Przykład 1. Czy proste są prostopadłe
Sprawdź, czy proste i są prostopadłe.
-
Odczytaj współczynniki przy .
-
Pomnóż je przez siebie.
Odpowiedź: proste są prostopadłe.
Dwie proste są prostopadłe, gdy iloczyn ich współczynników kierunkowych jest równy . W praktyce oznacza to, że współczynnik drugiej prostej to odwrotność pierwszego ze zmienionym znakiem.
współczynnik prostej prostopadłej
prosta pozioma i pionowa
w postaci ogólnej
Obróć prostą o kąt prosty. Jej schodek „1 w prawo, w górę” zamienia się w schodek „ w lewo, 1 w górę”, czyli nachylenie zmienia się z na . Liczba odwraca się, bo poziomy i pionowy bok schodka zamieniają się miejscami. Znak się zmienia, bo prosta, która rosła, po obrocie maleje.
Iloczyn jest zawsze równy , stąd zapis warunku w tablicach. Wynika z niego też, że z dwóch ukośnych prostych prostopadłych jedna zawsze rośnie, a druga maleje. To jednak za mało, żeby proste były prostopadłe, co pokazuje przykład 2.
Wyznaczymy równanie prostej prostopadłej do prostej , przechodzącej przez punkt , czyli przez miejsce zerowe danej prostej. Tych samych czterech kroków użyjesz dla każdej prostej i każdego punktu.
To liczba przy w postaci kierunkowej. Jeśli prosta jest zapisana inaczej, najpierw wyznacz z jej równania .
Ze wzoru wyznacz , dzieląc obie strony przez . Działa to, gdy . U nas , więc liczymy ze wzoru. Pozostałe przypadki pokazuje przykład 4 i przypadki szczególne niżej na stronie.
Dana prosta:
Prosta prostopadła też jest ukośna, ma współczynnik
Rozwiązanie krok po kroku: krok 3
Dana prosta to . Prostopadła do niej jest pionowa i przez punkt ma równanie
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 4
Dana prosta nie ma współczynnika kierunkowego. Prostopadła do niej jest pozioma:
Więcej: przypadki szczególne
Zapisz szukaną prostą jako i wstaw współrzędne punktu : pierwszą w miejsce , drugą w miejsce .
Sprawdź warunek i punkt. Iloczyn współczynników musi wyjść , a punkt musi spełniać nowe równanie.
Odpowiedź: prosta prostopadła do przechodząca przez ma równanie .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Sprawdź, czy proste i są prostopadłe.
Odczytaj współczynniki przy .
Pomnóż je przez siebie.
Odpowiedź: proste są prostopadłe.
Sprawdź, czy proste i są prostopadłe.
Pomnóż współczynniki kierunkowe.
Jedna prosta rośnie, a druga maleje, ale to za mało. Współczynniki są tylko przeciwne, a powinny być też odwrotne. Do prostej prostopadła byłaby prosta o współczynniku .
Odpowiedź: proste nie są prostopadłe.
Wyznacz równanie prostej prostopadłej do prostej , przechodzącej przez punkt .
Odwrotność ułamka to ten sam ułamek do góry nogami. Minus i minus dają plus.
Wstaw współrzędne punktu .
Policz .
Sprawdzenie: .
Odpowiedź: .
Wyznacz równanie prostej prostopadłej do prostej , przechodzącej przez punkt .
Prosta jest pozioma. Wzoru nie da się użyć, bo przez zero się nie dzieli.
Prostopadła do poziomej jest pionowa. Przechodzi przez , więc każdy jej punkt ma pierwszą współrzędną 2.
Odpowiedź: .
Dla jakiej wartości parametru proste i są prostopadłe?
Zapisz warunek prostopadłości.
Pomnóż obie strony przez 2.
Dodaj 1.
Sprawdzenie: dla pierwsza prosta ma współczynnik , a .
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z prostymi prostopadłymi.
W tych sytuacjach warunek z iloczynem nie działa albo da się go zapisać prościej.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.