Pole między wykresami funkcji

Pole obszaru między dwoma wykresami to całka z różnicy funkcji: górny wykres minus dolny. Granice całkowania to zwykle punkty, w których wykresy się przecinają.

P=∫ab(f(x)−g(x)) dxP = \int_a^b \big(f(x) - g(x)\big) \, dx

granice

f(x)=g(x)f(x) = g(x)

na przykład

∫01(x−x2) dx=16\int_0^1 (x - x^2) \, dx = \tfrac{1}{6}

w ogólności

P=∫ab∣f(x)−g(x)∣ dxP = \int_a^b |f(x) - g(x)| \, dx
Wzór w ramce działa, gdy f(x)≥g(x)f(x) \ge g(x) na całym przedziale [a; b][a;\, b], czyli wykres ff leży nad wykresem gg. Obie funkcje muszą być ciągłe.

Skąd się bierze ten wzór?

Gdy oba wykresy leżą nad osią xx, obszar między nimi to pole pod górnym wykresem bez pola pod dolnym. Z liniowości całki różnica dwóch całek to całka z różnicy funkcji:

  1. ∫abf dx−∫abg dx=∫ab(f−g) dx\displaystyle \int_a^b f \, dx - \int_a^b g \, dx = \int_a^b (f - g) \, dx

Przesunięcie obu wykresów w górę lub w dół nie zmienia ich różnicy, więc wzór działa także wtedy, gdy wykresy schodzą pod oś.

Prosta y=xy = x i parabola y=x2y = x^2 przecinają się w x=0x = 0 i x=1x = 1. Między tymi punktami prosta leży wyżej, więc pole to ∫01(x−x2) dx=16\int_0^1 (x - x^2) \, dx = \tfrac{1}{6}.

Jak obliczyć pole między wykresami krok po kroku

Obliczymy pole obszaru ograniczonego parabolą y=4−x2y = 4 - x^2 i prostą y=x+2y = x + 2.

Zadanie P ⁣:  y=4−x2,  y=x+2P\colon\; y = 4 - x^2,\; y = x + 2 x=−2,  x=1x = -2,\; x = 1 f−g=−x2−x+2f - g = -x^2 - x + 2 ∫−21(−x2−x+2) dx\int_{-2}^{1} (-x^2 - x + 2)\,dx
  1. Znajdź punkty przecięcia

    Przyrównaj wzory obu funkcji. Rozwiązania równania to granice całkowania.

    1. 4−x2=x+24 - x^2 = x + 2
    2. x2+x−2=0x^2 + x - 2 = 0
    3. x=−2   lub   x=1x = -2 \;\text{ lub }\; x = 1
  2. Ustal, który wykres leży wyżej

    Wstaw dowolną liczbę z przedziału (−2; 1)(-2;\, 1) do obu wzorów. Większa wartość wskazuje górny wykres.

    1. x=0 ⁣:  4−0=4,0+2=2x = 0\colon\; 4 - 0 = 4, \quad 0 + 2 = 2
    2. f−g=(4−x2)−(x+2)f - g = (4 - x^2) - (x + 2)
    3. f−g=−x2−x+2f - g = -x^2 - x + 2

    f≥gf \ge g Jeden wykres stale wyżej

    Nasz przypadek: 4−x2≥x+24 - x^2 \ge x + 2

    P=∫ab(f−g) dxP = \int_a^b (f - g) \, dx

    Jedna całka z różnicy.

    f−g zmienia znakf - g \text{ zmienia znak} Wykresy się krzyżują

    P=∫ac∣f−g∣+∫cb∣f−g∣P = \int_a^c |f - g| + \int_c^b |f - g|

    Dzielisz przedział w punkcie przecięcia.

    Więcej: przykład 3

    g(x)=0g(x) = 0 Drugą granicą jest oś x

    P=∫abf dxP = \int_a^b f \, dx

    To pole pod wykresem jednej funkcji.

    Więcej: przykład 4

  3. Policz całkę z różnicy

    Scałkuj różnicę wyraz po wyrazie, a potem wstaw granice.

    1. F(x)=−x33−x22+2x\displaystyle F(x) = -\frac{x^3}{3} - \frac{x^2}{2} + 2x
    2. F(1)=−13−12+2=76\displaystyle F(1) = -\frac{1}{3} - \frac{1}{2} + 2 = \frac{7}{6}
    3. F(−2)=83−2−4=−103\displaystyle F(-2) = \frac{8}{3} - 2 - 4 = -\frac{10}{3}
  4. Odejmij i podaj pole

    Od wartości w górnej granicy odejmij wartość w dolnej.

    1. P=76−(−103)=76+206\displaystyle P = \frac{7}{6} - \left(-\frac{10}{3}\right) = \frac{7}{6} + \frac{20}{6}
    2. P=276=92\displaystyle P = \frac{27}{6} = \frac{9}{2}
    Parabola y=4−x2y = 4 - x^2 i prosta y=x+2y = x + 2. Obszar między nimi ciągnie się od x=−2x = -2 do x=1x = 1, a parabola leży wyżej.

    Odpowiedź: P=92P = \tfrac{9}{2}.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Parabola i prosta

Oblicz pole obszaru ograniczonego wykresami y=x2y = x^2 i y=xy = x.

Przykład 2. Dwie parabole

Oblicz pole obszaru ograniczonego wykresami y=4−x2y = 4 - x^2 i y=x2y = x^2.

Przykład 3. Wykresy, które się krzyżują

Oblicz pole obszaru między wykresami y=x2y = x^2 i y=2xy = 2x na przedziale [0; 3][0;\, 3].

Przykład 4. Parabola i oś x

Oblicz pole figury ograniczonej parabolą y=2x−x2y = 2x - x^2 i osią xx.

Przykład 5. Sinus i cosinus

Oblicz pole obszaru między wykresami y=sin⁡xy = \sin x i y=cos⁡xy = \cos x na przedziale [π4; 5π4][\tfrac{\pi}{4};\, \tfrac{5\pi}{4}].

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz pole między wykresami.

Przypadki szczególne

Te sytuacje pojawiają się w zadaniach najczęściej.

Pole pod wykresem g(x)=0\displaystyle g(x) = 0
Gdy dolną granicą obszaru jest oś xx, wzór daje zwykłe pole pod wykresem, jak w przykładzie 4.
Obszar zamknięty bez podanych granic f(x)=g(x)\displaystyle f(x) = g(x)
Gdy zadanie nie podaje przedziału, granice to skrajne punkty przecięcia wykresów. Tak jest w przykładach 1 i 2.
Kilka punktów przecięcia P=∑∣∫xixi+1(f−g) dx∣\displaystyle P = \sum \Big|\int_{x_i}^{x_{i+1}} (f - g) \, dx\Big|
Policz całkę na każdym odcinku między kolejnymi punktami przecięcia i dodaj ich wartości bezwzględne.
Wykresy pod osią x f(x)=−1,  g(x)=−x2−1\displaystyle f(x) = -1, \; g(x) = -x^2 - 1
Położenie względem osi nie ma znaczenia. Liczy się tylko, który wykres leży wyżej: tu f−g=x2≥0f - g = x^2 \ge 0.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.