Granica ciągu stałego

Ciąg, którego wszystkie wyrazy są równe tej samej liczbie, ma granicę równą tej liczbie. W zadaniach ten wzór przydaje się wtedy, gdy rozbijasz wyrażenie na części i jedna z nich nie zależy od nn.

lim⁡n→∞c=c\lim_{n \to \infty} c = c

na przykład

lim⁡n→∞7=7\lim_{n \to \infty} 7 = 7

stała w sumie z innym ciągiem

lim⁡(c+an)=c+lim⁡an\lim (c + a_n) = c + \lim a_n

stała przed granicą

lim⁡(c⋅an)=c⋅lim⁡an\lim (c \cdot a_n) = c \cdot \lim a_n
cc to dowolna liczba rzeczywista, która nie zależy od nn. Ciąg stały to c,c,c,…c, c, c, \ldots, więc jego wyrazy nie muszą się do niczego zbliżać: od początku są równe swojej granicy. Dwie reguły po prawej działają, gdy ciąg ana_n ma skończoną granicę.

Czym jest granica ciągu stałego?

Ciąg stały ma wszystkie wyrazy równe tej samej liczbie: an=ca_n = c dla każdego nn. Ciąg an=5a_n = 5 to po prostu 5,5,5,55, 5, 5, 5 i tak dalej. Granica to liczba, do której wyrazy zbliżają się, gdy nn rośnie. Tutaj wyrazy już na starcie są równe 5, więc granicą jest 5.

Dziesięć pierwszych wyrazów ciągu an=5a_n = 5. Wszystkie punkty leżą na przerywanej linii granicy, a nie tylko się do niej zbliżają.

Ściśle: liczba gg jest granicą ciągu, jeśli dla każdego ε>0\varepsilon > 0 od pewnego miejsca wszystkie wyrazy leżą od gg bliżej niż o ε\varepsilon. W ciągu stałym odległość każdego wyrazu od cc wynosi zero:

  1. ∣an−c∣=∣c−c∣=0<ε|a_n - c| = |c - c| = 0 < \varepsilon

Ta nierówność jest prawdziwa dla każdego ε\varepsilon i każdego nn, więc warunek z definicji zachodzi już od pierwszego wyrazu. Na tym prostym fakcie opierają się twierdzenia o granicy sumy, iloczynu i ilorazu, z których korzystasz przy trudniejszych ciągach.

Jak wykorzystać granicę stałej krok po kroku

Policzymy granicę ciągu an=5n−2n\displaystyle a_n = \frac{5n - 2}{n}. W zadaniach ciąg stały rzadko stoi sam. Zwykle trzeba go najpierw wydzielić z większego wyrażenia, tak jak tutaj.

Zadanie lim⁡(5n−2):n\lim (5n - 2) : n an=5−2/na_n = 5 - 2/n lim⁡5=5\lim 5 = 5 lim⁡2/n=0\lim 2/n = 0
  1. Rozbij wyraz ciągu na prostsze części

    Podziel przez nn każdy składnik licznika osobno. W pierwszym ułamku nn się skraca, w drugim zostaje w mianowniku.

    1. an=5nn−2n\displaystyle a_n = \frac{5n}{n} - \frac{2}{n}
    2. an=5−2n\displaystyle a_n = 5 - \frac{2}{n}
  2. Rozpoznaj ciąg stały

    Sprawdź, jak każdy składnik zależy od nn. Liczba 5 nie zależy od nn wcale, więc jest ciągiem stałym i jej granica to 5.

    1. lim⁡n→∞5=5\displaystyle \lim_{n \to \infty} 5 = 5

    cc Ciąg stały

    Nasz składnik: 55

    lim⁡c=c\lim c = c

    Składnik bez nn nie zmienia się, więc jego granica to on sam.

    c/nc / n Granica równa 0

    lim⁡cn=0\lim \tfrac{c}{n} = 0

    Licznik stoi w miejscu, a mianownik rośnie bez końca, więc ułamek maleje do zera. Taki jest nasz drugi składnik.

    Liczymy go w kroku 3, podobnie jak w przykładzie 2

    c⋅n,  c>0c \cdot n,\; c > 0 Granica nieskończona

    lim⁡5n=∞\lim 5n = \infty

    Stała jest tu tylko współczynnikiem. Wyrazy 5, 10, 15, 20, … rosną bez końca, więc to nie jest ciąg stały.

