Przykład 1. Iloraz dwóch ciągów zbieżnych
Oblicz granicę ciągu .
-
Policz granicę licznika i mianownika. Mianownik dąży do .
-
Podziel granice.
Odpowiedź: granica wynosi 2.
Granicę ułamka możesz policzyć jako iloraz granic licznika i mianownika, gdy obie są liczbami, a granica mianownika nie jest zerem. Przy i ułamek trzeba najpierw przekształcić.
gdy lim aₙ = a i lim bₙ = b ≠ 0
odwrotność ciągu, b ≠ 0
nie wolno użyć, gdy wychodzi
Jeśli licznik zbliża się do liczby , a mianownik do liczby różnej od zera, to ułamek zbliża się do . Widać to w tabeli dla i :
Licznik dąży do 6, mianownik do 2, a ułamek do 3. Iloraz to iloczyn licznika i odwrotności mianownika, więc wszystko sprowadza się do pytania, czy dąży do :
Gdy , wyrazy trzymają się od zera z daleka i odwrotność zachowuje się spokojnie. Gdy , odwrotność może rosnąć bez końca: dla mamy . Dlatego warunek na mianownik jest częścią twierdzenia.
Policzymy granicę ciągu . To iloraz dwóch ciągów, więc najpierw sprawdzimy, czy wolno od razu podzielić granice.
Licznik i mianownik rosną bez końca:
Wychodzi . Twierdzenie wymaga skończonych granic, więc tutaj go jeszcze nie użyjesz.
Obie granice są liczbami, a mianownik nie dąży do zera. Twierdzenie działa od razu.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1
Dzielenie przez coraz mniejszą liczbę daje coraz większy wynik. O znaku decyduje znak mianownika.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 4
Nasz ciąg:
Wynik zależy od tego, jak szybko rosną (albo maleją) licznik i mianownik. Ułamek trzeba przekształcić tak, żeby mianownik dążył do liczby różnej od zera. Przypadek pokazuje przykład 5.
W mianowniku najwyższą potęgą jest . Pierwiastek rośnie mniej więcej jak , więc w liczniku też wystarczy . Przy pierwiastku wciągnij pod niego jako :
Ułamki z w mianowniku dążą do zera (strzałka oznacza granicę przy ):
Obie granice są liczbami, a granica mianownika to . Warunki twierdzenia są spełnione, więc granica ilorazu to iloraz granic.
Odpowiedź: granica ciągu wynosi .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz granicę ciągu .
Policz granicę licznika i mianownika. Mianownik dąży do .
Podziel granice.
Odpowiedź: granica wynosi 2.
Oblicz granicę ciągu .
Licznik i mianownik rosną bez końca. Podziel każdy składnik przez .
Mianownik dąży do , więc podziel granice.
Odpowiedź: granica wynosi .
Oblicz granicę ciągu .
Mianownik dąży do .
Licznik to stała 1, więc granica to odwrotność granicy mianownika.
Odpowiedź: granica wynosi .
Oblicz granicę ciągu .
Licznik dąży do 2, mianownik do zera. Twierdzenia nie wolno użyć.
Dzielenie przez to mnożenie przez .
Ciąg rośnie bez końca. Mianownik jest dodatni, więc granica to plus nieskończoność.
Odpowiedź: granica wynosi .
Oblicz granicę ciągu .
Licznik i mianownik dążą do zera, więc wychodzi symbol nieoznaczony.
Pomnóż licznik przez , bo dzielisz przez .
Teraz granica wynika od razu.
Odpowiedź: granica wynosi 2.
Oblicz granicę ciągu .
Zapisz i podziel każdy składnik przez .
Potęgi dążą do zera, a mianownik do .
Więcej o takich potęgach na stronie o granicy potęgi.
Odpowiedź: granica wynosi .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz granicę ułamka.
Te sytuacje często wracają w zadaniach o granicach ułamków.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.