Przykład 1. Stała w liczniku
Oblicz granicę ciągu .
-
Wyciągnij stałą przed granicę.
-
Podstaw granicę ciągu odwrotności.
Stała w liczniku nie ma znaczenia: , i dążą do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Ułamek maleje do zera, gdy rośnie bez końca. Na tej jednej granicy opiera się liczenie granic prawie wszystkich ułamków, w których stoi w liczniku i w mianowniku.
stała w liczniku
dodatnia potęga w mianowniku
pierwsze wyrazy
Wyrazy ciągu odwrotności to i tak dalej. Każdy jest mniejszy od poprzedniego, ale wszystkie są dodatnie, więc ciąg nigdy nie dochodzi do zera. Granica mówi coś innego: wyrazy podchodzą do zera tak blisko, jak tylko zechcesz.
Sprawdź to na konkretnej odległości, na przykład . Pytanie brzmi, od którego wyrazu wszystkie leżą od zera bliżej niż o :
Tak samo działa każda inna odległość . Nierówność jest spełniona dla wszystkich :
Im mniejsze , tym dalej trzeba sięgnąć: dla dopiero od wyrazu 1001. Takie miejsce znajdzie się jednak zawsze, a dokładnie tego wymaga definicja granicy ciągu. Dlatego .
Policzymy granicę ciągu . Sam wzór nie wystarczy, bo w ułamku nie ma jeszcze żadnego . Najpierw trzeba go tak przekształcić, żeby się pojawiło.
Licznik i mianownik rosną bez końca, więc granicy ilorazu nie da się policzyć wprost. Spójrz na mianownik : najwyższa potęga to . Przez nią podzielisz cały ułamek.
Podziel przez każdy składnik licznika i każdy składnik mianownika. Wartość ułamka się nie zmienia, bo dzielisz górę i dół przez to samo.
Teraz przydaje się nasz wzór. Liczbę z licznika wyciągnij przed granicę, a potraktuj jak iloczyn . Każdy z tych czynników dąży do zera.
Licznik dąży do 3, a mianownik do 1. Granica mianownika nie jest zerem, więc granica ilorazu to iloraz granic.
Wynik zależy od tego, który z wielomianów ma wyższy stopień. Niech będzie stopniem licznika, a stopniem mianownika. U nas oba są równe 2.
Po podzieleniu przez najwyższą potęgę mianownika licznik składa się z samych ułamków dążących do zera.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 2
Nasz ciąg:
Granica to iloraz liczb stojących przy najwyższych potęgach.
Licznik rośnie szybciej niż mianownik, więc ułamek rośnie bez końca (albo maleje, gdy znaki się różnią).
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3
Odpowiedź: granica ciągu wynosi 3.
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz granicę ciągu .
Wyciągnij stałą przed granicę.
Podstaw granicę ciągu odwrotności.
Stała w liczniku nie ma znaczenia: , i dążą do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Oblicz granicę ciągu .
Najwyższa potęga w mianowniku to . Podziel przez nią każdy składnik.
W liczniku zostały same ułamki dążące do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Oblicz granicę ciągu .
Najwyższa potęga w mianowniku to . Podziel przez nią każdy składnik.
Mianownik dąży do 1.
Zostało w nim samo , a ułamek niczego nie zmienia.
Licznik rośnie bez końca, a mianownik zbliża się do 1, więc cały ułamek też rośnie bez końca.
Odpowiedź: granica wynosi .
Oblicz granicę ciągu .
Rozbij granicę sumy na sumę granic.
Granica stałej to 2, a oba ułamki dążą do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 2.
Oblicz granicę ciągu .
Wypisz kilka wyrazów. Znak zmienia się co krok, ale wyrazy maleją co do wartości bezwzględnej.
Ogranicz ciąg z obu stron. Licznik to zawsze −1 albo 1.
Oba ograniczenia dążą do zera.
Ciąg jest ściśnięty między dwoma ciągami o granicy zero, więc z twierdzenia o trzech ciągach też dąży do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz granicę ułamka z .
Z granicy wynika kilka innych, które często pojawiają się w zadaniach.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.