Pochodna różnicy funkcji

Pochodna różnicy to różnica pochodnych. Różniczkujesz każdą funkcję osobno i odejmujesz wyniki w tej samej kolejności. Gdy pochodna odejmowanej funkcji jest ujemna, dwa minusy dają plus.

(f−g)′=f′−g′(f - g)' = f' - g'

na przykład

(x2−cos⁡x)′=2x+sin⁡x(x^2 - \cos x)' = 2x + \sin x

kolejność ma znaczenie

(g−f)′=g′−f′(g - f)' = g' - f'

funkcja przeciwna

(−f)′=−f′(-f)' = -f'
ff i gg to funkcje, które mają pochodną w danym punkcie. Od pochodnej funkcji ff odejmujesz całą pochodną funkcji gg, razem z jej znakiem.

Dlaczego pochodne się odejmują?

Wartość różnicy h=f−gh = f - g to pionowa odległość między wykresami ff i gg. Gdy zrobisz krok w prawo, ff podnosi się o swoją zmianę, gg o swoją, a odległość rośnie o to, o ile ff wyprzedziła gg. Tak samo odejmują się nachylenia stycznych.

−1 1 2 3 2 3 4 x y
W punkcie x=1x = 1 funkcja ff wznosi się o 32\tfrac{3}{2} na jednostkę, a gg o 12\tfrac{1}{2}. Odległość między nimi, czyli hh, rośnie o różnicę: o 1.

W definicji pochodnej iloraz różnicowy różnicy rozpada się na dwa ilorazy, a granica różnicy to różnica granic:

  1. (f−g)(x+h)−(f−g)(x)h\displaystyle \frac{(f - g)(x + h) - (f - g)(x)}{h}
  2. =f(x+h)−f(x)h\displaystyle = \frac{f(x + h) - f(x)}{h}
  3. −g(x+h)−g(x)h\displaystyle \quad - \frac{g(x + h) - g(x)}{h}
  4. (f−g)′(x)=f′(x)−g′(x)\displaystyle (f - g)'(x) = f'(x) - g'(x)

Ten sam wynik daje wzór na pochodną sumy: f−gf - g to f+(−g)f + (-g), a pochodna funkcji −g-g to −g′-g'.

Jak liczyć pochodną różnicy krok po kroku

Policzymy pochodną funkcji f(x)=x2−2xf(x) = x^2 - \tfrac{2}{x} i znajdziemy punkt, w którym styczna do jej wykresu jest pozioma.

Funkcja f(x)=x2−2xf(x) = x^2 - \tfrac{2}{x} (x2)′−(2x)′(x^2)' - \left(\tfrac{2}{x}\right)' 2x,  −2x22x,\; -\tfrac{2}{x^2} f′(x)=2x+2x2f'(x) = 2x + \tfrac{2}{x^2}
  1. Rozbij funkcję na składniki

    Funkcja jest różnicą dwóch składników: x2x^2 i 2x\tfrac{2}{x}. Zapisz pochodną każdego z nich osobno, w tej samej kolejności i z minusem między nimi.

    1. f′(x)=(x2)′−(2x)′\displaystyle f'(x) = (x^2)' - \left(\frac{2}{x}\right)'

    f−gf - g Różnica

    Nasza funkcja: x2−2xx^2 - \tfrac{2}{x}

    f′−g′f' - g'

    Wyraz po wyrazie. Minus zostaje przed pochodną odejmowanej funkcji.

    c⋅fc \cdot f Stała razy funkcja

    c⋅f′c \cdot f'

    Stała wychodzi przed pochodną. Ułamek 2x\tfrac{2}{x} to 2⋅1x2 \cdot \tfrac{1}{x}, więc liczysz go właśnie tak.

    Więcej: pochodna iloczynu przez stałą

    fg\tfrac{f}{g} Iloraz funkcji

    f′g−fg′g2\dfrac{f' g - f g'}{g^2}

    Potrzebny, gdy xx stoi w liczniku i w mianowniku. W 2x\tfrac{2}{x} licznik jest liczbą, więc wystarczy stała razy funkcja.

    Więcej: pochodna ilorazu funkcji

  2. Policz pochodną każdego składnika

    Do x2x^2 użyj wzoru na pochodną potęgi. W drugim składniku dwójka wychodzi przed pochodną, a pochodna funkcji 1x\tfrac{1}{x} to −1x2-\tfrac{1}{x^2}.

