Długość łuku krzywej

Długość wykresu funkcji między x=ax = a i x=bx = b liczy się całką. Pod nią stoi długość bardzo krótkiego kawałka wykresu, wzięta z twierdzenia Pitagorasa.

L=∫ab1+[f′(x)]2 dxL = \int_a^b \sqrt{1 + [f'(x)]^2} \, dx

kawałek łuku

ds=dx2+dy2ds = \sqrt{dx^2 + dy^2}

odcinek prostej

L=1+m2 (b−a)L = \sqrt{1 + m^2}\,(b - a)

krzywa parametryczna

L=∫αβx′2+y′2 dtL = \int_\alpha^\beta \sqrt{x'^2 + y'^2} \, dt
Funkcja ff musi mieć ciągłą pochodną na przedziale [a; b][a;\, b]. Łuk biegnie od punktu (a,f(a))(a, f(a)) do punktu (b,f(b))(b, f(b)).

Skąd się bierze ten wzór?

Zastąp wykres łamaną, czyli kilkoma odcinkami między punktami na wykresie. Każdy odcinek jest przeciwprostokątną trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych Δx\Delta x i Δy\Delta y, więc jego długość daje twierdzenie Pitagorasa:

  1. Δs=Δx2+Δy2=1+(ΔyΔx)2⋅Δx\displaystyle \Delta s = \sqrt{\Delta x^2 + \Delta y^2} = \sqrt{1 + \Big(\frac{\Delta y}{\Delta x}\Big)^2} \cdot \Delta x

Gdy odcinki są coraz krótsze, łamana coraz lepiej przylega do wykresu, a iloraz ΔyΔx\tfrac{\Delta y}{\Delta x} dąży do pochodnej f′(x)f'(x). Suma długości odcinków przechodzi wtedy w całkę z ramki.

Wykres y=23x3/2y = \tfrac{2}{3}x^{3/2} na przedziale [0; 3][0;\, 3] zastąpiony łamaną z trzech odcinków. Środkowy odcinek Δs\Delta s jest przeciwprostokątną trójkąta o przyprostokątnych Δx\Delta x i Δy\Delta y.

Jak obliczyć długość łuku krok po kroku

Obliczymy długość wykresu funkcji f(x)=23x3/2f(x) = \tfrac{2}{3}x^{3/2} dla x∈[0; 3]x \in [0;\, 3].

Zadanie L ⁣:  y=23x3/2,  x∈[0; 3]L\colon\; y = \tfrac{2}{3}x^{3/2},\; x \in [0;\, 3] f′(x)=xf'(x) = \sqrt{x} 1+[f′(x)]2=1+x1 + [f'(x)]^2 = 1 + x F(x)=23(1+x)3/2F(x) = \tfrac{2}{3}(1 + x)^{3/2}
  1. Oblicz pochodną funkcji

    Zapisz pierwiastek jako potęgę i skorzystaj ze wzoru na pochodną potęgi: wykładnik schodzi przed xx, a nowy wykładnik jest o 1 mniejszy.

    1. f′(x)=23⋅32 x1/2\displaystyle f'(x) = \frac{2}{3} \cdot \frac{3}{2}\, x^{1/2}
    2. f′(x)=xf'(x) = \sqrt{x}
  2. Uprość wyrażenie pod pierwiastkiem

    Podnieś pochodną do kwadratu i dodaj 1. Zanim zaczniesz całkować, sprawdź, czy wynik da się uprościć.

    1. [f′(x)]2=(x)2=x[f'(x)]^2 = (\sqrt{x})^2 = x
    2. 1+[f′(x)]2=1+x1 + [f'(x)]^2 = 1 + x

    To, co wyjdzie pod pierwiastkiem, decyduje o tym, jak policzysz całkę.

    f′(x)=mf'(x) = m Wykres jest prostą

    L=1+m2 (b−a)L = \sqrt{1 + m^2}\,(b - a)

    Pod całką stoi stała, a długość równa się odległości końców.

    Więcej: przykład 1

    1+[f′]2=px+q1 + [f']^2 = px + q Pod pierwiastkiem wyrażenie liniowe

    Nasza krzywa: 1+x1 + x

    Całkujesz potęgę (px+q)1/2(px + q)^{1/2}, tak jak w kolejnym kroku.

