Pochodna funkcji stałej

Pochodna każdej stałej jest równa zeru. Najczęściej korzystasz z tego wzoru przy wielomianach: wyraz wolny po prostu znika z pochodnej.

(c)′=0(c)' = 0

na przykład

(7)′=0(7)' = 0

stała dodana do funkcji znika

(f(x)+c)′=f′(x)(f(x) + c)' = f'(x)

stała razy funkcja zostaje

(c⋅f(x))′=c⋅f′(x)(c \cdot f(x))' = c \cdot f'(x)
cc to dowolna liczba rzeczywista, która nie zależy od xx: 5, −3-3, π\pi albo 2\sqrt{2}. Funkcja f(x)=cf(x) = c ma dla każdego xx tę samą wartość, więc jej pochodna jest zerem w każdym punkcie.

Czym jest pochodna funkcji stałej?

Pochodna mówi, jak szybko zmienia się wartość funkcji, gdy przesuwasz się wzdłuż osi xx. Funkcja stała, na przykład f(x)=3f(x) = 3, ma wszędzie tę samą wartość. Jej wykres to pozioma prosta, a wartość stoi w miejscu, więc tempo zmian wynosi zero.

3 x y
Krok hh w prawo nie zmienia wysokości wykresu: f(x+h)=f(x)=3f(x + h) = f(x) = 3. Różnica wartości jest równa zeru dla każdego hh.

To samo widać w definicji pochodnej. Liczysz w niej granicę ilorazu różnicowego, a dla funkcji stałej licznik jest zerem:

  1. f′(x)=lim⁡h→0f(x+h)−f(x)h\displaystyle f'(x) = \lim_{h \to 0} \frac{f(x + h) - f(x)}{h}
  2. f′(x)=lim⁡h→0c−ch=lim⁡h→00h\displaystyle f'(x) = \lim_{h \to 0} \frac{c - c}{h} = \lim_{h \to 0} \frac{0}{h}
  3. f′(x)=lim⁡h→00=0\displaystyle f'(x) = \lim_{h \to 0} 0 = 0

Dzielisz zero przez liczbę różną od zera, więc iloraz jest zerem jeszcze przed przejściem do granicy. Geometrycznie pochodna w punkcie to współczynnik kierunkowy stycznej. Styczna do poziomej prostej pokrywa się z nią samą i ma współczynnik 0. W fizyce wygląda to tak: jeśli położenie ciała się nie zmienia, s(t)=cs(t) = c, to jego prędkość v(t)=s′(t)v(t) = s'(t) wynosi zero.

Jak policzyć pochodną funkcji ze stałą krok po kroku

Policzymy pochodną funkcji f(x)=x3−3x+2f(x) = x^3 - 3x + 2. Stała rzadko stoi w zadaniu sama. Zwykle jest jednym ze składników wielomianu, tak jak liczba 2 w tej funkcji.

Funkcja f(x)=x3−3x+2f(x) = x^3 - 3x + 2 (x3)′−(3x)′+(2)′(x^3)' - (3x)' + (2)' (2)′=0(2)' = 0 (x3−3x)′=3x2−3(x^3 - 3x)' = 3x^2 - 3
  1. Rozbij funkcję na składniki

    Pochodną sumy i różnicy liczysz wyraz po wyrazie, a znaki między wyrazami zostają na swoich miejscach. Zapisz pochodną każdego składnika osobno.

    1. f′(x)=(x3)′−(3x)′+(2)′f'(x) = (x^3)' - (3x)' + (2)'
  2. Rozpoznaj składnik stały

    Sprawdź, w których składnikach występuje xx. Liczba 2 nie zawiera xx wcale, więc jest stałą i jej pochodna to zero.

    1. (2)′=0(2)' = 0

    cc Sama stała

    Nasz składnik: 22

    (c)′=0(c)' = 0

    Składnik bez xx się nie zmienia, więc znika z pochodnej.

    c⋅xc \cdot x Stała razy x

    (c⋅x)′=c(c \cdot x)' = c

    Tu stała mnoży xx, więc zostaje. Taki jest nasz składnik 3x3x.

    Liczymy go w kroku 3 i w przykładzie 3

    c⋅f(x)c \cdot f(x) Stała razy funkcja

    (c⋅f(x))′=c⋅f′(x)(c \cdot f(x))' = c \cdot f'(x)

    Stała wychodzi przed pochodną, a pochodną liczysz tylko z funkcji.