    1. (x2)′=2x(x^2)' = 2x
    2. (2x)′=2⋅(−1x2)\displaystyle \left(\frac{2}{x}\right)' = 2 \cdot \left(-\frac{1}{x^2}\right)
    3. (2x)′=−2x2\displaystyle \left(\frac{2}{x}\right)' = -\frac{2}{x^2}
  3. Odejmij pochodne

    Wstaw pochodną drugiego składnika w nawias. Minus ze wzoru i minus z pochodnej dają plus.

    1. f′(x)=2x−(−2x2)\displaystyle f'(x) = 2x - \left(-\frac{2}{x^2}\right)
    2. f′(x)=2x+2x2\displaystyle f'(x) = 2x + \frac{2}{x^2}
  4. Znajdź punkt z poziomą styczną

    Styczna jest pozioma tam, gdzie pochodna jest równa zeru. Pomnóż równanie przez x2x^2, które dla x≠0x \neq 0 jest dodatnie, więc nie zmienia rozwiązań.

    1. 2x+2x2=0∣⋅x2\displaystyle 2x + \frac{2}{x^2} = 0 \quad \big| \cdot x^2
    2. 2x3+2=02x^3 + 2 = 0
    3. x3=−1x^3 = -1
    4. x=−1x = -1
    5. f(−1)=1−2−1=1+2=3\displaystyle f(-1) = 1 - \frac{2}{-1} = 1 + 2 = 3
    Wykres f(x)=x2−2xf(x) = x^2 - \tfrac{2}{x} dla ujemnych xx i przerywana prosta y=3y = 3, czyli pozioma styczna w punkcie (−1, 3)(-1,\, 3).

    Odpowiedź: f′(x)=2x+2x2f'(x) = 2x + \tfrac{2}{x^2}, a styczna jest pozioma w punkcie (−1, 3)(-1,\, 3).

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Dwie potęgi

Oblicz pochodną funkcji f(x)=x5−x3f(x) = x^5 - x^3.

Przykład 2. Sinus minus cosinus

Oblicz pochodną funkcji f(x)=sin⁡x−cos⁡xf(x) = \sin x - \cos x.

Przykład 3. Wielomian z kilkoma minusami

Oblicz pochodną funkcji f(x)=x4−2x3−5x+7f(x) = x^4 - 2x^3 - 5x + 7.

Przykład 4. Najpierw podziel ułamek

Oblicz pochodną funkcji f(x)=x2−1xf(x) = \dfrac{x^2 - 1}{x}.

Przykład 5. Najmniejsza różnica dwóch funkcji

Wyznacz najmniejszą wartość funkcji f(x)=ex−xf(x) = e^x - x.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym między składnikami stoi minus.

Przypadki szczególne

Wzór na pochodną różnicy to wzór na pochodną sumy z funkcją przeciwną, więc te przypadki wynikają z niego wprost.

Odjęcie stałej (f−c)′=f′\displaystyle (f - c)' = f'
Pochodna stałej to zero, więc odjęcie liczby przesuwa wykres w dół i nie zmienia żadnego nachylenia. Na przykład (sin⁡x−5)′=cos⁡x(\sin x - 5)' = \cos x.
Funkcja przeciwna (−f)′=−f′\displaystyle (-f)' = -f'
Funkcja −f-f to różnica 0−f0 - f. Odbicie wykresu względem osi xx odwraca znak każdego nachylenia: (−sin⁡x)′=−cos⁡x(-\sin x)' = -\cos x.
Odwrotna kolejność (g−f)′=−(f−g)′\displaystyle (g - f)' = -(f - g)'
Zamiana odjemnej z odjemnikiem zmienia znak różnicy, a więc i jej pochodnej. Na przykład (x2−x)′=2x−1(x^2 - x)' = 2x - 1, a (x−x2)′=1−2x(x - x^2)' = 1 - 2x.
Różnica o pochodnej zero f′=g′  ⟹  f−g=c\displaystyle f' = g' \implies f - g = c
Jeśli dwie funkcje mają na przedziale tę samą pochodną, ich różnica ma pochodną 0, czyli jest tam stała. Wykresy x2+3x^2 + 3 i x2x^2 są przesunięte o 3 i mają w każdym punkcie styczne o tym samym nachyleniu.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.