Przykład 1. Logarytm dziesiętny
Oblicz pochodną funkcji .
-
W polskim zapisie ma podstawę 10. Zastosuj wzór z .
-
Policz współczynnik: .
Odpowiedź: , czyli w przybliżeniu .
Pochodna logarytmu o podstawie to podzielone jeszcze przez . Dla logarytmu naturalnego ten dzielnik jest równy 1 i znika.
logarytm dziesiętny
podstawa e, bo ln e = 1
wyrażenie pod logarytmem
Ze wzoru na zmianę podstawy każdy logarytm da się zapisać przez logarytm naturalny. Liczba nie zależy od , więc jest zwykłym współczynnikiem:
Na wykresie ten współczynnik jest rozciągnięciem. Wykres to wykres rozciągnięty w pionie raza. Każda wysokość rośnie tyle samo razy, a razem z nią nachylenie każdej stycznej.
Policzymy pochodną funkcji , a potem nachylenie stycznej do jej wykresu w punkcie .
Wyrażenie pod logarytmem musi być dodatnie. Kwadrat jest nieujemny, więc dla każdego .
Pod logarytmem stoi wyrażenie, więc jego pochodna idzie do licznika. W mianowniku zostaje samo wyrażenie razy .
Podstawowy wzór, bez pochodnej wyrażenia w liczniku.
Zobacz przykład 1
Nasza funkcja:
Pochodna wyrażenia w liczniku, wyrażenie razy w mianowniku.
Podstawa , więc i dzielnik znika.
Więcej: pochodna logarytmu naturalnego
Pochodna to . Wstaw ją do licznika.
Wstaw . Wartość funkcji w tym punkcie to , więc styczna przechodzi przez .
Odpowiedź: , a .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz pochodną funkcji .
W polskim zapisie ma podstawę 10. Zastosuj wzór z .
Policz współczynnik: .
Odpowiedź: , czyli w przybliżeniu .
Oblicz pochodną funkcji .
Współczynnik 2 zostaje przy pochodnej logarytmu, wielomian liczysz wzorem na potęgę.
Uprość.
Odpowiedź: dla .
Oblicz pochodną funkcji .
Pochodna wyrażenia to 3.
Skróć trójki.
Wynik jest taki sam jak dla , bo , a jest stałą.
Odpowiedź: dla .
Wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji w punkcie o odciętej .
Policz współrzędną punktu styczności.
Pochodna w punkcie to współczynnik kierunkowy stycznej.
Wstaw punkt i współczynnik do równania prostej.
Wymnóż nawias: .
Odpowiedź: styczna ma równanie , czyli w przybliżeniu .
Oblicz pochodną funkcji i ustal, czy funkcja rośnie, czy maleje.
Zastosuj wzór z podstawą .
Logarytm odwrotności to minus logarytm.
Dla pochodna jest ujemna.
Odpowiedź: , więc funkcja maleje na całej dziedzinie.
Unikaj ich w każdym zadaniu z pochodną logarytmu.
Od podstawy zależy tylko liczba w mianowniku, a jej znak mówi, czy logarytm rośnie.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.