    Typowy błąd: stała przy nn

  3. Oblicz granicę drugiego składnika

    Liczba 2 w liczniku też jest stałą, więc możesz ją wyciągnąć przed granicę. Zostaje granica ciągu odwrotności, która wynosi zero.

    1. lim⁡n→∞2n=2⋅lim⁡n→∞1n\displaystyle \lim_{n \to \infty} \frac{2}{n} = 2 \cdot \lim_{n \to \infty} \frac{1}{n}
    2. lim⁡n→∞2n=2⋅0=0\displaystyle \lim_{n \to \infty} \frac{2}{n} = 2 \cdot 0 = 0
  4. Złóż wynik z obu granic

    Obie granice są skończone, więc granica różnicy to różnica granic.

    1. lim⁡n→∞(5−2n)=lim⁡n→∞5−lim⁡n→∞2n\displaystyle \lim_{n \to \infty} \left(5 - \frac{2}{n}\right) = \lim_{n \to \infty} 5 - \lim_{n \to \infty} \frac{2}{n}
    2. lim⁡n→∞an=5−0=5\displaystyle \lim_{n \to \infty} a_n = 5 - 0 = 5
    Te same kratki co przy ciągu stałym. Wyrazy naszego ciągu zaczynają od 3 i podchodzą do linii 5 od dołu, ale żaden jej nie dotyka.

    Odpowiedź: granica ciągu an=(5n−2)/na_n = (5n - 2)/n wynosi 5.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Ciąg, który tylko wygląda na zmienny

Oblicz granicę ciągu an=2n+6n+3\displaystyle a_n = \frac{2n + 6}{n + 3}.

Przykład 2. Stała w sumie

Oblicz granicę ciągu an=4+3n\displaystyle a_n = 4 + \frac{3}{n}.

Przykład 3. Stałe po podzieleniu przez n

Oblicz granicę ciągu an=2n+5n+1\displaystyle a_n = \frac{2n + 5}{n + 1}.

Przykład 4. Stała zapisana symbolem

Oblicz granicę ciągu an=π+1n2\displaystyle a_n = \pi + \frac{1}{n^2}.

Przykład 5. Stała z parametrem

Wyznacz wartości parametru mm, dla których lim⁡n→∞(m2−3+1n)=1\displaystyle \lim_{n \to \infty} \left(m^2 - 3 + \frac{1}{n}\right) = 1.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym wydzielasz stałą z wyrażenia.

Przypadki szczególne

Te sytuacje wyglądają nietypowo, ale wszystkie sprowadzają się do tego samego wzoru.

Ciąg zerowy lim⁡n→∞0=0\displaystyle \lim_{n \to \infty} 0 = 0
Wszystkie wyrazy są zerami. To ciąg stały z c=0c = 0, więc jego granica też jest zerem.
Stała ujemna lub niewymierna lim⁡n→∞(−5)=−5\displaystyle \lim_{n \to \infty} (-5) = -5
Wzór działa dla każdej liczby rzeczywistej. Znak nie ma znaczenia, podobnie jak to, czy liczba jest wymierna: lim⁡2=2\lim \sqrt{2} = \sqrt{2}.
Parametr w zadaniu lim⁡n→∞(m2−3)=m2−3\displaystyle \lim_{n \to \infty} (m^2 - 3) = m^2 - 3
Litera inna niż nn, na przykład mm albo kk, nie zmienia się razem z nn. Dla granicy jest stałą, nawet jeśli w zadaniu szukasz jej wartości, jak w przykładzie 5.
Ciąg stały od pewnego miejsca 1,2,3,5,5,5,…  →  5\displaystyle 1, 2, 3, 5, 5, 5, \ldots \;\to\; 5
Jeśli od pewnego miejsca wszystkie wyrazy są równe cc, granicą jest cc. Kilka pierwszych wyrazów nie ma na nią wpływu.
Suma wyrazów ciągu stałego 5+5+5+…=∞\displaystyle 5 + 5 + 5 + \ldots = \infty
Ciąg stały ma granicę, ale suma jego wyrazów jej nie ma, o ile c≠0c \neq 0: każdy wyraz dokłada do sumy tyle samo, więc rośnie ona (albo maleje) bez końca. Wyjaśnia to warunek zbieżności szeregu.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.