Przykład 1. Stała zapisana ułamkiem
Oblicz pochodną funkcji .
-
Sprawdź, czy we wzorze jest . Nie ma, więc funkcja jest stała. Znak i ułamek nie mają tu znaczenia.
-
Zastosuj wzór na pochodną stałej.
Odpowiedź: dla każdego .
Pochodna każdej stałej jest równa zeru. Najczęściej korzystasz z tego wzoru przy wielomianach: wyraz wolny po prostu znika z pochodnej.
na przykład
stała dodana do funkcji znika
stała razy funkcja zostaje
Pochodna mówi, jak szybko zmienia się wartość funkcji, gdy przesuwasz się wzdłuż osi . Funkcja stała, na przykład , ma wszędzie tę samą wartość. Jej wykres to pozioma prosta, a wartość stoi w miejscu, więc tempo zmian wynosi zero.
To samo widać w definicji pochodnej. Liczysz w niej granicę ilorazu różnicowego, a dla funkcji stałej licznik jest zerem:
Dzielisz zero przez liczbę różną od zera, więc iloraz jest zerem jeszcze przed przejściem do granicy. Geometrycznie pochodna w punkcie to współczynnik kierunkowy stycznej. Styczna do poziomej prostej pokrywa się z nią samą i ma współczynnik 0. W fizyce wygląda to tak: jeśli położenie ciała się nie zmienia, , to jego prędkość wynosi zero.
Policzymy pochodną funkcji . Stała rzadko stoi w zadaniu sama. Zwykle jest jednym ze składników wielomianu, tak jak liczba 2 w tej funkcji.
Pochodną sumy i różnicy liczysz wyraz po wyrazie, a znaki między wyrazami zostają na swoich miejscach. Zapisz pochodną każdego składnika osobno.
Sprawdź, w których składnikach występuje . Liczba 2 nie zawiera wcale, więc jest stałą i jej pochodna to zero.
Nasz składnik:
Składnik bez się nie zmienia, więc znika z pochodnej.
Tu stała mnoży , więc zostaje. Taki jest nasz składnik .
Liczymy go w kroku 3 i w przykładzie 3
Stała wychodzi przed pochodną, a pochodną liczysz tylko z funkcji.
Więcej o tym: pochodna iloczynu przez stałą
Do użyj pochodnej funkcji potęgowej: wykładnik schodzi przed , a nowy wykładnik jest o jeden mniejszy. W stała 3 wychodzi przed pochodną, a .
Wstaw pochodne składników na swoje miejsca. Zero ze stałej nic nie zmienia w sumie.
Odpowiedź: pochodna funkcji to .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz pochodną funkcji .
Sprawdź, czy we wzorze jest . Nie ma, więc funkcja jest stała. Znak i ułamek nie mają tu znaczenia.
Zastosuj wzór na pochodną stałej.
Odpowiedź: dla każdego .
Oblicz pochodną funkcji .
Liczby i to konkretne wartości. Razem dają jedną liczbę, około 10,97.
Wzór nie zawiera , więc to stała, a jej pochodna to zero.
Odpowiedź: .
Oblicz pochodną funkcji .
Rozbij pochodną różnicy na różnicę pochodnych.
Stała 5 mnoży , więc zostaje przed pochodną.
Liczba 4 stoi sama, więc jej pochodna to zero.
Wynik zgadza się z wykresem: prosta ma współczynnik kierunkowy 5, a wyraz wolny tylko przesuwa ją w dół.
Odpowiedź: .
Oblicz pochodną funkcji , gdzie jest parametrem.
Parametr nie zmienia się razem z , więc to jeden składnik stały.
Pochodna to , a pochodna stałej to zero.
Odpowiedź: dla każdej wartości .
Oblicz pochodną funkcji .
Rozwiń kwadrat sumy.
Odejmij . Wyrazy z się redukują.
Została stała, więc pochodna to zero.
Sprawdzenie bez upraszczania: . Obie drogi dają ten sam wynik.
Odpowiedź: , bo dla każdego .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym liczysz pochodną wielomianu.
Stała nie zawsze wygląda jak zwykła liczba. Na końcu wzór czytany w drugą stronę.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.