Granica ilorazu ciągów

Granicę ułamka możesz policzyć jako iloraz granic licznika i mianownika, gdy obie są liczbami, a granica mianownika nie jest zerem. Przy ∞/∞\infty / \infty i 0/00 / 0 ułamek trzeba najpierw przekształcić.

lim⁡anbn=lim⁡anlim⁡bn\lim \frac{a_n}{b_n} = \frac{\lim a_n}{\lim b_n}

gdy lim aₙ = a i lim bₙ = b ≠ 0

lim⁡anbn=ab\displaystyle \lim \frac{a_n}{b_n} = \frac{a}{b}

odwrotność ciągu, b ≠ 0

lim⁡1bn=1b\displaystyle \lim \frac{1}{b_n} = \frac{1}{b}

nie wolno użyć, gdy wychodzi

∞∞,00\displaystyle \frac{\infty}{\infty}, \quad \frac{0}{0}
ana_n i bnb_n to dwa ciągi, a granice liczymy przy n→∞n \to \infty. Wzór wymaga dwóch rzeczy: obie granice po prawej stronie są skończone, a granica mianownika jest różna od zera.

Co mówi twierdzenie o granicy ilorazu?

Jeśli licznik zbliża się do liczby aa, a mianownik do liczby bb różnej od zera, to ułamek zbliża się do a/ba / b. Widać to w tabeli dla an=6+2/na_n = 6 + 2/n i bn=2+1/nb_n = 2 + 1/n:

Wyrazy dwóch ciągów i ich ilorazy dla n równego 1, 10, 100 i 1000
n=1n = 1 n=10n = 10 n=100n = 100 n=1000n = 1000
ana_n 88 6,26{,}2 6,026{,}02 6,0026{,}002
bnb_n 33 2,12{,}1 2,012{,}01 2,0012{,}001
an/bna_n / b_n ≈2,67\approx 2{,}67 ≈2,95\approx 2{,}95 ≈2,995\approx 2{,}995 ≈2,9995\approx 2{,}9995

Licznik dąży do 6, mianownik do 2, a ułamek do 3. Iloraz to iloczyn licznika i odwrotności mianownika, więc wszystko sprowadza się do pytania, czy 1/bn1 / b_n dąży do 1/b1 / b:

  1. anbn=an⋅1bn\displaystyle \frac{a_n}{b_n} = a_n \cdot \frac{1}{b_n}

Gdy b≠0b \neq 0, wyrazy bnb_n trzymają się od zera z daleka i odwrotność zachowuje się spokojnie. Gdy b=0b = 0, odwrotność może rosnąć bez końca: dla bn=1/nb_n = 1/n mamy 1/bn=n1 / b_n = n. Dlatego warunek na mianownik jest częścią twierdzenia.

Jak liczyć granicę ułamka krok po kroku

Policzymy granicę ciągu an=4n2+n+2n3n−1\displaystyle a_n = \frac{\sqrt{4n^2 + n} + 2n}{3n - 1}. To iloraz dwóch ciągów, więc najpierw sprawdzimy, czy wolno od razu podzielić granice.

Zadanie lim⁡(4n2+n+2n):(3n−1)\lim (\sqrt{4n^2 + n} + 2n) : (3n - 1) ∞/∞\infty / \infty (4+1/n+2):(3−1/n)(\sqrt{4 + 1/n} + 2) : (3 - 1/n) 4:34 : 3
  1. Sprawdź granice licznika i mianownika

    Licznik i mianownik rosną bez końca:

    1. lim⁡n→∞(4n2+n+2n)=∞\displaystyle \lim_{n \to \infty} \left(\sqrt{4n^2 + n} + 2n\right) = \infty
    2. lim⁡n→∞(3n−1)=∞\displaystyle \lim_{n \to \infty} (3n - 1) = \infty

    Wychodzi ∞/∞\infty / \infty. Twierdzenie wymaga skończonych granic, więc tutaj go jeszcze nie użyjesz.

    b≠0b \neq 0 Iloraz granic

    lim⁡anbn=ab\displaystyle \lim \frac{a_n}{b_n} = \frac{a}{b}

    Obie granice są liczbami, a mianownik nie dąży do zera. Twierdzenie działa od razu.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1

    a≠0,  b=0a \neq 0,\; b = 0 Nieskończoność albo brak granicy

    lim⁡ (2+1/n):(1/n)=∞\lim \, (2 + 1/n) : (1/n) = \infty

    Dzielenie przez coraz mniejszą liczbę daje coraz większy wynik. O znaku decyduje znak mianownika.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 4

    ∞/∞,  0/0\infty / \infty, \; 0/0 Symbol nieoznaczony

    Nasz ciąg: ∞/∞\infty / \infty

    Wynik zależy od tego, jak szybko rosną (albo maleją) licznik i mianownik. Ułamek trzeba przekształcić tak, żeby mianownik dążył do liczby różnej od zera. Przypadek 0/00/0 pokazuje przykład 5.

