Odległość punktu od prostej

Odległość punktu od prostej to długość najkrótszego odcinka, który je łączy. Ten odcinek jest zawsze prostopadły do prostej. Wzór daje jego długość od razu, bez szukania punktu, w którym dotyka prostej.

d=∣Ax0+By0+C∣A2+B2d = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}

prosta y = ax + b

d=∣ax0−y0+b∣a2+1\displaystyle d = \frac{|ax_0 - y_0 + b|}{\sqrt{a^2 + 1}}

prosta pozioma y = k

d=∣y0−k∣d = |y_0 - k|

proste równoległe

d=∣C1−C2∣A2+B2\displaystyle d = \frac{|C_1 - C_2|}{\sqrt{A^2 + B^2}}
P(x0,y0)P(x_0, y_0) to punkt, a Ax+By+C=0Ax + By + C = 0 to prosta w postaci ogólnej. Ten sam wzór jest w tablicach maturalnych CKE.

Co mówi ten wzór?

Licznik to lewa strona równania prostej po wstawieniu współrzędnych punktu. Dla punktu leżącego na prostej wychodzi 0, a im dalej od prostej leży punkt, tym większa jest jego wartość. Wartość bezwzględna usuwa znak, bo odległość nie może być ujemna.

Mianownik A2+B2\sqrt{A^2 + B^2} przelicza tę wartość na prawdziwą długość. Bez niego równania 3x+4y−5=03x + 4y - 5 = 0 i 6x+8y−10=06x + 8y - 10 = 0, które opisują tę samą prostą, dawałyby różne wyniki.

Jak obliczyć odległość punktu od prostej krok po kroku

Obliczymy odległość punktu P(3,4)P(3, 4) od prostej 3x+4y−5=03x + 4y - 5 = 0. Tych samych pięciu kroków użyjesz dla każdego punktu i każdej prostej.

Dane P(3, 4),3x+4y−5=0P(3,\, 4),\quad 3x + 4y - 5 = 0 ∣…∣=20|\ldots| = 20 A2+B2=5\sqrt{A^2 + B^2} = 5 d=4d = 4
  1. Sprawdź postać prostej i wypisz dane

    Wzór wymaga prostej w postaci ogólnej. Nasza już w niej jest, więc od razu odczytujesz współczynniki razem ze znakami i współrzędne punktu. Pozostałe postacie prostej pokazuje przykład 1 i przypadki szczególne.

    Ax+By+C=0Ax + By + C = 0 Postać ogólna

    Nasza prosta: A=3, B=4, C=−5A = 3,\ B = 4,\ C = -5

    Współczynniki odczytujesz wprost z równania.

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 2

    y=ax+by = ax + b Postać kierunkowa

    Przenieś yy na prawą stronę. Wtedy A=aA = a, B=−1B = -1, C=bC = b:

    ax−y+b=0ax - y + b = 0

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1

    y=k, x=cy = k,\ x = c Prosta pozioma lub pionowa

    Wzór nie jest potrzebny. Odległość to różnica jednej współrzędnej:

    ∣y0−k∣  albo  ∣x0−c∣|y_0 - k|\ \ \text{albo}\ \ |x_0 - c|

    Więcej: przypadki szczególne

    Współczynniki prostej i współrzędne punktu
    AA BB CC x0x_0 y0y_0
    33 44 −5-5 33 44
  2. Oblicz licznik

    Wstaw współrzędne punktu w miejsce xx i yy w lewej stronie równania prostej. Na końcu weź wartość bezwzględną.

    1. ∣3⋅3+4⋅4−5∣=∣9+16−5∣|3 \cdot 3 + 4 \cdot 4 - 5| = |9 + 16 - 5|
    2. ∣20∣=20|20| = 20
  3. Oblicz mianownik

    Pod pierwiastkiem stoją kwadraty tylko dwóch współczynników, AA i BB. Wyraz wolny CC tu nie wchodzi.

    1. 32+42=9+16=25\sqrt{3^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25}
    2. A2+B2=5\sqrt{A^2 + B^2} = 5
  4. Podziel licznik przez mianownik

    1. d=205\displaystyle d = \frac{20}{5}
    2. d=4d = 4

    Gdy w mianowniku zostaje pierwiastek, wynik zwykle zapisuje się bez niewymierności w mianowniku, tak jak w przykładzie 1.

  5. Sprawdź wynik na rysunku

    Najkrótsza droga od PP do prostej biegnie prostopadle do niej i kończy się w punkcie Q(0,6; 0,8)Q(0{,}6;\ 0{,}8). Ten punkt leży na prostej: 3⋅0,6+4⋅0,8−5=03 \cdot 0{,}6 + 4 \cdot 0{,}8 - 5 = 0.

    −1 1 3 4 −1 1 2 3 4 x y
    Odcinek PQPQ jest prostopadły do prostej. Idzie 2,4 kratki w lewo i 3,2 kratki w dół, a 2,42+3,22=16=4\sqrt{2{,}4^2 + 3{,}2^2} = \sqrt{16} = 4.

    Odpowiedź: odległość punktu P(3,4)P(3, 4) od prostej 3x+4y−5=03x + 4y - 5 = 0 wynosi d=4d = 4.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Prosta w postaci kierunkowej

Oblicz odległość punktu R(1,5)R(1, 5) od prostej y=2x+1y = 2x + 1.

Przykład 2. Punkt leżący na prostej

Oblicz odległość punktu Q(2,−1)Q(2, -1) od prostej 2x+y−3=02x + y - 3 = 0.

Przykład 3. Odległość dwóch prostych równoległych

Oblicz odległość między prostymi x+2y−3=0x + 2y - 3 = 0 i x+2y+7=0x + 2y + 7 = 0.

Przykład 4. Odległość od początku układu

Oblicz odległość początku układu współrzędnych od prostej y=2x−4y = 2x - 4.

Przykład 5. Punkt w zadanej odległości

Punkt P(m,0)P(m, 0) leży w odległości 2 od prostej 3x+4y=03x + 4y = 0. Oblicz mm.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z odległością punktu od prostej.

Przypadki szczególne

W tych sytuacjach odległość policzysz prościej niż ze wzoru.

Prosta pozioma y=k  ⇒  d=∣y0−k∣\displaystyle y = k \;\Rightarrow\; d = |y_0 - k|
Odległość to różnica drugich współrzędnych. Punkt (2,7)(2, 7) leży w odległości 4 od prostej y=3y = 3.
Prosta pionowa x=c  ⇒  d=∣x0−c∣\displaystyle x = c \;\Rightarrow\; d = |x_0 - c|
Odległość to różnica pierwszych współrzędnych. Punkt (−1,4)(-1, 4) leży w odległości 3 od prostej x=2x = 2.
Punkt na prostej Ax0+By0+C=0  ⇒  d=0\displaystyle Ax_0 + By_0 + C = 0 \;\Rightarrow\; d = 0
Licznik jest zerem, bo współrzędne punktu spełniają równanie. Tak sprawdzisz, czy punkt leży na prostej, jak w przykładzie 2.
Początek układu (0,0)  ⇒  d=∣C∣A2+B2\displaystyle (0, 0) \;\Rightarrow\; d = \frac{|C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}
Składniki z x0x_0 i y0y_0 znikają i zostaje sam wyraz wolny. Prosta przez początek układu, z C=0C = 0, jest od niego w odległości 0.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.