    1+[f′]2=[g(x)]21 + [f']^2 = [g(x)]^2 Pełny kwadrat

    L=∫ab∣g(x)∣ dxL = \int_a^b |g(x)| \, dx

    Pierwiastek znika, zostaje zwykła całka.

    Więcej: przykład 2

  3. Znajdź funkcję pierwotną

    Zapisz pierwiastek jako potęgę 12\tfrac{1}{2}. Pochodna wyrażenia 1+x1 + x jest równa 1, więc całkujesz tak jak zwykłą potęgę.

    1. ∫(1+x)1/2 dx=(1+x)3/23/2\displaystyle \int (1 + x)^{1/2} \, dx = \frac{(1 + x)^{3/2}}{3/2}
    2. F(x)=23 (1+x)3/2\displaystyle F(x) = \frac{2}{3}\,(1 + x)^{3/2}
  4. Wstaw granice i podaj długość

    Od wartości funkcji pierwotnej w górnej granicy odejmij wartość w dolnej.

    1. F(3)=23⋅43/2=163,F(0)=23\displaystyle F(3) = \frac{2}{3} \cdot 4^{3/2} = \frac{16}{3}, \quad F(0) = \frac{2}{3}
    2. L=163−23=143≈4,67\displaystyle L = \frac{16}{3} - \frac{2}{3} = \frac{14}{3} \approx 4{,}67
    Łuk od (0,0)(0, 0) do (3,23)(3, 2\sqrt{3}) i cięciwa łącząca jego końce. Cięciwa ma długość 21≈4,58\sqrt{21} \approx 4{,}58, a łuk 143≈4,67\tfrac{14}{3} \approx 4{,}67.

    Odpowiedź: L=143≈4,67L = \tfrac{14}{3} \approx 4{,}67.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Odcinek prostej

Oblicz długość wykresu funkcji f(x)=2x+1f(x) = 2x + 1 dla x∈[0; 3]x \in [0;\, 3].

Przykład 2. Pełny kwadrat pod pierwiastkiem

Oblicz długość wykresu funkcji f(x)=x36+12xf(x) = \tfrac{x^3}{6} + \tfrac{1}{2x} dla x∈[1; 2]x \in [1;\, 2].

Przykład 3. Całka przez podstawienie

Oblicz długość wykresu funkcji f(x)=x3/2f(x) = x^{3/2} dla x∈[0; 4]x \in [0;\, 4].

Przykład 4. Półokrąg

Oblicz długość wykresu funkcji f(x)=4−x2f(x) = \sqrt{4 - x^2} dla x∈[−2; 2]x \in [-2;\, 2], czyli górnego półokręgu o promieniu 2.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz długość łuku.

Przypadki szczególne

Ten sam pomysł działa także dla krzywych, które nie są wykresem funkcji zmiennej xx.

Odcinek prostej L=1+m2 (b−a)\displaystyle L = \sqrt{1 + m^2}\,(b - a)
Dla f(x)=mx+qf(x) = mx + q pod całką stoi stała, a wynik to odległość między końcami. Na przykład dla f(x)=3xf(x) = 3x na [0; 4][0;\, 4] wychodzi 4104\sqrt{10}.
Krzywa x = g(y) L=∫cd1+[g′(y)]2 dy\displaystyle L = \int_c^d \sqrt{1 + [g'(y)]^2} \, dy
Gdy wygodniej wyrazić xx przez yy, całkujesz po yy z pochodną g′(y)g'(y).
Krzywa parametryczna L=∫αβ[x′(t)]2+[y′(t)]2 dt\displaystyle L = \int_\alpha^\beta \sqrt{[x'(t)]^2 + [y'(t)]^2} \, dt
Dla okręgu x=rcos⁡tx = r\cos t, y=rsin⁡ty = r\sin t pod pierwiastkiem stoi r2r^2, więc dla t∈[0; 2π]t \in [0;\, 2\pi] dostajesz 2πr2\pi r.
Współrzędne biegunowe L=∫αβr2+[r′(θ)]2 dθ\displaystyle L = \int_\alpha^\beta \sqrt{r^2 + [r'(\theta)]^2} \, d\theta
Dla krzywej r=r(θ)r = r(\theta). Okrąg r=Rr = R znów daje 2πR2\pi R.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.