  2. Podziel licznik i mianownik przez n

    W mianowniku najwyższą potęgą jest nn. Pierwiastek 4n2+n\sqrt{4n^2 + n} rośnie mniej więcej jak 2n2n, więc w liczniku też wystarczy nn. Przy pierwiastku wciągnij nn pod niego jako n2n^2:

    1. 4n2+nn=4n2+nn2\displaystyle \frac{\sqrt{4n^2 + n}}{n} = \sqrt{\frac{4n^2 + n}{n^2}}
    2. =4+1n\displaystyle = \sqrt{4 + \frac{1}{n}}
    3. an=4+1n+23−1n\displaystyle a_n = \frac{\sqrt{4 + \dfrac{1}{n}} + 2}{3 - \dfrac{1}{n}}
  3. Policz granice nowego licznika i mianownika

    Ułamki z nn w mianowniku dążą do zera (strzałka oznacza granicę przy n→∞n \to \infty):

    1. 4+1n+2  →  4+2=4\displaystyle \sqrt{4 + \frac{1}{n}} + 2 \;\to\; \sqrt{4} + 2 = 4
    2. 3−1n  →  3\displaystyle 3 - \frac{1}{n} \;\to\; 3
  4. Sprawdź mianownik i podziel granice

    Obie granice są liczbami, a granica mianownika to 3≠03 \neq 0. Warunki twierdzenia są spełnione, więc granica ilorazu to iloraz granic.

    1. lim⁡n→∞an=43\displaystyle \lim_{n \to \infty} a_n = \frac{4}{3}
    Oś pionowa zaczyna się od 1, żeby było widać różnice przy granicy. Pierwszy wyraz to około 2,12, a kolejne maleją i zbliżają się do linii 4/34/3 od góry.

    Odpowiedź: granica ciągu wynosi 4/34/3.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Iloraz dwóch ciągów zbieżnych

Oblicz granicę ciągu an=4+1n2−1n\displaystyle a_n = \frac{4 + \dfrac{1}{n}}{2 - \dfrac{1}{n}}.

Przykład 2. Ułamek z wielomianami stopnia 1

Oblicz granicę ciągu an=3n+52n−1\displaystyle a_n = \frac{3n + 5}{2n - 1}.

Przykład 3. Granica odwrotności

Oblicz granicę ciągu an=13+2n\displaystyle a_n = \frac{1}{3 + \frac{2}{n}}.

Przykład 4. Mianownik dążący do zera

Oblicz granicę ciągu an=2+1n1n\displaystyle a_n = \frac{2 + \frac{1}{n}}{\frac{1}{n}}.

Przykład 5. Symbol 0/0

Oblicz granicę ciągu an=2n+1n21n\displaystyle a_n = \frac{\dfrac{2}{n} + \dfrac{1}{n^2}}{\dfrac{1}{n}}.

Przykład 6. Iloraz z potęgami

Oblicz granicę ciągu an=2n+12n+1−3\displaystyle a_n = \frac{2^n + 1}{2^{n+1} - 3}.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz granicę ułamka.

Przypadki szczególne

Te sytuacje często wracają w zadaniach o granicach ułamków.

Odwrotność ciągu lim⁡1bn=1lim⁡bn\displaystyle \lim \frac{1}{b_n} = \frac{1}{\lim b_n}
Licznik jest stały i równy 1, więc gdy lim⁡bn≠0\lim b_n \neq 0, wystarczy policzyć granicę mianownika. Na przykład lim⁡1/(2+1/n)=1/2\lim 1/(2 + 1/n) = 1/2.
Wielomiany tego samego stopnia lim⁡3n2+n2n2−1=32\displaystyle \lim \frac{3n^2 + n}{2n^2 - 1} = \frac{3}{2}
Granica to iloraz liczb stojących przy najwyższych potęgach. Gdy stopień licznika jest mniejszy, granica wynosi zero, a gdy większy, jest nieskończona. Więcej na stronie o granicy ciągu odwrotności.
Mianownik dążący do zera ze zmiennym znakiem 1(−1)n/n=(−1)n n\displaystyle \frac{1}{(-1)^n / n} = (-1)^n \, n
Gdy mianownik dąży do zera, ale zmienia znak, ułamek skacze między coraz większymi liczbami dodatnimi i ujemnymi. Granica wtedy nie istnieje.
Iloraz potęg anbn=(ab)n\displaystyle \frac{a^n}{b^n} = \left(\frac{a}{b}\right)^n
Iloraz potęg o tym samym wykładniku to jedna potęga. Jej granicę rozstrzyga podstawa a/ba/b, jak w przykładzie 6.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.