Przykład 1. Iloczyn dwóch ciągów zbieżnych
Oblicz granicę ciągu .
-
Policz granicę każdego nawiasu. Obie są liczbami, więc twierdzenie działa.
-
Pomnóż granice.
Odpowiedź: granica wynosi 6.
Granicę iloczynu liczysz czynnik po czynniku, gdy granica każdego czynnika jest liczbą. Gdy jeden czynnik dąży do zera, a drugi rośnie bez końca, wychodzi i iloczyn trzeba najpierw inaczej zapisać.
gdy lim aₙ = a i lim bₙ = b
stała przed granicą
nie wolno użyć, gdy wychodzi
Jeśli wyrazy są coraz bliżej liczby , a wyrazy coraz bliżej , to ich iloczyny są coraz bliżej . Widać to w tabeli dla i :
Ciągi dążą do 2 i do 3, a ich iloczyn do 6. Dlaczego tak jest, widać z rozkładu różnicy między iloczynem a jego granicą:
W obu składnikach jest czynnik dążący do zera: albo . Drugi czynnik jest liczbą albo wyrazem , który leży blisko . Cała różnica dąży więc do zera. Gdyby albo było nieskończonością, to rozumowanie by nie działało.
Policzymy granicę ciągu . To iloczyn dwóch ciągów, więc najpierw sprawdzimy, czy wolno użyć twierdzenia o granicy iloczynu.
Policz granicę każdego czynnika osobno. Pierwszy rośnie bez końca. Drugi rozbij na dwa ułamki, z których każdy dąży do zera (strzałka oznacza granicę przy ):
Wychodzi . Twierdzenie wymaga skończonych granic, więc tutaj go nie użyjesz.
Obie granice są liczbami. Twierdzenie działa i możesz liczyć czynnik po czynniku.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1
Czynnik dążący do liczby różnej od zera nie zatrzyma czynnika, który rośnie bez końca. Znak wyniku zależy od znaku .
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 4
Nasz ciąg:
Wszystko zależy od tego, czy szybciej rośnie jeden czynnik, czy szybciej maleje drugi. Trzeba tak przepisać iloczyn, żeby oba czynniki miały skończone granice.
Mianownik to . Jedno zostaw pod , a drugie przenieś pod . Iloczyn się nie zmienia, bo ułamki mnoży się licznik przez licznik i mianownik przez mianownik.
Podziel każdy składnik licznika przez . Teraz oba czynniki dążą do liczb, więc twierdzenie wreszcie działa.
Obie granice są skończone, więc granica iloczynu to iloczyn granic.
Odpowiedź: granica ciągu wynosi 2.
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz granicę ciągu .
Policz granicę każdego nawiasu. Obie są liczbami, więc twierdzenie działa.
Pomnóż granice.
Odpowiedź: granica wynosi 6.
Oblicz granicę ciągu .
Wyciągnij stałą przed granicę. Stała to ciąg stały o granicy 5.
Policz granicę nawiasu i pomnóż.
Odpowiedź: granica wynosi 5.
Oblicz granicę ciągu .
Potęga o stałym wykładniku to iloczyn kilku jednakowych czynników.
Każdy czynnik dąży do 2, więc pomnóż granice.
Odpowiedź: granica wynosi 8.
Oblicz granicę ciągu .
Pierwszy czynnik rośnie bez końca, drugi dąży do liczby dodatniej.
Wymnóż nawias, żeby to potwierdzić.
Ciąg rośnie bez końca.
Odpowiedź: granica wynosi .
Oblicz granicę ciągu .
Pierwszy czynnik dąży do zera, drugi rośnie bez końca, więc wychodzi symbol nieoznaczony.
Zapisz iloczyn jako jeden ułamek i podziel składniki licznika przez .
Oba ułamki dążą do zera.
Odpowiedź: granica wynosi 0.
Oblicz granicę ciągu .
Znowu wychodzi symbol nieoznaczony.
Zapisz iloczyn jako jeden ułamek i podziel składniki licznika przez .
Pierwszy składnik rośnie bez końca.
Ten sam symbol dał tu nieskończoność, w przykładzie 5 zero, a w zadaniu krok po kroku liczbę 2.
Odpowiedź: granica wynosi .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym rozbijasz granicę iloczynu.
Te sytuacje często wracają w zadaniach o granicach iloczynów.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.