Warunek równoległości prostych

Dwie proste są równoległe, gdy mają to samo nachylenie, czyli ten sam współczynnik kierunkowy. Wyraz wolny nie ma tu znaczenia: mówi tylko, na jakiej wysokości prosta przecina oś OY.

a1=a2a_1 = a_2

prosta równoległa do y = ax + b

y=ax+cy = ax + c

b1=b2b_1 = b_2 proste się pokrywają

a1=a2, b1=b2a_1 = a_2,\ b_1 = b_2

w postaci ogólnej

A1B2−A2B1=0A_1 B_2 - A_2 B_1 = 0
a1a_1 i a2a_2 to współczynniki kierunkowe prostych y=a1x+b1y = a_1 x + b_1 i y=a2x+b2y = a_2 x + b_2. Ten warunek jest w tablicach maturalnych CKE.

Dlaczego wystarczy porównać a?

Współczynnik kierunkowy mówi, o ile zmienia się yy, gdy xx rośnie o 1. Jeśli dwie proste mają ten sam współczynnik, przy każdym kroku w prawo wznoszą się albo opadają o tyle samo. Odstęp między nimi w pionie się nie zmienia, więc nigdy się nie przetną.

Wyrazy wolne mówią tylko, na jakiej wysokości każda prosta przecina oś OY. Gdy są różne, proste są równoległe i rozłączne. Gdy są takie same, to ta sama prosta zapisana dwa razy. W polskiej szkole takie proste też nazywa się równoległymi.

Jak wyznaczyć prostą równoległą krok po kroku

Wyznaczymy równanie prostej równoległej do prostej y=2x−4y = 2x - 4, przechodzącej przez punkt P(1,3)P(1, 3). To najczęstsze zadanie z tym warunkiem. Tych samych pięciu kroków użyjesz dla każdej prostej i każdego punktu.

Zadanie y=2x−4,P(1, 3)y = 2x - 4,\quad P(1,\, 3) a=2a = 2 y=2x+1y = 2x + 1
  1. Odczytaj współczynnik kierunkowy danej prostej

    W postaci kierunkowej to liczba stojąca przy xx.

    1. y=2x−4  ⇒  a1=2y = 2x - 4 \;\Rightarrow\; a_1 = 2

    Jeśli prosta jest zapisana inaczej, na przykład jako 2x−y−4=02x - y - 4 = 0, najpierw wyznacz z niej yy.

  2. Zapisz nową prostą z tym samym a

    Prosta równoległa ma ten sam współczynnik kierunkowy. Wyraz wolny jest na razie nieznany, więc zostawiasz literę.

    1. a2=a1=2  ⇒  y=2x+ba_2 = a_1 = 2 \;\Rightarrow\; y = 2x + b
  3. Wyznacz wyraz wolny z punktu

    Punkt PP leży na szukanej prostej, więc jego współrzędne spełniają jej równanie. Pierwszą współrzędną wstaw w miejsce xx, drugą w miejsce yy.

    1. 3=2⋅1+b3 = 2 \cdot 1 + b
    2. b=1b = 1
    3. y=2x+1y = 2x + 1
  4. Porównaj obie proste

    Współczynniki kierunkowe są równe, więc proste są równoległe. O tym, czy są rozłączne, decydują wyrazy wolne: −4≠1-4 \neq 1, więc proste nie mają punktów wspólnych. Dwa pozostałe przypadki pokazują przykłady 2 i 3 niżej na stronie.

    a1=a2, b1≠b2a_1 = a_2,\ b_1 \neq b_2 Równoległe rozłączne

    Nasze proste: b1=−4, b2=1b_1 = -4,\ b_2 = 1

    Proste mają to samo nachylenie i przecinają oś OY w różnych punktach. Nie mają żadnego punktu wspólnego.

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 5

    a1=a2, b1=b2a_1 = a_2,\ b_1 = b_2 Pokrywają się

    To ta sama prosta zapisana dwa razy. Ma z drugą wszystkie punkty wspólne. Często widać to dopiero po uproszczeniu równania.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3

    a1≠a2a_1 \neq a_2 Przecinają się

    Proste mają różne nachylenie, więc przecinają się w dokładnie jednym punkcie. Nie są równoległe.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 2

  5. Sprawdź wynik

    Szukana prosta musi przechodzić przez punkt PP. Podstaw jego pierwszą współrzędną:

    1. 2⋅1+1=32 \cdot 1 + 1 = 3
    Prosta y=2x+1y = 2x + 1 przez punkt P(1,3)P(1, 3) i, linią przerywaną, dana prosta y=2x−4y = 2x - 4.

    Odpowiedź: prosta równoległa do y=2x−4y = 2x - 4 przechodząca przez P(1,3)P(1, 3) ma równanie y=2x+1y = 2x + 1.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Czy proste są równoległe

Sprawdź, czy proste y=3x+5y = 3x + 5 i y=3x−2y = 3x - 2 są równoległe.

Przykład 2. Proste, które się przecinają

Sprawdź, czy proste y=2x+1y = 2x + 1 i y=−2x+3y = -2x + 3 są równoległe. Jeśli nie, wyznacz ich punkt wspólny.

Przykład 3. Proste, które się pokrywają

Określ wzajemne położenie prostych y=4x−6y = 4x - 6 i 2y=8x−122y = 8x - 12.

Przykład 4. Proste w postaci ogólnej

Sprawdź, czy proste 2x−y+3=02x - y + 3 = 0 i 4x−2y−1=04x - 2y - 1 = 0 są równoległe.

Przykład 5. Zadanie z parametrem

Dla jakiej wartości parametru mm proste y=(m+1)x+2y = (m + 1)x + 2 i y=3x−5y = 3x - 5 są równoległe?

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z prostymi równoległymi.

Przypadki szczególne

Te proste też są równoległe, choć nie zawsze widać to od razu.

Proste poziome y=c1, y=c2\displaystyle y = c_1,\ y = c_2
Obie mają współczynnik kierunkowy 0, więc są równoległe. Na przykład y=5y = 5 i y=−3y = -3.
Proste pionowe x=c1, x=c2\displaystyle x = c_1,\ x = c_2
Nie mają współczynnika kierunkowego, więc warunek a1=a2a_1 = a_2 ich nie obejmuje. Mimo to każde dwie proste pionowe są równoległe, bo obie są prostopadłe do osi OX.
Postać ogólna A1B2−A2B1=0\displaystyle A_1 B_2 - A_2 B_1 = 0
Ten warunek działa dla wszystkich prostych, także pionowych, i nie wymaga wyznaczania yy. Sprawdziliśmy go w przykładzie 4.
Prosta przez punkt w jednym ruchu y−y0=a(x−x0)\displaystyle y - y_0 = a(x - x_0)
Prosta o współczynniku aa przechodząca przez punkt (x0,y0)(x_0, y_0). Dla naszego zadania: y−3=2(x−1)y - 3 = 2(x - 1), czyli y=2x+1y = 2x + 1, bez osobnego liczenia bb.

Gdzie jeszcze przydaje się ten warunek

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.