykład 2. Zero bez przegięcia

Sprawdź, czy wykres f(x)=x4−4x3+6x2f(x) = x^4 - 4x^3 + 6x^2 ma punkt przegięcia.

Przykład 3. Przegięcie z poziomą styczną

Wyznacz punkt przegięcia wykresu f(x)=x3f(x) = x^3.

Przykład 4. Sinus

Wyznacz punkt przegięcia wykresu f(x)=sin⁡xf(x) = \sin x na przedziale (0; 2π)(0;\, 2\pi).

Przykład 5. Dwa punkty przegięcia

Wyznacz punkty przegięcia wykresu f(x)=x4−6x2f(x) = x^4 - 6x^2.

Przykład 6. Przegięcie bez drugiej pochodnej

Zbadaj, czy wykres f(x)=x3f(x) = \sqrt[3]{x} ma punkt przegięcia w zerze.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym szukasz punktu przegięcia.

Przypadki szczególne

Te sytuacje pojawiają się w zadaniach najczęściej.

Pozioma styczna w przegięciu f(x)=x3,  x0=0\displaystyle f(x) = x^3, \; x_0 = 0
Pierwsza i druga pochodna są zerem, a ekstremum nie ma. Funkcja rośnie po obu stronach, tylko w zerze na chwilę się spłaszcza.
Zero bez przegięcia f(x)=x4,  f′′(0)=0\displaystyle f(x) = x^4, \; f''(0) = 0
Druga pochodna 12x212x^2 nie zmienia znaku, więc wykres jest wypukły po obu stronach zera.
Przegięcie bez drugiej pochodnej f(x)=x3\displaystyle f(x) = \sqrt[3]{x}
W zerze druga pochodna nie istnieje, a wykres i tak zmienia wypukłość, jak w przykładzie 6.
Nieskończenie wiele przegięć f(x)=sin⁡x,  x0=kπ\displaystyle f(x) = \sin x, \; x_0 = k\pi
Sinusoida zmienia wypukłość w każdym miejscu zerowym, czyli w punktach (kπ,0)(k\pi, 0) dla całkowitych kk.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.