Przykład 1. Znak, który się zmienia
Oblicz granicę ciągu .
-
Licznik to −1 albo 1. Podziel nierówność przez dodatnie .
-
Oba ograniczenia dążą do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Gdy ciąg leży między dwoma innymi, a te dążą do tej samej liczby, on też musi do niej dążyć. Tak liczy się granice, których nie da się rozbić na proste części, na przykład z sinusem albo z pierwiastkiem stopnia .
warunek: ograniczenia mają tę samą granicę
wartość bezwzględna
pierwiastek z sumy potęg
Weź ciąg . Licznik nie ma granicy, bo skacze między −1 a 1, więc nie da się policzyć granicy ilorazu wprost. Wiadomo jednak, że . Po podzieleniu przez dodatnie nierówności się nie odwracają:
Oba ograniczenia dążą do zera, więc ciąg ściśnięty między nimi nie ma wyboru i też dąży do zera. Gdyby ograniczenia dążyły do różnych liczb, odcinki by się nie kurczyły i twierdzenie nic by nie dawało.
Policzymy granicę ciągu . Pierwiastka z sumy nie da się rozbić na sumę pierwiastków, więc szukamy dwóch prostszych ciągów, między którymi leży .
Pod pierwiastkiem są dwie potęgi. Większą podstawę ma , więc to ona decyduje o wartości sumy: dla składnik to niecałe 0,6% składnika .
Z dołu: suma jest większa od samego , bo dodajesz coś dodatniego. Z góry: zastąp mniejszy składnik większym, czyli przez .
Pierwiastek z liczb dodatnich zachowuje nierówności. Pierwiastek z iloczynu to iloczyn pierwiastków, a :
Dolne ograniczenie to stała 5. W górnym , a wykładnik dąży do zera, więc :
Oba ograniczenia dążą do tej samej liczby, więc twierdzenie działa. Gdy wychodzą różne granice, wynik bywa inny:
Nasze ograniczenia:
Ograniczenia mają tę samą granicę, więc ciąg ściśnięty między nimi też ją ma.
Ograniczenia dążą do różnych liczb. Ciąg między nimi może mieć granicę albo nie mieć jej wcale.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 5
Gdy dolne ograniczenie rośnie bez końca, górne nie jest potrzebne: ciąg nad nim też rośnie bez końca.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 6
Odpowiedź: granica ciągu wynosi 5.
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz granicę ciągu .
Licznik to −1 albo 1. Podziel nierówność przez dodatnie .
Oba ograniczenia dążą do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Oblicz granicę ciągu .
Oszacuj każdy składnik: leży między −1 a 1, a między −2 a 2.
Podziel przez dodatnie .
Oba ograniczenia dążą do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Oblicz granicę ciągu .
Największa podstawa to 4. Z dołu zostaw samo , z góry zamień każdy składnik na .
Wyciągnij pierwiastek stopnia .
Pierwiastek stopnia z liczby dodatniej dąży do 1.
Odpowiedź: granica wynosi 4.
Oblicz granicę ciągu .
Zastąp najmniejszą i największą możliwą wartością.
Policz granice ograniczeń.
Twierdzenie działa dla każdej granicy, nie tylko dla zera.
Odpowiedź: granica wynosi .
Wiadomo, że dla każdego . Czy ciąg musi mieć granicę?
Ograniczenia mają różne granice, więc twierdzenie nie ma zastosowania.
Poszukaj dwóch ciągów spełniających warunek. Pierwszy ma granicę, drugi skacze między 0 a 1.
Ten sam warunek spełniają ciągi zbieżne i rozbieżne, więc z samych ograniczeń nic nie wynika.
Odpowiedź: nie, ciąg nie musi mieć granicy.
Oblicz granicę ciągu .
Z dołu zastąp najmniejszą możliwą wartością, czyli −1.
Dolne ograniczenie rośnie bez końca.
Ciąg, który jest zawsze większy od ciągu rosnącego bez końca, sam też rośnie bez końca. Górne ograniczenie nie jest tu potrzebne.
Odpowiedź: granica wynosi .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym szacujesz ciąg z dołu i z góry.
Te wersje twierdzenia wracają w zadaniach najczęściej.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.