Średnia geometryczna wyrazów ciągu geometrycznego

Średnia geometryczna wszystkich wyrazów ciągu geometrycznego jest równa pierwiastkowi z iloczynu pierwszego i ostatniego wyrazu. Nie musisz mnożyć wszystkich wyrazów ani wyciągać pierwiastka wysokiego stopnia.

G=a1⋅anG = \sqrt{a_1 \cdot a_n}

z definicji średniej geometrycznej

G=a1⋅a2⋅…⋅annG = \sqrt[n]{a_1 \cdot a_2 \cdot \ldots \cdot a_n}

nieparzysta liczba wyrazów

G=wyraz sˊrodkowyG = \text{wyraz środkowy}

dwie liczby dodatnie

ab≤a+b2\displaystyle \sqrt{ab} \leq \frac{a + b}{2}
GG to średnia geometryczna wszystkich wyrazów ciągu od a1a_1 do ana_n. Wzór działa dla ciągu geometrycznego o wyrazach dodatnich. Dla innych ciągów pierwiastek z iloczynu skrajnych wyrazów zwykle różni się od średniej wszystkich.

Dlaczego wystarczą dwa skrajne wyrazy?

Średnia geometryczna nn liczb to liczba, która wzięta nn razy daje ten sam iloczyn co one wszystkie. Dla dwóch liczb to bok kwadratu o polu równym prostokątowi zbudowanemu z tych liczb:

Liczby 2 i 8 dają prostokąt o polu 16. Kwadrat o tym samym polu ma bok 4, więc średnia geometryczna liczb 2 i 8 to 4.

W ciągu geometrycznym pierwszy i ostatni wyraz mają ten sam iloczyn co drugi i przedostatni, bo jeden jest qq razy większy, a drugi qq razy mniejszy. W ciągu 1, 2, 4, 8, 16 wszystkie pary dają 16: 1⋅16=2⋅8=4⋅41 \cdot 16 = 2 \cdot 8 = 4 \cdot 4. Iloczyn wszystkich wyrazów składa się więc z samych takich par, a średnia każdej pary jest taka sama:

  1. a1⋅an=a2⋅an−1=a3⋅an−2=…a_1 \cdot a_n = a_2 \cdot a_{n-1} = a_3 \cdot a_{n-2} = \ldots
  2. G=a1⋅anG = \sqrt{a_1 \cdot a_n}

Jak obliczyć średnią geometryczną krok po kroku

Ciąg geometryczny zaczyna się od 3, 6, 12 i kończy na 192. Obliczymy średnią geometryczną wszystkich jego wyrazów, a potem sprawdzimy wynik z definicji.

Ciąg 3, 6, 12, …, 192G= ?3,\ 6,\ 12,\ \ldots,\ 192 \qquad G = \,? a1⋅an=576a_1 \cdot a_n = 576 G=24G = 24
  1. Odczytaj skrajne wyrazy i sprawdź założenia

    Wzór potrzebuje tylko pierwszego i ostatniego wyrazu. Najpierw upewnij się, że ciąg jest geometryczny i ma wyrazy dodatnie: 6:3=12:6=26 : 3 = 12 : 6 = 2.

    Skrajne wyrazy ciągu
    a1a_1 ana_n
    33 192192
  2. Pomnóż skrajne wyrazy

    To iloczyn każdej pary wyrazów równo oddalonych od końców ciągu.

    1. a1⋅an=3⋅192=576a_1 \cdot a_n = 3 \cdot 192 = 576
  3. Wyciągnij pierwiastek kwadratowy

    Liczba 576 to kwadrat liczby 24. Średnia leży między wyrazami ciągu, tak jak powinna.

    1. G=576G = \sqrt{576}
    2. G=24G = 24
  4. Sprawdź wynik z definicji

    Ciąg to 3, 6, 12, 24, 48, 96, 192, czyli siedem wyrazów. Z definicji średnia to pierwiastek siódmego stopnia z ich iloczynu. Pogrupuj wyrazy w pary od końców:

    1. 3⋅192=6⋅96=12⋅48=576=2423 \cdot 192 = 6 \cdot 96 = 12 \cdot 48 = 576 = 24^2
    2. 3⋅6⋅…⋅192=5763⋅24=2473 \cdot 6 \cdot \ldots \cdot 192 = 576^3 \cdot 24 = 24^7
    3. G=2477=24G = \sqrt[7]{24^7} = 24

    Odpowiedź: średnia geometryczna wyrazów ciągu 3, 6, 12, …, 192 wynosi G=24G = 24.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Pięć wyrazów

Oblicz średnią geometryczną liczb 4, 12, 36, 108, 324.

Przykład 2. Parzysta liczba wyrazów

Oblicz średnią geometryczną wyrazów ciągu 2, 4, 8, 16.

Przykład 3. Średni wzrost procentowy

Cena akcji w pierwszym roku wzrosła o 60%, a w drugim spadła o 10%. O ile procent średnio rocznie zmieniała się cena?

Przykład 4. Ostatni wyraz ze średniej

Ciąg geometryczny ma pięć wyrazów dodatnich, pierwszy wyraz 2 i średnią geometryczną wyrazów 18. Oblicz ostatni wyraz i iloraz.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu ze średnią geometryczną wyrazów ciągu.

Przypadki szczególne

Od liczby wyrazów i od ilorazu zależy, jak wygląda wynik.

Nieparzysta liczba wyrazów G=a(n+1)/2\displaystyle G = a_{(n+1)/2}
Średnia jest wyrazem środkowym, jak w przykładzie prowadzącym, gdzie czwarty z siedmiu wyrazów to 24.
Parzysta liczba wyrazów G=an/2⋅an/2+1\displaystyle G = \sqrt{a_{n/2} \cdot a_{n/2 + 1}}
Średnia leży między dwoma środkowymi wyrazami i zwykle nie jest wyrazem ciągu, jak w przykładzie 2.
Ciąg stały q=1  ⇒  G=a1\displaystyle q = 1 \;\Rightarrow\; G = a_1
Wszystkie wyrazy są równe, więc średnia geometryczna jest równa każdemu z nich, tak samo jak średnia arytmetyczna.
Średnia geometryczna a arytmetyczna ab≤a+b2\displaystyle \sqrt{ab} \leq \frac{a + b}{2}
Dla liczb dodatnich średnia geometryczna nigdy nie jest większa od arytmetycznej. Są równe tylko wtedy, gdy liczby są równe. Dla 2 i 8: 4 jest mniejsze od 5.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.