    Więcej o tym: pochodna iloczynu przez stałą

  3. Policz pochodne pozostałych składników

    Do x3x^3 użyj pochodnej funkcji potęgowej: wykładnik schodzi przed xx, a nowy wykładnik jest o jeden mniejszy. W 3x3x stała 3 wychodzi przed pochodną, a (x)′=1(x)' = 1.

    1. (x3)′=3x2(x^3)' = 3x^2
    2. (3x)′=3⋅(x)′=3⋅1=3(3x)' = 3 \cdot (x)' = 3 \cdot 1 = 3
    3. (x3−3x)′=3x2−3(x^3 - 3x)' = 3x^2 - 3
  4. Złóż wynik

    Wstaw pochodne składników na swoje miejsca. Zero ze stałej nic nie zmienia w sumie.

    1. f′(x)=3x2−3+0f'(x) = 3x^2 - 3 + 0
    2. f′(x)=3x2−3f'(x) = 3x^2 - 3
    −2 2 4 x y
    Wykres ff to wykres g(x)=x3−3xg(x) = x^3 - 3x przesunięty o 2 w górę. Przy tym samym xx oba mają tak samo nachylone styczne, więc obie funkcje mają tę samą pochodną 3x2−33x^2 - 3.

    Odpowiedź: pochodna funkcji f(x)=x3−3x+2f(x) = x^3 - 3x + 2 to f′(x)=3x2−3f'(x) = 3x^2 - 3.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Stała zapisana ułamkiem

Oblicz pochodną funkcji f(x)=−72\displaystyle f(x) = -\frac{7}{2}.

Przykład 2. Stała zapisana symbolami

Oblicz pochodną funkcji f(x)=π2+ln⁡3f(x) = \pi^2 + \ln 3.

Przykład 3. Funkcja liniowa

Oblicz pochodną funkcji f(x)=5x−4f(x) = 5x - 4.

Przykład 4. Parametr we wzorze funkcji

Oblicz pochodną funkcji f(x)=x2+4m−m2f(x) = x^2 + 4m - m^2, gdzie mm jest parametrem.

Przykład 5. Funkcja, która tylko wygląda na zmienną

Oblicz pochodną funkcji f(x)=(x+3)2−x(x+6)f(x) = (x + 3)^2 - x(x + 6).

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz pochodną wielomianu.

Przypadki szczególne

Stała nie zawsze wygląda jak zwykła liczba. Na końcu wzór czytany w drugą stronę.

Funkcja zerowa (0)′=0\displaystyle (0)' = 0
Funkcja f(x)=0f(x) = 0 to stała z c=0c = 0. Jej wykres leży na osi xx, a pochodna jest taka sama jak funkcja: też wszędzie równa zeru.
Stałe zapisane symbolami (π)′=0,(2)′=0\displaystyle (\pi)' = 0, \quad (\sqrt{2})' = 0
Każde wyrażenie bez xx jest stałą, nawet tak złożone jak 2π/32\pi / \sqrt{3} czy ln⁡3\ln 3. Jego pochodna to zero.
Parametr w zadaniu (m2−1)′=0\displaystyle (m^2 - 1)' = 0
Litera inna niż zmienna, na przykład mm albo aa, przy liczeniu pochodnej po xx zachowuje się jak liczba, tak jak w przykładzie 4.
Pochodna równa zeru na przedziale f′(x)=0  ⇒  f(x)=c\displaystyle f'(x) = 0 \;\Rightarrow\; f(x) = c
Wzór działa też w drugą stronę: jeśli pochodna jest zerem w każdym punkcie przedziału, to funkcja jest na nim stała. Dziedzina musi być przedziałem. Funkcja x∣x∣\tfrac{x}{|x|} ma pochodną 0, a przyjmuje dwie wartości: −1-1 dla ujemnych xx i 1 dla dodatnich.
Stała całkowania ∫2x dx=x2+C\displaystyle \int 2x \, dx = x^2 + C
Funkcje, które różnią się o stałą, mają tę samą pochodną: (x2)′=(x2+5)′=2x(x^2)' = (x^2 + 5)' = 2x. Dlatego przy całce nieoznaczonej zawsze dopisujesz CC.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.