Przykład 1. Funkcja kwadratowa
Wyznacz przedział, w którym funkcja jest rosnąca.
-
Policz pochodną.
-
Rozwiąż nierówność. Wynik zgadza się z wierzchołkiem paraboli.
Odpowiedź: funkcja rośnie na .
Gdy pochodna jest dodatnia na całym przedziale, funkcja na tym przedziale rośnie. Przedziały wzrostu znajdziesz więc, rozwiązując nierówność .
na przykład
funkcja malejąca
funkcja stała
Pochodna to nachylenie stycznej. Gdy jest dodatnia, styczna idzie w górę, a wykres razem z nią. Jeśli tak jest w każdym punkcie przedziału, wykres nigdzie nie opada, więc dla zawsze .
Na wykresie poniżej funkcja rośnie dokładnie tam, gdzie przerywany wykres jej pochodnej leży nad osią:
Wyznaczymy przedziały, w których funkcja jest rosnąca.
Różniczkuj wyraz po wyrazie, a potem wyłącz wspólny czynnik 6 i rozłóż trójmian. Postać iloczynowa ułatwi badanie znaku.
Z postaci iloczynowej odczytasz je od razu. Te punkty dzielą oś na przedziały, w których pochodna ma stały znak.
Pochodna to parabola o ramionach w górę i miejscach zerowych i 1. Jest dodatnia na zewnątrz przedziału między pierwiastkami.
Na przykład:
Wykres idzie w górę.
Tak jest dla .
Więcej: funkcja malejąca
Zero w pojedynczym punkcie nie psuje wzrostu.
Więcej: przykład 6
Funkcja rośnie na każdym z dwóch przedziałów. Końce i 1 możesz dołączyć, bo pochodna zeruje się tam tylko w jednym punkcie.
Odpowiedź: funkcja rośnie na i na .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Wyznacz przedział, w którym funkcja jest rosnąca.
Policz pochodną.
Rozwiąż nierówność. Wynik zgadza się z wierzchołkiem paraboli.
Odpowiedź: funkcja rośnie na .
Wyznacz przedziały wzrostu funkcji .
Policz pochodną i rozłóż ją na czynniki.
Parabola o ramionach w górę jest dodatnia na zewnątrz pierwiastków.
Odpowiedź: funkcja rośnie na i na .
Wykaż, że funkcja jest rosnąca na całej osi.
Funkcja wykładnicza przyjmuje tylko wartości dodatnie.
Odpowiedź: funkcja rośnie na .
Na jakich przedziałach w funkcja rośnie?
Pochodna sinusa to cosinus.
Cosinus jest dodatni przy obu końcach przedziału, a ujemny w środku.
Odpowiedź: sinus rośnie na i na .
Wyznacz przedział, w którym funkcja jest rosnąca.
Logarytm istnieje tylko dla dodatnich .
Policz pochodną.
Mianownik jest dodatni w dziedzinie, więc decyduje licznik.
Odpowiedź: funkcja rośnie na .
Zbadaj monotoniczność funkcji .
Pochodna nigdy nie jest ujemna.
Zeruje się tylko w jednym punkcie, a nie na całym przedziale.
Odpowiedź: funkcja rośnie na , choć .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym badasz monotoniczność funkcji.
W tych sytuacjach znak pochodnej trzeba czytać uważnie.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.