Średnia arytmetyczna wyrazów ciągu

Średnia wszystkich wyrazów ciągu arytmetycznego jest równa średniej jego pierwszego i ostatniego wyrazu. Nie musisz dodawać wszystkich wyrazów, a nawet nie musisz wiedzieć, ile ich jest.

aˉ=a1+an2\displaystyle \bar{a} = \frac{a_1 + a_n}{2}

z definicji średniej

aˉ=a1+a2+…+ann\displaystyle \bar{a} = \frac{a_1 + a_2 + \ldots + a_n}{n}

suma przez średnią

Sn=aˉ⋅nS_n = \bar{a} \cdot n

nieparzysta liczba wyrazów

aˉ=wyraz sˊrodkowy\bar{a} = \text{wyraz środkowy}
aˉ\bar{a} to średnia arytmetyczna wszystkich wyrazów ciągu od a1a_1 do ana_n. Wzór działa tylko dla ciągu arytmetycznego. W innych ciągach średnia skrajnych wyrazów zwykle różni się od średniej wszystkich.

Dlaczego wystarczą dwa skrajne wyrazy?

Średnia to punkt, w którym wszystkie liczby się równoważą: odległości liczb leżących poniżej dają razem tyle samo, co odległości liczb leżących powyżej. W ciągu arytmetycznym wyrazy są rozłożone równo, więc ten punkt wypada dokładnie w połowie drogi między pierwszym a ostatnim wyrazem.

aˉ=8\bar{a} = 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Wyrazy 2, 5, 8, 11, 14 na osi liczbowej. Oś podparta w punkcie 8 jest w równowadze: wyrazy 2 i 5 leżą 6 i 3 pod nim, a 11 i 14 leżą 3 i 6 nad nim. Punkt 8 to też połowa drogi od 2 do 14.

To samo wynika z rachunku. Pierwszy i ostatni wyraz dają razem tyle samo co drugi i przedostatni, bo jeden rośnie o rr, a drugi o tyle samo maleje. Wszystkie nn wyrazów tworzy n:2n : 2 takich par, więc ich suma to (a1+an)⋅n:2(a_1 + a_n) \cdot n : 2. Po podzieleniu przez nn zostaje sama połowa sumy skrajnych:

  1. aˉ=Snn=a1+an2\displaystyle \bar{a} = \frac{S_n}{n} = \frac{a_1 + a_n}{2}

Jak obliczyć średnią wyrazów ciągu krok po kroku

Ciąg arytmetyczny zaczyna się od 2, 5, 8 i kończy na 59. Obliczymy średnią arytmetyczną wszystkich jego wyrazów, a potem sprawdzimy wynik, licząc sumę.

Ciąg 2, 5, 8, …, 59aˉ= ?2,\ 5,\ 8,\ \ldots,\ 59 \qquad \bar{a} = \,? a1=2,  an=59a_1 = 2,\; a_n = 59 aˉ=30,5\bar{a} = 30{,}5 n=20n = 20
  1. Odczytaj pierwszy i ostatni wyraz

    Wzór potrzebuje tylko dwóch liczb. Ile wyrazów ma ciąg, na razie nie jest ważne.

    Skrajne wyrazy ciągu
    a1a_1 ana_n
    22 5959

    Najpierw upewnij się, że ciąg jest arytmetyczny: 5−2=8−5=35 - 2 = 8 - 5 = 3. Różnica jest stała, więc możesz użyć wzoru.

  2. Policz średnią skrajnych wyrazów

    Dodaj pierwszy i ostatni wyraz, a sumę podziel przez 2.

    1. aˉ=2+592=612\displaystyle \bar{a} = \frac{2 + 59}{2} = \frac{61}{2}
    2. aˉ=30,5\bar{a} = 30{,}5
  3. Policz, ile wyrazów ma ciąg

    Do średniej liczba wyrazów nie była potrzebna, ale przyda się do sprawdzenia. Wyznacz ją z wzoru ogólnego, przyrównując ostatni wyraz do 59.

    1. 2+(n−1)⋅3=592 + (n - 1) \cdot 3 = 59
    2. (n−1)⋅3=57,n−1=19(n - 1) \cdot 3 = 57, \quad n - 1 = 19
    3. n=20n = 20
  4. Sprawdź wynik sumą wyrazów

    Średnia to suma podzielona przez liczbę wyrazów. Policz więc sumę wzorem na sumę i podziel ją przez 20.

    1. S20=(2+59)⋅202=610\displaystyle S_{20} = \frac{(2 + 59) \cdot 20}{2} = 610
    2. aˉ=610:20=30,5\bar{a} = 610 : 20 = 30{,}5

    Odpowiedź: średnia arytmetyczna wszystkich wyrazów ciągu 2, 5, 8, …, 59 wynosi aˉ=30,5\bar{a} = 30{,}5.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Średnia liczb od 1 do 100

Oblicz średnią arytmetyczną wszystkich liczb naturalnych od 1 do 100.

Przykład 2. Suma przez średnią

Ciąg arytmetyczny ma 20 wyrazów, pierwszy wyraz a1=5a_1 = 5 i ostatni a20=62a_{20} = 62. Oblicz sumę wszystkich wyrazów.

Przykład 3. Ostatni wyraz ze średniej

Średnia arytmetyczna piętnastu wyrazów ciągu arytmetycznego wynosi 24, a pierwszy wyraz to a1=10a_1 = 10. Oblicz ostatni wyraz i różnicę ciągu.

Przykład 4. Liczby dwucyfrowe podzielne przez 7

Oblicz średnią arytmetyczną wszystkich liczb dwucyfrowych podzielnych przez 7. Ile jest takich liczb i jaka jest ich suma?

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu ze średnią wyrazów ciągu.

Przypadki szczególne

Od liczby wyrazów zależy, czy średnia jest jednym z wyrazów ciągu.

Nieparzysta liczba wyrazów aˉ=a(n+1)/2\displaystyle \bar{a} = a_{(n+1)/2}
Średnia jest wyrazem środkowym. W ciągu 2, 5, 8, 11, 14 to trzeci wyraz, 8, ten sam punkt równowagi co na rysunku.
Parzysta liczba wyrazów aˉ=an/2+an/2+12\displaystyle \bar{a} = \frac{a_{n/2} + a_{n/2 + 1}}{2}
Średnia leży między dwoma środkowymi wyrazami i zwykle nie jest wyrazem ciągu. Ciąg 2, 5, 8, 11 ma średnią (5+8):2=6,5(5 + 8) : 2 = 6{,}5.
Ciąg stały r=0  ⇒  aˉ=a1\displaystyle r = 0 \;\Rightarrow\; \bar{a} = a_1
Gdy wszystkie wyrazy są równe, średnia jest równa każdemu z nich: średnia ciągu 5, 5, 5, 5 to 5.
Ciąg symetryczny względem zera an=−a1  ⇒  aˉ=0\displaystyle a_n = -a_1 \;\Rightarrow\; \bar{a} = 0
Gdy ciąg kończy się liczbą przeciwną do pierwszej, wyrazy ujemne i dodatnie się znoszą. Średnia ciągu −6, −3, 0, 3, 6 wynosi 0.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.