Pole pod wykresem funkcji

Gdy wykres leży nad osią xx, pole pod nim jest równe całce oznaczonej. Gdy schodzi pod oś, trzeba podzielić przedział i wziąć wartości bezwzględne.

P=∫abf(x) dxP = \int_a^b f(x) \, dx

na przykład

∫03x2 dx=9\int_0^3 x^2 \, dx = 9

wykres pod osią

P=−∫abf(x) dxP = -\int_a^b f(x) \, dx

w ogólności

P=∫ab∣f(x)∣ dxP = \int_a^b |f(x)| \, dx
Wzór w ramce działa, gdy f(x)≥0f(x) \ge 0 na całym przedziale [a; b][a;\, b]. PP to pole obszaru między wykresem, osią xx i prostymi x=ax = a, x=bx = b.

Skąd się bierze ten wzór?

Pole pod wykresem od punktu aa do xx rośnie w tempie równym wysokości wykresu, czyli f(x)f(x). Jest więc funkcją pierwotną ff, a z twierdzenia Newtona-Leibniza liczy się je jako F(b)−F(a)F(b) - F(a).

1 2 1 2 2 4 1 2 3 x x
Pole pod f(x)=x2f(x) = x^2 nad przedziałem [1; 2][1;\, 2] jest równe przyrostowi funkcji pierwotnej F(x)=x33F(x) = \tfrac{x^3}{3}: 83−13=73\tfrac{8}{3} - \tfrac{1}{3} = \tfrac{7}{3}.

Całka liczy pole pod osią z minusem. Dlatego wzór z ramki daje pole tylko wtedy, gdy wykres nie schodzi pod oś xx.

Jak obliczyć pole, gdy funkcja zmienia znak

Obliczymy pole obszaru między wykresem f(x)=x2−4f(x) = x^2 - 4 a osią xx na przedziale [−2; 3][-2;\, 3].

Zadanie P ⁣:  y=x2−4,  x∈[−2; 3]P\colon\; y = x^2 - 4,\; x \in [-2;\, 3] x=−2,  x=2x = -2,\; x = 2 F(x)=x33−4xF(x) = \tfrac{x^3}{3} - 4x −323,  73-\tfrac{32}{3},\; \tfrac{7}{3}
  1. Znajdź miejsca zerowe w przedziale

    W miejscach zerowych wykres przechodzi przez oś. Zbadaj, gdzie leży nad osią, a gdzie pod nią.

    1. x2−4=0  ⟺  x=−2   lub   x=2x^2 - 4 = 0 \iff x = -2 \;\text{ lub }\; x = 2
    2. f≤0 na [−2; 2]f \le 0 \text{ na } [-2;\, 2]
    3. f≥0 na [2; 3]f \ge 0 \text{ na } [2;\, 3]

    f zmienia znakf \text{ zmienia znak} Wykres po obu stronach osi

    Podział w: x=2x = 2

    P=∣∫acf∣+∣∫cbf∣P = \Big|\int_a^c f\Big| + \Big|\int_c^b f\Big|

    Dzielisz przedział w miejscu zerowym.

    f(x)≥0f(x) \ge 0 Wykres nad osią

    P=∫abf dxP = \int_a^b f \, dx

    Wzór z ramki wprost.

    Więcej: przykład 1

    f(x)≤0f(x) \le 0 Wykres pod osią

    P=−∫abf dxP = -\int_a^b f \, dx

    Całka wychodzi ujemna, więc zmieniasz jej znak.

    Więcej: przykład 4

  2. Znajdź funkcję pierwotną

    Scałkuj funkcję wyraz po wyrazie, korzystając ze wzoru na całkę z potęgi.

    1. F(x)=x33−4x\displaystyle F(x) = \frac{x^3}{3} - 4x
  3. Policz całkę na każdej części

    Na części pod osią całka wychodzi ujemna, a na części nad osią dodatnia.

    1. ∫−22f dx=F(2)−F(−2)\displaystyle \int_{-2}^{2} f \, dx = F(2) - F(-2)
    2. =−163−163\displaystyle = -\frac{16}{3} - \frac{16}{3}
    3. =−323\displaystyle = -\frac{32}{3}
    4. ∫23f dx=F(3)−F(2)\displaystyle \int_2^3 f \, dx = F(3) - F(2)
    5. =−3+163=73\displaystyle = -3 + \frac{16}{3} = \frac{7}{3}
  4. Dodaj wartości bezwzględne

    Każda część obszaru ma dodatnie pole. Weź moduł każdej całki i dodaj.

    1. P=∣−323∣+73\displaystyle P = \left|-\frac{32}{3}\right| + \frac{7}{3}
    2. =393=13\displaystyle = \frac{39}{3} = 13
    Wykres y=x2−4y = x^2 - 4 na przedziale [−2; 3][-2;\, 3]. Między miejscami zerowymi leży pod osią, dalej nad nią.

    Odpowiedź: P=13P = 13.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Parabola

Oblicz pole pod wykresem f(x)=x2f(x) = x^2 na przedziale [0; 3][0;\, 3].

Przykład 2. Łuk sinusoidy

Oblicz pole pod jednym łukiem sinusoidy, na przedziale [0; π][0;\, \pi].

Przykład 3. Funkcja wykładnicza

Oblicz pole pod wykresem f(x)=exf(x) = e^x na przedziale [0; 2][0;\, 2].

Przykład 4. Obszar pod osią

Oblicz pole obszaru między wykresem f(x)=x2−1f(x) = x^2 - 1 a osią xx na przedziale [−1; 1][-1;\, 1].

Przykład 5. Funkcja stała

Oblicz pole pod wykresem f(x)=3f(x) = 3 na przedziale [1; 5][1;\, 5].

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz pole pod wykresem.

Przypadki szczególne

Od położenia wykresu względem osi zależy, jak zapisać pole.

Wykres nad osią f≥0⇒P=∫abf dx\displaystyle f \ge 0 \Rightarrow P = \int_a^b f \, dx
Pole to po prostu całka, jak w przykładach 1, 2 i 3.
Wykres pod osią f≤0⇒P=−∫abf dx\displaystyle f \le 0 \Rightarrow P = -\int_a^b f \, dx
Całka jest ujemna, a pole to liczba do niej przeciwna, jak w przykładzie 4.
Funkcja parzysta na przedziale symetrycznym P=2∫0af dx\displaystyle P = 2\int_0^a f \, dx
Gdy f(−x)=f(x)f(-x) = f(x) i f≥0f \ge 0, obie połowy obszaru mają to samo pole. Na przykład pod x2x^2 na [−1; 1][-1;\, 1] jest 2⋅132 \cdot \tfrac{1}{3}.
Funkcja stała P=c⋅(b−a)\displaystyle P = c \cdot (b - a)
Obszar pod f(x)=c>0f(x) = c \gt 0 to prostokąt, a całka daje zwykłe pole prostokąta.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.